Çorum'daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme

Gokben Bayramoğlu; Omidullah Wahedy

Çorum'daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme

Öz

2011 yılından itibaren Ortadoğu’da süregelen kaos ve çatışmalar, geniş çaplı bir mülteci göçüne yol açmıştır. Bu göç hareketinin sosyo-ekonomik etkilerinin yanı sıra, mültecilerin girişimcilik potansiyellerinin araştırılması hem mültecilerin entegrasyon süreçleri hem de göç alan ülkelerin ekonomileri açısından önem arz etmektedir. Bu çalışma, Çorum’da ikamet eden mültecilerin yaşam koşullarını ve ekonomik entegrasyon süreçlerini anlamak amacıyla, sosyal ağların ve demografik özelliklerin girişimcilik niyetleri üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, kolayda örneklem yöntemiyle ulaşılan ve Çorum’da ikamet eden 264 mülteciye Google Drive üzerinden online ve yüz yüze anket uygulanmıştır. Çalışmanın bulguları, mültecilerin göç öncesinde sahip oldukları sosyal ağlardan önemli ölçüde faydalandıklarını ve bu ağlar vasıtasıyla göç ettikleri ülkede de yeni gelen mültecilere destek sağladıklarını göstermektedir. Mültecilerin sahip oldukları sosyal ağların, mültecilerin girişimcilik niyetleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, bu ağların genellikle aile üyeleri, tanıdıklar ve arkadaşlarla sınırlı kaldığı; daha geniş ölçekli ağlara erişim noktasında ise yetersizliklerin bulunduğu saptanmıştır. Ayrıca, mültecilerin uyruk, gelir düzeyi, eğitim seviyesi ve hane halkı büyüklüğü gibi demografik faktörlerin de girişimcilik niyetleri üzerinde belirleyici rol oynadığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, mültecilerin girişimcilik potansiyellerini değerlendirirken sosyal ağ dinamiklerinin ve demografik faktörlerin dikkate alınmasının önemine vurgu yapmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ağır, O., & Sezik, M. (2015). Suriye’den Türkiye’ye yaşanan göç dalgasından kaynaklanan güvenlik sorunları. Birey ve Toplum, 5(9), 95-123. https://dergipark.org.tr/tr/download/article file/307116#:~:text=T%C3%BCrkiye’ye%20Suriyeli%20s%C4%B1%C4%9F%C4%B1nmac%C4%B1%20 ak%C4%B1n%C4%B1,dalgas%C4%B1%20beklentinin%20%C3%B6te-%20sinde%20 ger%C3%A7ekle%C5%9Fmi%C5%9Ftir.
Akın, Ö., & Reyhanoğlu, M. (2022). Benzerlikleri ve farklılıklarıyla göçmen girişimciler ve mülteci girişimciler: Bir tipoloji önerisi. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(3), 1-13. https:// doi.org/10.18074/ckuiibfd.1125093
Almohammad, D., Durrah, O., Alkhalaf, T., & Rashid, M. (2021). Entrepreneurship in Crisis: The determinants of Syrian refugees’ entrepreneurial ıntentions in Turkey. Sustainability, 13(15), 8602. https://doi.org/10.3390/ su13158602
Arıcıoğlu, M. A., & Afkarı, R. (2023). Türkiye’deki Afgan Göçmenlerin Girişimcilik Sürecinde Sosyal Sermayenin Etkisi: İstanbul ve Konya Örneği Üzerine Nitel Bir Araştırma. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5(1), 17-44. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2960799
Bizri, R. M. (2017). Refugee-entrepreneurship: a social capital perspective. Entrepreneurship & Regional Development, 29(9), 847-868. http://doi.org/10.1080/08985626.2017.1364787
Bonacich, E. (1973). A theory of middleman minorities. American sociological review, 583-594. https://www. jstor.org/stable/pdf/2094409.pdf?casa_token
Çakıcı, A., Yilmaz, Ş., & Çakıcı, A. C. (2018). The attitudes of Turkish tradesmen towards Syrian refugee tradesmen: A research in Mersin. PressAcademia Procedia, 7, 367-371. http://doi.org/10.17261/Pressacademia.2018.918
Deniz, D., & Reyhanoğlu, M. (2018). İten ve çeken faktörler temelinde Türkiye’deki Suriyeli mültecilerin girişimci olma nedenleri. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 7(2), 33-66. https://dergipark.org.tr/en/ download/article-file/977998

