Mit Ghamr Bir Rol Model mi Yoksa Bir Ütopya mı? Yeni Bulgular

Öz

Bankacılık, bazı ekonomi tarihçilerinin köklerini antik çağdaki tapınak bankacılığına kadar götürdüğü eski bir kurumdur. Faizin bankacılığa içkin rolü nedeniyle Müslümanlar 20. yüzyıla kadar bu sektörle doğrudan ilgilenmekten büyük ölçüde kaçınmışlardır. Ancak 1900'lerin başında, özel koşullar faizsiz bankalar kurma fikrinin ortaya çıkmasına neden oldu. Mısır'da 1963 yılında kurulan Mit Ghamr Tasarruf Bankası, dünyada faizsiz İslami bankacılığın ilk örneği olarak kabul edilmektedir. Ancak kuruluşundan buy ana yarım asırdan fazla bir süre geçmesine rağmen bu banka hakkında detaylı bilgi hâlâ sınırlıdır. Mit Ghamr Tasarruf Bankası üzerine yapılan ilk çalışmalar, bankanın operasyonları ve faaliyetleri hakkında yalnızca genel bilgiler sunmaktadır. Mevcut bilgilerin azlığı nedeniyle, Mit Ghamr Tasarruf Bankası'nın modern İslami bankacılık uygulamaları için herhangi bir yeni anlayış sunup sunmadığı gibi birçok soru cevapsız kalmaktadır. Bu nedenle, bankanın çağdaş yönlerinin daha kapsamlı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışma, daha önce bilinmeyen kaynaklardan bazı ilave bilgiler sunarak bu ihtiyacı karşılamaktadır. Çalışma, Mit Ghamr Tasarruf Bankası hakkında ek bilgi sağlamayı ve bu bilgileri nitel analiz teknikleri kullanarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bulgular, her biri Mit Ghamr Tasarruf Bankası'nın temel bir özelliğine odaklanan ve mevcut İslami bankacılık uygulamalarıyla karşılaştırılan on alt başlık altında tartışılmaktadır. Bilgiler, bankanın kuruluşu, vizyonu, faaliyetleri ve etkileri hakkında önemli ayrıntıları ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca Mit Ghamr Tasarruf Bankası'nın hangi yönlerinin çağdaş İslami bankacılık için değerli bir model teşkil ettiğini ve hangi yönlerinin günümüzde tekrarlanmasının daha zor olabileceğini de vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İslami banka
• Mit Ghamr
• Rol model
• Ütopya
• Yeni Veri

Is Mit Ghamr A Role Model Or A Utopia? : New Findings

Abstract

Banking is an ancient institution with roots traced back to ancient temple banking. Due to the intrinsic role of interest in banking, Muslims largely avoided engaging with the industry until the 20th century. However, by the early 1900s, specific circumstances led to the emergence of the idea of establishing interest-free banks. The Mit Ghamr Savings Bank, founded in 1963 in Egypt, is recognized as the first example of interest-free Islamic banking in the world. Yet, detailed information about it remains limited more than half a century after its establishment. Initial studies on the Mit Ghamr Savings Bank provide only general insights into its operations and activities due to the scarcity of available information, including whether the Mit Ghamr Savings Bank offers any new insights into modern Islamic banking practices. Therefore, a more thorough examination of the bank's contemporary aspects is necessary. This study addresses this need by presenting additional information from previously unknown sources. The study aims to provide additional information about the Mit Ghamr Savings Bank and analyze this information using qualitative analysis techniques. The findings are discussed under ten subheadings, each focusing on a key characteristic of the Mit Ghamr Savings Bank compared to existing Islamic banking practices. The information reveals significant details about the bank's establishment, vision, activities, and impact. The study also highlights which aspects of the Mit Ghamr Savings Bank serve as a valuable model for contemporary Islamic banking and which aspects may be more challenging to replicate today.

Keywords

• Islamic bank
• Mit Ghamr
• Role model
• Utopia
• New Data

Kaynakça

1. Alagöz, M. (1981). El-Neccar ile Bir Hasbihal. Hilâl, 2-3-17.
2. Alonso, I. M. (2015). Mit Ghamr: Pioneer in Islamic Banking. Doha, Qatar.
3. Asutay, Mehmet - Astrid Fionna Harningtyas. "Developing Maqasid al-Shari’ah Index to Evaluate Social Performance of Islamic Banks: A Conceptual and Empirical Attempt". International Journal of Islamic Economics and FinanceStudies 1/1 (2015), 5-64.
4. Baltacı, A. (2019). Nitel Araştırma Süreci: Nitel Bir Araştırma Nasıl Yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 426-438. doi:10.31592/aeusbed.598299
5. Başar, Ayfer, Özgür Kabak - Y. İlker Topçu. "Banka Şubeleri için Uygun Yer Seçiminin Belirlenmesibe Yönelik Tabu Arama Yaklaşımı: Bir Türk Bankası Uygulaması". Endüstri Mühendisliği 26/3 (2015), 2-22.
6. Beybur, Mustafa "Katılım Bankası Çalışanlarının Katılım Bankacılığı Ürün/Hizmetlerine Yönelik Farkındalık ve Tutum Düzeyleri Üzerine bir Araştırma". Dicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 11/22 (2021), 613-633.
7. Bildirici Çalık, Esra. "Katılım Bankası Personelinin İslami Finansal Bilgi Düzeyinin ve Faizsiz Bankacılık İlkelerine Duyarlılığının Ölçülmesine Yönelik Bir Araştırma". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 52/(2021), 361-392.
8. Catak, C., & Arslan, S. Y. (2020). Does Islamic Banking Have a Future in Germany? Survey on German Muslims Perceptions. Journal of Economics, Finance and Accountin, 7(2), 187-197.

