CEZAEVLERİNDEKİ GÖÇMEN MAHKÛMLARIN SOSYAL UYUM VE SOSYAL ÇATIŞMAYA YATKINLIK DURUMU: ADANA İLİ ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmada cezaevinde çalışan ‘infaz koruma memuru ve psikolog’ görüşlerinden hareketle Türkiye’de cezaevlerinde bulunan göçmen mahkûmların ‘sosyal uyum durumları ve sosyal çatışmaya yatkınlık düzeyleri’ tespit edilmeye çalışılmıştır. Adana ilinde bulunan 2 cezaevinde yapılan bu alan çalışmasında 15 infaz koruma memuru ve 6 psikolog ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre, göçmen mahkûmların cezaevine sosyal uyumunu zorlaştıran problemlerin başında ‘dil bilmemek, parasızlık, ayrımcılık, aile bireyleriyle ile iletişim eksikliği, madde bağımlılığı, cezaevi kuralları, cezaevinin kapalı yapısı ve toplu yaşamdan kaynaklı uyumsuzluk” gelmektedir. Elde edilen verilere göre, yabancı uyruklu göçmen mahkûmların ‘sosyal çatışma ve saldırganlık düzeylerinin düşük olduğu; sosyal çatışma ve saldırganlıktan kaçındıkları; cezaevindeki memurlar ve mahkûmlarla büyük oranda sorun yaşamadıkları’ tespit edilmiştir. Göçmen mahkûmların sosyal uyum ve sosyal çatışmaya yatkınlıklarını ölçmek için yapılmış bu çalışmaya destek olmak ve verileri güçlendirmek amacıyla göçmen mahkûmların görüşlerini de içeren ayrı bir araştırmanın yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göçmen
• Ceza evi
• Mahkum
• Sosyal uyum
• Sosyal çatışma

SOCIAL COHESION AND SUSCEPTIBILITY TO SOCIAL CONFLICT AMONG IMMIGRANT INMATES IN PRISONS: ADANA PROVINCE EXAMPLE

Öz

In this study, based on the views of ‘correctional officers and psychologists’ working in prisons, an attempt was made to determine the ‘social adaptation status and level of susceptibility to social conflict’ of immigrant inmates in prisons in Turkey. In this field study, conducted in two prisons in Adana Province, in-depth interviews were conducted with 15 correctional officers and 6 psychologists. A semi-structured interview form was used as a data collection tool. According to the data obtained as a result of the research, ‘not having command of the language, lack of money, discrimination, lack of communication with family members, substance abuse, prison rules, closed structure of the prison and incompatibility due to collective life are the main problems that make the social adaptation of immigrant prisoners difficult. According to the data obtained, it was determined that foreign immigrant prisoners “have low levels of social conflict and aggression; they avoid social conflict and aggression; and they do not have many problems with prison officers and inmates.” It is recommended that a separate study including the views of immigrant prisoners be conducted to support and strengthen the data of this study conducted to measure the social adaptation and social conflict tendencies of immigrant prisoners.

Anahtar Kelimeler

• İmmigrant
• Prison
• Convict
• Social adaptation
• Social conflict

Kaynakça

1. Açıkgöz, R. (2016). Yoksulluk ve suç: Doğrusal olmayan bir ilişki. Firat University Journal of Social Sciences, 25(1), 251-266. https://doi.org/10.18069/fusbed.03597
2. Arslan, T., & Taş, B. (2022). Türkiye’de uluslararası göç-suç ilişkileri. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 10(1), 1-28. https://dergipark.org.tr/tr/pub/karefad/issue/69616/1077791
3. Bal, H. (2016). Suç sosyolojisi. Sentez Yayıncılık.
4. Bauman, B. (2012). Küreselleşme toplumsal sonuçları. Çev: Abdullah Yılmaz, Ayrıntı Yayınları. Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü. (2024). Misyon. https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/misyon (Access date: 05 June 2025).
5. Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü. (2024). Psiko-sosyal yardım servisi. https://cte.adalet.gov.tr/home/ sayfadetay/psiko-sosyal-servis-genel-bilgi
6. Clear, T. R., Hardyman, P. L., Stout, B., Lucken, K., & Dammer, H. R. (2000). The value of religion in prison: An inmate perspective, Journal of Contemporary Criminal Justice, 16(1), 53-74. https://doi. org/10.1177/1043986200016001004
7. Demirbaş, H.B. & Çelikçi, A. (2019). Türkiye’de yabancı mahpus olmak. TCPS Kitaplığı.
8. Demirci, A.A. (2022). Bir cezaevinin anatomisi. Astana Yayınları.