Douglas, E. J. (2020). Entrepreneurial ıntention: Past, present and future research. Cheltenham: Edward Elgar Publisihing.
Dulkadir, Ö., & Karakaya, A. (2023). Mültecilere verilen işbaşı eğitimlerin girişimcilik boyutlarına etkisi üzerine bir araştırma. Journal of Humanities and Tourism Research, 13(4), 718-730. 10.14230/johut1518
Ekinci, G. (2022). Doğrudan yabancı yatırım: Suriyeli mülteciler ve pazarı motive eden faktörler. İşletme Araştırmaları Dergisi, 14(1), 1096-1116. https://doi.org/10.20491/isarder.2022.1427
Ertürk, M. İ., Güleç, R., & Yıldırım, M. (2023). Suriyeli mülteci girişimciliği ve inovasyonu üzerine bir araştırma: Gaziantep ili örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(88), 1667-1686 https://dergipark.org.tr/en/ download/article-file/3057905
Giddens, A., & Sutton, P. W. (2021). Sosyoloji. (E. A. Kayhan, Çev.) İstanbul: Kırmızı.
Göç İdaresi Başkanlığı. (2023, Mayıs 15). Geçici koruma kapsamındaki suriyelilerin illere göre dağılımı. https:// www.goc.gov.tr/gecici-koruma5638
Gönç Şavran, T. (2011). Göç olgusu ve uluslararası göç kuramları. N. Suğur (Dü.) içinde, İnsan ve Toplum. Anadolu Üniversitesi. Görgün, M. (2017). Küreselleşme sürecinde göçmen ilişkileri ağının önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Göç Özel Sayısı), 1317-1327. https://dergipark.org.tr/en/download/ article-file/1014053
Güllüpınar, F. (2019). Göç olgusu ve uluslararası göç kuramları. N. Suğur (Dü.) içinde, İnsan ve Toplum (ss. 100- 127). Anadolu Üniversitesi.
Gürbüz, S., & Şahin, F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Felsefe-Yöntem-Analiz, Genişletilmiş 5. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık
Heilbrunn, S., & Iannone, R. L. (2019). Refugees out of the Shadows. S. Heilbrunn, J. Freiling, & A. Harima (Dü) içinde, Refugee Entrepreneurship: A Case-based Topography.(ss.1-25) New York: Palgrave Macmillan.
Heilbrunn, S., Freiling, J., & Harima, A. (2019). Refugess entrepreneurship: A case-based topography. New York: Palgrave Macmillan.
Karan, O. (2019). Suriyeli mültecilerin esnaflaşmasını anlamada Bourdieucu yaklaşımın olanakları. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 39(2), 249-276 https://doi.org/10.26650/SJ.2019.39.2.0010
Karan, O., Çakır, B., & Kurtarır, E. (2020). Hatay’daki Suriyeli mültecilerin girişimcilik alanındaki deneyimleri ve mekânsal faktörler. Göç Dergisi, 7(1), 77-94. https://doi.org/10.33182/gd.v7i1.681
Kayalar, M., & Yıldız, S. (2017). Uluslararası göç sonrasında ortaya çıkan girişimcilik türleri. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(1), 55-62. https://dergipark.org.tr/en/download/ article-file/1001612
Kıraç, A., Uyanık, D., İkikat Tümer, E., Arıcı, E., Çiftçi, K., Yıldırım, Z., Kostoulas, A., Aksoy, G., Scalia, A., & Wilhelmsen, I. (2022). Mülteci ve sığınmacıların girişim kapasitelerinin artırılmasında eğitimin rolü ve önemi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 12(1), 35-49. https://doi.org/10.47147/ksuiibf.1132040
Körpe Abdullatif, B., & Koç, M. (2022). Göçmen girişimcilik teorilerinin mülteci girişimcilik bağlamında incelenmesi. Uluslararası Sosyal, Siyasal ve Mali Araştırmalar Dergisi, 2(1), 91-103. https://dergipark.org.tr/ en/download/article-file/2804960
Kul Parlak, N., & Uludağ Güler, Ç. (2022). Göçmen girişimcliği bağlamında Suriyeli girişimciler: İstanbul ili örneği. Yönetim Bilimleri Dergisi, 20(46), 849-884. https://doi.org/10.35408/comuybd.1061833
Kuzu, L. (2022). Göç girişimcilik ve toplumsal cinsiyet: Gaziantep’teki Suriyelilerin işyeri açma motivasyonları. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Türkiye’nin Göç Siyaseti Özel Sayısı, 221(Özel sayı), 90 106. 10.46928/iticusbe.1109411
Lassalle, P., Johanson, M., Nicholson, J. D., & Ratajczak-Mrozek, M. (2020). Migrant entrepreneurship and markets: The dynamic role of embeddedness in networks in the creation of opportunities. Industrial Marketing Management, 91, 523-536. https://doi.org/10.1016/j.indmarman.2020.04.009
