ORDU ŞEHRİ ÖRNEĞİ ÜZERİNDEN TURİSTİK OBJE-KENT KİMLİĞİ İLİŞKİSİ

Öz

Kent olgusundan hareketle, kent kimliği bağlamında tasarlanan turistik objeler kente özgü varlıkların sembolik çıktılarıdır. Dolayısıyla turistik objeler, ilgili kentin kimliğini doğru bir şekilde yansıtan ürünler olmalıdır. Dünyadaki turistik obje örnekleri incelendiğinde, müzelerde sergilenen eserlerin turistik obje tasarımlarına yaygın olarak ilham kaynağı olduğu ve müze butiklerinde, hediyelik eşya dükkanlarında ziyaretçilere sunulduğu görülmektedir. Kentlerin bilinirliğini sağlayan varlıkların da, turistik/hatıra objeler biçiminde üretildiği tespit edilmiştir. Türkiye’de de, nitelikli turistik objeler üretmek üzere, Kültür Bakanlığı, belediyeler, ajanslar, sanat galerileri vb. yetkin kurumların çalışmalar yürüttüğü bilinmektedir. Ancak dünya ve Türkiye genelinde kimi kentler, turistik obje-kent kimliği ilişkisi doğru kurgulanmış turistik obje tasarımları sunarken, bazı kentlerdeki turistik objelerin kent kimliğini yansıtmadığı dikkat çekmektedir. Ordu ilinde de ziyaretçilere sunulan turistik objelerin kent kimliğini yeterince yansıtmadığı gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın amacı, Ordu iline özgü, kent kimliğini yansıtan turistik obje tasarımları önerisinde bulunmaktır. Ordu ilindeki mevcut turistik objelerin, kentin tarihsel, kültürel, doğal varlıkları ile kent kimlik ilişkisi içinde olan objeler biçiminde geliştirilmesi ve yenilenmesi gerektiği düşünülmektedir. Ordu ili kültür varlıkları envanterinde bulunan ve turistik obje olarak somut ürünlere dönüşme potansiyeli yüksek varlıklardan üç tanesi bu araştırmada tasarım önerisi olarak değerlendirilmiştir. Bunlar; Kurul Kalesi buluntuları, Yason Burnu ve Rüsumat No: 4 gemisidir. Ordu kenti kültür varlıkları envanterinden seçilen bu varlıkların tasarım önerisi olarak değerlendirilmesinin nedeni, her bir varlığın ilin tanıtımına konu etkinliklerde sürekli gündemde olması ancak henüz somut ürünlere dönüştürülmemiş olmalarıdır. Önerilen özgün turistik obje tasarımları ile Ordu ilinin, ili ziyaret edenler nezdinde ve hatta global düzeyde daha yerinde bir temsil şansı olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turistik Obje
• Kent Kimliği
• Ordu
• Kurul Kalesi
• Yason Burnu
• Rüsumat No: 4 Gemisi

THE RELATIONSHIP BETWEEN TOURISTIC OBJECT AND CITY IDENTITY: BASED ON ORDU CITY EXAMPLE

Öz

Touristic objects designed as city and city identity products are symbolic outputs of city-specific assets. Therefore, touristic objects have to be products that relevantly reflect the related cities’s identity. The researches conducted on main touristic objects in the world revealed that artifacts exhibited in museums are the prevalent sources of inspiration for touristic objects and are offered to visitors in museum boutiques and souvenir shops. It has also been determined that assets, which ensure the cities’s recognition, are produced as touristic objects/souvenirs. It is known that samewise in Turkey, the Ministry of Culture, municipalities, agencies, art galleries and similar authorities are working on producing high quality touristic objects. However, while some cities in the world and in Turkey are able to introduce touristic object designs that fulfil the criteria of city-identity relationship, some are not able to establish it. Likewise, it has been observed that touristic objects offered to visitors in Ordu are not completely able to recflect the city’s identity. The aim of this research is to propose genuine touristic object designs, which represent Ordu’s identity. In fact, the present touristic objects in Ordu need to be developed and improved as objects that possess a relevant relationship with the city’s historical, cultural, natural assets and its identity. In this context three of the cultural properties, which are registered in Ordu’s culture inventory and that bare strong potentials to be transformed into concrete products, have been evaluated as design suggestions. These are; Kurul Castle findings, Yason Cape and Church, and Rüsumat No: 4 Ship. These three assets are chosen from Ordu’s culture inventory and proposed as designs, since each of the assets remain recently on the city’s promotion events agenda, however none of them are converted into concrete products yet. It has been concluded that proposing authentic touristic object designs for Ordu will give the city a better representation chance both in the eye of people visiting it and eventually at a global level.