9. Demiryürek, H. (2019). Osmanlı hapishaneleri. Babıali Kültür Yayınları.
10. Doyle, D. M., Garrihy, J., & Cleary, M. (2025). Foreign national prisoners and language barriers in Irish prisons. Current Issues in Criminal Justice, 1–16. https://doi.org/10.1080/10345329.2025.2510553.
11. Dönmezer, S. (1994). Krimonoloji. Beta Basım Yayım.
12. Eren, M. (2014). Kapatılmanın patolojisi: Osmanlı’dan günümüze hapishanenin tarihi. Kalkedon Yayınları. Erkan, R., & Erdoğdu, M. Y. (2006). Göç ve çocuk suçluluğu. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 9(9), 79-90. https://dergipark.org.tr/tr/pub/spcd/issue/21102/227258
13. Garofalo, R. (2022). Kriminoloji suç suçlu ve ceza. Çev: Tuğçe Özel, Albaraka Yayınları.
14. Geçgin, E. (2019). Kenardakiler: Toeriden uygulamaya suç ve sapma üzerine sosyolojik araştırmalar. Heretik Yayınları.
15. Giddens, A. (2012). Sosyoloji. Yayına Hazırlayan: Cemal Güzel, Kırmızı Yayınları.
16. Iversen, V. C., Mangerud, W. L., Eik-Nes, T. T., & Kjelsberg, E. (2013). Communication Problems and Language Barriers Between Foreign Inmates and Prison Officers. Journal of Immigrant & Refugee Studies, 11(1), 65–77. https://doi.org/10.1080/15562948.2013.759042.
17. Kiedrowski, John (1998), Development and crime. International Development Information Centre.
18. Kümbetoğlu, B. (2008). Sosyolojide ve antropolojide niteliksel yöntem ve araştırma. Bağlam Yayıncılık.
19. Merçil, İ. & Ergin, S.D. (2022). Dört duvar kadına ne yapar?. Siyasal Kitabevi.
20. Moehling, C. & Piehl, A.M. (2009). Immigration, crime, and incarceration in early twentieth-century America. Demography, 46(4), 739–763. https://doi.org/10.1353/dem.0.0076
21. Muncie, J. & McLaughlin, E. (2007). The problem of crime. Open University & SAGE Publications.
22. Neuman, W.L. (2017). Toplumsal araştırma yöntemleri: Nitel ve nicel yaklaşımlar 2. Çev: Sedef Özge. Yayınodası Yayıncılık.
23. Rahman, I., Hirsch, J., & Shah, S. (2007). Overcoming language barriers in the criminal justicesystem. Can language assistance technology help? Vera Institute of Justice.
24. Rai, N. ve Thapa, B. (2004). A study on purposive sampling method in research. Format Printing Press, Kathmandu.
25. Salas-Wright CP, Vaughn MG. (2014). A refugee paradox for substance use disorders?. Drug Alcohol Depend. 1, 345-349. https://doi.org/10.1016/j.drugalcdep.2014.06.008
26. Stageman, D.  (2020). Immigrants and crime. Oxford Research Encyclopedia of Criminology. Criminology and Criminal Justice, https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190264079.013.563.
27. Stowell, J.I., & Martinez, J.R. (2007). Displaced, dispossessed, or lawless? Examining the link between ethnicity. Immigration, and Violence, Aggression and Violent Behavior, 12(5), 564-581. https://doi. org/10.1016/j.avb.2007.02.011
28. Sundler, A. J., Lindberg, E., Nilsson, C. ve Palmér, L. (2019). Qualitative thematic analysis based on descriptive phenomenology. Nursing Open, 6, 733-739. DOI: https://doi.org/10.1002/nop2.275
29. Şahin, Ç. (2020). Verilerin analizi. (İçinde: Bilimsel araştırma yöntemleri). Ed: R.Y. Kıncal, Nobel Yayıncılık. Tekin, H. H. (2021). Uluslararası literatürde göç ve suç ilişkisi. SDE Akademi Dergisi, 1(2), 12-40. https:// dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2097417
30. Vasiljevic, Z. ve Svensson, R. ve Shannon, D. (2019). Immigration and crime: A time-trend analysis of self-reported crime in Sweden 1999–2017. Nordic Journal of Criminology, 21(1): 1-10. https://doi. org/10.1080/2578983X.2019.1688955
31. Wolf, N. (2022). Zahlungsbilanz. In T. Rahlf (Ed.), Deutschland in daten: Zeitreihen zur historischen statistik (pp. 306-311). Bundeszentrale für politische Bildung.
32. Yıldız, G. (2012). Mapusane: Osmanlı hapishanelerinin kuruluş serüveni. Kitabevi Yayınları.
33. Yılmaz, A. (2013). Kara Arşiv: 12 Eylül cezaevleri. Kitabevi Yayınları.
34. Zhang, M. (2018). Does ımmigration cause crime? Evidence from the United States. The Johns Hopkins University Thesis of Master of Science in Government.