Light, I., Bhachu, P., & Karageorgis, S. (1993). Migration Networks and Immıgrant Entreprenurship. I. Light, & P. Bhachu (Dü) içinde, Immigration and Entrepreneurship. New Brunswick: Transction.
Light, I., Bhachu, P., & Karageorgis, S. (2017). Migration networks and ımmigrant entrepreneurship. Immıgration and Entreprenurship, 25-50. /https://escholarship.org/content/qt50g990sk/qt50g990sk_ noSplash_73a89b2121747c9ad4af1469a8ce104d.pdf
Mawson, S., & Kasem, L. (2019). Exploring the entrepreneurial intentions of Syrian refugees in the UK. International Journal of Entrepreneurial Behavior & Research, 25(5), 1128-1146. https://doi.org/10.1108/ IJEBR-02-2018-0103
Mboko, S. (2020). Understanding the social capital in refugee entrepreneurs. Advances In Management, 13(2), 24-34. https://www.proquest.com/docview/2406646572/ fulltextPDF/91233ED7D3D64F82PQ/1?accountid=15426&sourcetype=Scholarly%20Journals
Mitra, J. (2019). Forward. S. Heilbrunn, J. Freiling, & A. Harima (Dü) içinde, Refugee entrepreneurship: A case based topography. New York: Palgrave Macmillan. Newman, A., Macaulay, L., & Dunwoodie, K. (2023). Refugee entrepreneurship: A systematic review of prior research and agenda for future research. International Migration Review, 1-32. https://doi. org/10.1177/01979183231182669
Parin, S., & Kılıç, A. R. (2022). Türkiye’deki Suriyeli göçmenlerin girişimcilik faaliyetlerinde farklı sermaye biçimlerinin rolü. 9(1), 15-36. https://doi.org/10.33182/gd.v9i1.801
Pehlivan, U., & Karaatlı, B. (2020). Kavramsal, kuramsal ve hukuki bağlamda mülteci girişimciliği: Türkiye’deki Suriyeli mülteci girişimciliğin analizi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 15-41. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1009692
Quoc, J. (2020). Refugee entrepreneurship: Effect of embeddedness and social capital on entrepreneurial intention. Austria: Johannes Kepler University.
Shahab, A. B. (2022). Afganlı mültecilerin/yerleşimcilerin mülteci girişimcilik tercihlerinin ve başarılarının göç dönemleri üzerinden araştırılması: İstanbul, Konya ve Tokat örneği üzerine nitel bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Konya.
Unat, D. B., & Şen, H. (2019). Daily Life Practices of Syrian Immigrants: The Case of Mardin. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 20(45), 159-177. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/897828
Şeşen, H., & Basım, H. N. (2012). Demografik faktörler ve kişiliğin girişimcilik niyetine etkisi: Spor bilimleri alanında öğrenim gören üniversite öğrencileri üzerine bir araştırma. Ege Akademik Bakış, 12(Özel Sayı), 21-28.
Tekbaş, F., & Karan, O. (2022). Hatay’daki geçici koruma altındaki Suriyelilerin girişimcilik deneyimleri. Göç Dergisi, 9(1), 65-84. https://doi.org/10.33182/gd.v9i1.800
Temur, M. (2022). “Ben ve biz” mi, “biz ve onlar” mı, yoksa “biz ve daha niceleri” mi?: Farklı mülteci girişimci grupların Suriyeli mültecilere bakış açılarını anlamaya yönelik bir araştırma. Bursa: [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
Wahba, J., & Yves, Z. (2012). Out of sight, out of mind: Migration, entrepreneurship and social capital. Regional Science and Urban Economics, 42, 890-903. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2012.04.007
Wahba, J., & Zenou, Y. (2005). Density, social networks and job search methods: Theory and application to Egypt. Journal of Development Economics, 78(2), 443–473. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2004.11.006
Wilson, K. L., & Portes, A. (1980). Immigrant enclaves: An analysis of the labor market experiences of Cubans in Miami. American Journal of Sociology, 86(2), 295-319. https://www.jstor.org/stable/pdf/2778666. pdf?casa_token=DPxm8X-9h-8AAAAA:PCce-j7f766A7bfQfmeCPASitfAG4-_4aIzn2T2TLmQlbu3tohjQKLk gbviC3RnTW-iwPHDobaJfPkRKy2dRGDxSyETpQCou5_JTVv0RP-eMwzsHVBvw

