Zekât Nisabına Dair Çağdaş Yaklaşımlar

Öz

Kur’an-ı Kerim’de zekâtın kimlere verileceği haricinde zekât ibadeti hakkında ayrıntılı bir hüküm yoktur. Zekât ile ilgili ayrıntılı hükümler Hz. Peygamber (s.a.v.) tarafından belirlenmiştir. Bu hükümlerden biri de zekât nisaplarıdır. Altın, gümüş, ticaret malları, deve, sığır, koyun ve toprak mahsulleri için farklı nisaplar belirlenmiştir. Gümüşün para olma özelliğini kaybetmesi ve altının da zaman zaman değerinde ciddi düşüşler olması yakın tarihte zekât nisapları konusunda yeni arayışları ve tartışmaları beraberinde getirmiştir. Makalede zekât nisapları konusundaki yaklaşımlar ana hatlarıyla üçe ayrılarak her yaklaşım, gerekçesiyle birlikte analiz edilmiş ve nisap ile ilgili bir tercihte bulunulmuştur

Anahtar Kelimeler

• Fıkıh
• Zekat
• Nisap
• Gına
• Kudret-i Müyessire

Contemporary Approach on Quorum (Nisab) of Zakat

Abstract

There isn’t any detailed norms about zakat in the Quran other than to whom zakat should be given. The detailed norms about zakat are put in practice by our prophet Muhammad. The bases (nisaab) of zakat are among those norms. Different bases are determined for gold, silver, commercial wares, camels, cows, sheeps and soil products. After the silver losed its property in being regarded as money and falling of gold its value materially from time to time caused to new searchs and discussions about zakat bases. İn this article we distributed approaches
about zakat bases to three approaches substantially and analised each of them with it’s reasoning and than prefered one of them. 

Keywords

• İslamic law
• zakat
• nisaab
• wealth
• al-kudratu’l-muyassira

Kaynakça

1. Akyıldız, Ali, “Para”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi (DİA), İstanbul: 2007, XXXIV, ss. 164-166.
2. Bardakoğlu, Ali, Diyet, Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi (DİA), İstanbul: 1994, IX, ss. 473-479.
3. Dehlevî, Şah Veliyyullah, Ahmed b. Abdürrahim, Hüccetullahi’l-baliğa, Beyrut: 2005.
4. Erdoğan, Mehmet, “Zekât Nisabının Amacı Dikkate Alınarak Hayat Standartlarına Göre Yeniden Belirlenmesi”, Zekât Nisabı ve Fitre Miktarının Çağdaş Parasal Değeri: Sempozyum Tebliğ ve Müzakereleri, Bursa: Kuran Araştırmaları Vakfı Kurav Yayınları, 2007, s. 147-156.
5. Erdoğan, Mehmet, “Zekât Nisabı ve Fitre Miktarının Çağdaş Parasal Değeri”, V. İslam Hukuku Anabilim Dalı Koordinasyon Toplantısı Zekât-Fitre Nisaplarının Değerlendirilmesi Sempozyumu, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı, 2008, 118-129.
6. Erkal, Mehmet, “Zekât ve Nisap Değerlerinin Değiştirilip Değiştirilmemesi Tartışmalarına Karşı Tenkidi Bir Bakış”, V. İslam Hukuku Anabilim Dalı Koordinasyon Toplantısı Zekât-Fitre Nisaplarının Değerlendirilmesi Sempozyumu, Ankara, Türkiye Diyanet Vakfı, 2008, 130-155.
7. Erkal, Mehmet, “Zekât”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: 2013, c. 44, ss.197-207.
8. Kacır, Temel, “Zekata Tabi Malların Nisaplarının Hz. Peygamber (s.a.s.) Döneminde Değer Bakımından Eşitliği Meselesi”, Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2015/1, ss. 59-83.

9. el-Kardavi, Yusuf, Keyfe nete’âmelü mea’s-sünneti’n-nebeviyye, Kahire: Daru’ş-şurûk, 2004.
10. el-Kardavî, Yusuf, Fıkhu’z-zekât, Beyrut: Müessesetü’r-risale, 1973.
11. Paçacı, İbrahim, Günümüz Ekonomik Şartlarına Göre Zekâta Tabi Mallar: Nisap ve Zekât Oranları, Ankara: Ayrıntı Basın Yayın ve Matbaa Hizmetleri, 2015.
12. Sargın, İzzet, “Yoksulluk ve Zenginlik Kavramlarına Zekat Bağlamında Farklı Bir Bakış”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 2014/1, ss. 153-167.
13. Tabakoğlu, Ahmet, “Nisap, Para ve Gelir Dağılımı”, Zekât Nisabı ve Fitre Miktarının Çağdaş Parasal Değeri: Sempozyum Tebliğ ve Müzakereleri, Bursa: Kuran Araştırmaları Vakfı Kurav Yayınları, 2007, s. 19-31.
14. Yavuz, Yunus Vehbi, “Hz. Peygamber Dönemi Hayat Standartlarında Belirlenen Klasik Ölçüler Dikkate Alınarak Zekât Nisabının ve Fitre Miktarının Çağdaş Parasal Değerinin Belirlenmesi”, Zekât Nisabı ve Fitre Miktarının Çağdaş Parasal Değeri: Sempozyum Tebliğ ve Müzakereleri, Bursa: Kuran Araştırmaları Vakfı Kurav Yayınları, 2007, s. 73-92.
15. http://www.ismailaga.com.tr/zekat-mallari-ve-hukumleri.html
16. http://www.hayrettinkaraman.net/kitap/meseleler/0116.htm
17. http://www.turkis.org.tr/dosya/r2cg2OLnvRao.pdf
18. http://www.hayrettinkaraman.net/makale/0604.htm