9. Chachi, A. (2005). Origin and Development of Commercial and Islamic Banking Operations. Journal of King Abdulaziz University-Islamic Economics, 18(2), 3-25. doi:10.4197/islec.18-2.1
10. Çakmakçı, Gökhan. The Venture Capital Model in KOBIs Financing and Its Applicability on The KOBIs and Individual Investors. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü 2018.
11. Çürük, S. A. (2013). İslami Finansın Türkiye'deki Gelişimi, Mevcut Sorunlar ve Çözüm Önerileri (Doktora Tezi). Selçuk Üniversitesi,
12. El Tiby, A. M. (2011). Islamic Banking-How to Manage Risk and Improve Profitability. Canada: Wiley.
13. El-Naggar, A. (1978). Islamic Banks: A Model and a Challenge. In A. Gauhar (Ed.), (pp. 219-234). London: Islamic Council of Europe.
14. Elizabeth Mayer, A. (1985). Islamic Banking and Credit Policies in the Sadat Era: The Social Origins of Islamic Banking in Egypt. Arab Law Quarterly, 1(1), 32-50.
15. Emeç, Ömer. Yeni Dünya ve Yeni Finans “Ortaklık Temelli Finansman ve Katılım Bankaları”. İstanbul: Albaraka Yayınları 2020.
16. Ez-Zerka, M. A. (1992). İslam’a Göre Banka ve Sigorta.
17. Ez-Zerka, M. A., & En-Neccâr, A. M. A. (2017). İslâm Düşüncesinde Ekonomi, Banka ve Sigorta. İstanbul: İz Yayıncılık.
18. FitchRatings. "Government to Continue Driving Islamic Finance Growth in Nigeria". Erişim 3.08.2022 https://www.fitchratings.com/research/islamic-finance/government-to-continue-driving-islamic-finance-growth-in-nigeria-19-01-2022.
19. Fitriasari, F. (2012). The Growth of Islamic Banking in Indonesia. Ekonomika-Bisnis, 3(1), 1-12.
20. Galloux, M. (1999). The State's Responses to Private Islamic Finance Experiments in Egypt. Thunderbird International Business Review, 41(4-5), 481-500. doi:10.1002/tie.4270410411.
21. Hazıroğlu, T. (2018). Katılım Ekonomisi ”Yeni Zihin, Yeni İktisat”. İstanbul: İz Yayıncılık.
22. Iswanaji, C. (2018). Challenges Inhibiting Islamic Banking Growth in Indonesia Using The Analytical Hierarchy Process. Journal of Islamic Economics Lariba, 4(2), 97-107.
23. Klöwer, G., & Schönenbach, R. (2014, 01//). Ahmed el Naggar "The Pioneer of Islamic Banking". The European Association for Banking and Financial History (EABH).
24. Kumaş, M. Salih - Abdullayev Elman. "Bir Finansman Modeli Olarak Mudârebe’nin Faizsiz Bankcılıkta Etkin Şekilde Kullanılması Sürecinde Sivil Toplum Örgütlerinin Aktif Rol Üstlenmesi". International Journal of Islamic Economics and Finance Studies 2/1 (2016), 67-87.
25. Kutluata, M. (1970). Sakarya'da Bankacılık ve Türk Ticaret Bankası. Sosyoloji Konferansları Dergisi(11), 55-106.
26. Lone, F. A. (2016). Islamic Banks and Financial Institutions: A Study of Their Objectives and Achievements (Vol. 17). London.
27. Nor, Shifa Mohd. "Islamic Social Bank: An Adaptation of Islamic Banking? (Bank Sosial Islam: Adaptasi daripada Perbankan Islam?)". Jurnal Pengurusan 46/(2016), 43-52.
28. Onwuegbuzie, A. J., Leech, N. L., & Collins, K. M. T. (2012). Qualitative analysis techniques for the review of the literature. Qualitative Report, 17(28), 1-28. doi:10.46743/2160-3715/2012.1754.
29. Orhan, Z. H. (2018). Mit Ghamr Savings Bank: A Role Model or an Irreplicable Utopia? Journal of Humanity and Society, 8(2), 85-102. doi:10.12658/M0263.
30. Özdemir, M., & Aslan, H. (2017). Türkiye’de İslami Finansın Dönüşümünün Ekonomi Politiği. In SETA (Ed.).
31. Ready, R. K. (1976). Interest-free banks and social change: A study of the town of Mit Ghamr, the village of Dondait and the Mit Ghamr Savings Bank Project (Interest Free local banks).
32. Sandelowski, M. (1995). Qualitative analysis: what it is and how to begin. Research in nursing & health, 18(4), 371-375. doi:10.1002/nur.4770180411.
33. Saraç, M., & Karabulut, E. (2021). Partnership Based Sukuk Model in Environmental and Social Investments. BDDK Bankacılık Ve Finansal Piyasalar Dergisi, 15(1), 27-59.
34. Toprak, Z. (2014). Türkiye'de Milli İktisat 1908-1918. İstanbul: Doğan Kitap.
35. Ülev, S. (2021). İslami Mikrofinans Programlarının Etkinliği: İKSAR Karz-ı Hasen Örneği. (Doktora Tezi). Sakarya Üniversitesi,
36. Wilson, R. (1983). Banking and Finance in the Arab Middle East. London.