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Göç Sosyolojisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gokben Bayramoğlu ^*
0000-0002-6880-6903
Türkiye

Omidullah Wahedy
0009-0003-1395-8488
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Kasım 2024

Gönderilme Tarihi

20 Ağustos 2024

Kabul Tarihi

10 Kasım 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 4 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA62EB84RW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bayramoğlu, G., & Wahedy, O. (2024). Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, 4(2), 130-163. https://izlik.org/JA62EB84RW

AMA

1.Bayramoğlu G, Wahedy O. Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme. IJHM. 2024;4(2):130-163. https://izlik.org/JA62EB84RW

Chicago

Bayramoğlu, Gokben, ve Omidullah Wahedy. 2024. “Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme”. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi 4 (2): 130-63. https://izlik.org/JA62EB84RW.

EndNote

Bayramoğlu G, Wahedy O (01 Kasım 2024) Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi 4 2 130–163.

IEEE

[1]G. Bayramoğlu ve O. Wahedy, “Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme”, IJHM, c. 4, sy 2, ss. 130–163, Kas. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62EB84RW

ISNAD

Bayramoğlu, Gokben - Wahedy, Omidullah. “Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme”. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi 4/2 (01 Kasım 2024): 130-163. https://izlik.org/JA62EB84RW.

JAMA

1.Bayramoğlu G, Wahedy O. Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme. IJHM. 2024;4:130–163.

MLA

Bayramoğlu, Gokben, ve Omidullah Wahedy. “Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme”. İnsan Hareketliliği Uluslararası Dergisi, c. 4, sy 2, Kasım 2024, ss. 130-63, https://izlik.org/JA62EB84RW.

Vancouver

1.Gokben Bayramoğlu, Omidullah Wahedy. Çorum’daki Mültecilerin Girişimcilik Niyetlerini Şekillendiren Sosyal Ağlar: Göçmen İlişki Ağları Dinamikleri Üzerine Bir İnceleme. IJHM [Internet]. 01 Kasım 2024;4(2):130-63. Erişim adresi: https://izlik.org/JA62EB84RW