SANAT VE TEKNOLOJİ İLİŞKİSİNDE GÖRSEL İLETİŞİM ARACI OLARAK TİPOGRAFİ VE EĞİTİM SÜRECİNDEKİ UYGULAMA YAKLAŞIMLARI
Öz
Tipografi, sanat eğitimi ile ilgili alanlarda kullanıldığı gibi, disiplinlerarası araştırmalarda da
kullanılmaktadır. Genel olarak tipografi, harf, sayı ve semboller kullanılarak ortaya çıkarılan bir
yazı sanatıdır denilebilir. Eski Yunancada “typos” (form) ve “graphia” (yazmak) kelimelerinin
kombinesi sonucu “Typhography” adını almıştır. Bir metnin anlaşılması, göz yorucu olmaması
ve okuyucuya istenilen bilginin doğru bir şekilde iletilebilmesi için tipografi önemlidir. Bu terim,
aynı zamanda Gutenberg’in geliştirdiği baskı tekniğini açıklamak için de kullanılmaktadır. Görsel
iletişim tasarımı ve bu alandaki teknolojik gelişmeler doğrultusunda tipografi, anlamı ve kapsamı
bakımından değişiklik göstermiştir. Günümüzde tipografi, fontların ve metin bloklarının tasarlanması,
dizilmesi ve düzenlenmesi ile ilgili çalışmaları ve bu alandaki teknolojik gelişmeleri kapsamaktadır.
Grafik tasarımda tipografi, bir tasarım ögesidir ve anlaşılabilir biçimsel bir düzen gerektirmektedir.
Dolayısıyla yazı ve tipografi, görsel iletişim tasarımının temel ögelerinden biridir. Bir görsel iletişim
aracı olarak tipografinin öğretim programlarında yer almasında grafik tasarım etkili olmuştur. Görsel
iletişim tasarımı alanındaki gelişmeler doğrultusunda lisans ve lisansüstü düzeyde tipografi eğitimi
günümüze kadar biçimlenerek gelmiştir.
Tipografi, görsel iletişimi sağlamak amacıyla gerçekleştirilecek bir grafik ürünün tasarlanmasında
kullanılan önemli bir görsel araçtır. Grafik tasarımın görsel iletişimi sağlama işlevi, tipografinin
bir grafik iletişim aracı ve bir tasarım elemanı olarak eğitimdeki yerini belirlemiştir. Eğitimöğretim sürecinde içerik aynı olmasına rağmen, uygulama farklılıkları görülebilmektedir. Tipografi,
eğitim kurumlarında ayrı bir ders olarak verilebildiği gibi Grafik Tasarım dersi kapsamında da
verilebilmektedir. Bu nedenle, uygulama çalışmaları açısından geliştirilen öğretim yöntemleri
farklılık gösterebilmektedir. Günümüzde dijital teknoloji geliştiği için yazı uygulamaları, font
tasarımları çoğunlukla geleneksel yöntemlerin yerine dijital ortamda geliştirilen ilgili programlar
aracılığıyla yapılmaktadır. Ancak, bir yöntem olarak eğitim sürecinde doğrudan bilgisayar
uygulamalarının sakıncalı olabileceği söylenebilir. Eğitim-öğretimde öncelikle manuel çalışmaların
yapılması, eskizlerin geliştirilmesi dijital uygulama öncesinde daha faydalı olabilir. Dolayısıyla bu
çalışmanın genel amacı; Sanat ve teknoloji ilişkisinde, görsel iletişim aracı olarak tipografi hakkında
bilgi vermek ve eğitim-öğretim sürecindeki manuel ve dijital uygulama yaklaşımlarını genel olarak
açıklamaktır. Araştırma kapsamında üniversitelerin lisans programlarında okutulan Tipografi ile ilgili
derslere bakılmış ve örnek olarak üç üniversitenin Tipografi-I ve Tipografi-II haftalık ders içerikleri
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
TYPOGRAPHY AS A VISUAL COMMUNICATION TOOL IN THE RELATIONSHIP BETWEEN ART AND TECHNOLOGY AND APPLICATION APPROACHES IN EDUCATION PROCESS
Öz
Typography is used in the fields of art education as well as in interdisciplinary research. In general,
typography can be said to be an art of writing created by using letters, numbers and symbols. In
ancient Greek, “typos” form (form) and “graphia” (write) as a result of the combination of the
words “Typhography” was named. Typography is important in order to understand a text, not to
be tiring and to convey the desired information accurately to the reader. This term is also used
to describe the printing technique developed by Gutenberg. Visual communication design and
technological developments in this area have changed in terms of typography meaning and scope.
Nowadays, typography covers the studies related to designing, arranging and arranging fonts and
text blocks and technological developments in this field. Typography in graphic design is a design
element and requires an understandable formal order. Therefore, writing and typography is one of
the basic elements of visual communication design. As a visual communication tool, graphic design
was effective in the inclusion of typography in the curriculum. In line with the developments in the
field of visual communication design, typography education at the undergraduate and graduate levels
has been shaped to the present day.
Typography is an important visual tool used in designing a graphic product for visual communication.
The function of graphic design to provide visual communication has determined the place of
typography in education as a graphic communication tool and a design element. Although the content
is the same in the educational process, application differences can be seen. Typography can be given
as a separate des in educational institutions as well as in Graphic Design course. Therefore, the
teaching methods developed in terms of application studies may differ. Today, as digital technology
has developed, writing applications and font designs are mostly done through related programs
developed in digital environment instead of traditional methods. However, as a method, it can be said
that computer applications can be objectionable during the education process. In education, it may
be more beneficial to do manual work and develop sketches before digital application. Therefore,
the general purpose of this study; To give information about typography as a visual communication
tool in the relationship between art and technology and to explain the manual and digital application
approaches in education-teaching process in general. Within the scope of the research, the lessons
about Typography in undergraduate programs of universities were examined and as an example, the
weekly course contents of Typography-I and Typography-II of three universities were examined.
Anahtar Kelimeler