Anahtar Kelimeler

• Touristic Object
• City Identity
• Ordu
• Kurul Castle
• Yason Cape

Kaynakça

1. Bağlı, H. H. (2001), Temsil Araçları Olarak Zanaat ve Tasarım (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Teknik l Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
2. Can, Ş., 2016, Klasik Yunan Mitolojisi, İstanbul, İnkılâp Yayınevi, ISBN: 9751006961.
3. Cave, J., Jolliffe, L. (Editör). (2013). Souvenirs as Transactions in Place and Identity: Perspectives from Aotearoa New Zeland. Jenny Cave & Dorina Buda, ss. 98-118. Tourism and Souvenirs: Glocal Perspectives from the Margins. Short Run Press Ltd., Great Britain
4. Çeliker, D., Dulupcu, M. A. (2017). Sürdürülebilirlik ve Yenileşim Açısından Turistik Hediyelik Eşyalar Konusunda Yenileştirilmiş Tasarımlar. Atatürk İletişim Dergisi , 01 (12), 187-205. ISSN 2146-1538.
5. Duran, E. (2011). Turizm, Kültür ve Kimlik İlişkisi, Turizmde Toplumsal ve Kültürel Kimliğin Sürdürülebilirliği. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10 (19), 291-313. ISSN: 1303-5495.
6. Dizman, İ. (2008). Denize Düşen Dağ Ordu. İstanbul, Heyamola Yayınları, Türkiyenin Kentleri. ISBN: 9756121702.
7. Emir, O. (2009). Argonautlar Efsanesi: Bir Mitos’un Ardındaki Gerçekler ve Kolkhis. Uluslararası Karadeniz İncelemeleri Dergisi 9 (6), 9-24, ISSN 2146-4642.
8. Hayta, Y. (2016). Kent Kültürü ve Değişen Kent Kavramı. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Aralık, 165-184., e-ISSN 2147-5598.

9. Kılıç, C. (2018). Turizm Kültürel Obje Tasarım İlişkisi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi. 6 (64), 247-254, ISSN:2148-2489.
10. Marine-Roig, Estela. (2011). Innovation and Identity in Barcelona’s Tourist Image as Represented by Souvenirs. Catalan Journal of Communication&Cultural Studies. 3 (2), 175-193 doi: https:// doi.org/10.1386/cjcs.3.2.175_1
11. Markoç, İ. (2014). Kentsel Kimlik ve Kentsel Projeler Bağlamında Kimliksizleşme Sorunu, Istanbul Örneği. 1.Uluslararası Kentsel Planlama Mimarlık Tasarım Kongresi. Kocaeli Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi.
12. Mütercimler, E., (2005) Onlar Bizim İçin Öldüler Bu Vatan Böyle Kurtarıldı, İstanbul, Alfa Yayınları, ISBN: 9752977013.
13. Oktay, D. (2011). Kent Kimliğine Bütüncül Bir Bakış. İdeal Kent Dergisi (3), s. 8-19, ISBN:1307- 9905.
14. Ordu Valiliği, Ordu Kültür Varlıkları Envanteri (1), Ordu Valiliği Yayınları, Ordu, 2010.
15. Öner, F. (2017). Ordu İli Yerel Mısır (Zea mays L.) Genotiplerinin Morfolojik Karakterizasyonu. Uluslararası Tarım ve Yaban Hayatı Bilimleri Dergisi. 3(2), 108 – 119 doi: 10.24180/ ijaws.344833.
16. Pala, H. (2013). Bir Kentin Tarihi Ordu. (E. Kızılırmak, Dü.) Ankara: Altınpost Yayınları., ISBN: 6054811045.
17. Strabon, (1993), Antik Anadolu Coğrafyası (Geographika) XII-XIII-XIV, Çev. A.Pekman, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul, ISBN: 978975753820.
18. Şenyurt, S. Y., Akçay, A. (2016). Kurul Kalesi (Ordu) VI. Mithradates Dönemi Yerleşimi. Mersin Üniversitesi Kilikia Arkeolojisini Araştırma Merkezi, Olba Dergisi Seleucia Olba Kazısı Serisi, 6, 221-248, ISSN 1301-7667.
19. Şenyurt, S. Y., Durugöl, S. (2018). Kurul (Ordu) Kalesi’nde Bir Kybele Heykeli. Mersin Üniversitesi Kilikia Arkeolojisini Araştırma Merkezi Olba Dergisi, 26, 305-344 ISSN 1301-7667.
20. Topal, A. (2004). Kavramsal Olarak Kent Nedir? Türkiye’de Kent Neresidir? Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 6 (1), 276-293. E-ISSN: 1308-0911.
21. Toprak Mahsulleri Ofisi (2019). 2018 Yılı Fındık Sektör Raporu. http://www.tmo.gov.tr/Upload/ Document/findiksektorraporu2018.pdf, Erişim: 05.12.2019