Araştırma Makalesi

Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi

Cilt: 8 Sayı: 3 23 Aralık 2025
PDF İndir
EN TR

Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi

Öz

Polinasyon aracılığıyla ekosistemin dengesine ve sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlayan bal arıları, aynı zamanda tarımsal üretim açısından yüksek ekonomik değere sahiptir. Belirgin farklı morfolojik ve fizyolojik özellikler ile diğer bal arısı ırklarından ayrılan Kafkas arısı (Apis mellifera caucasica G.), düşük sıcaklıklara kolayca adapte olabilmesi ve üstün kışlama yeteneği ile öne çıkmaktadır. Endokrin hormonlardan biri olan Juvenil hormon (JH); bal arılarında başkalaşımın kontrol edilmesi, larval büyüme, ergin dişi böceklerde üreme gibi fizyolojik süreçlerin düzenlenmesinde önemli rol almaktadır. Bu çalışmada JH biyosentezinde rol oynayan juvenil hormon esteraz, juvenil hormon asit (Farnesoik asit) O-metiltransferaz, metil farnesoat epoksidaz ve farnesoal eposidaz genlerinin sırasıyla 6., 7., 4. ve 1. ekzon bölgelerindeki DNA polimorfizmlerinin PCR-RFLP yöntemi ile belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 30 farklı Kafkas arısı kolonisinden alınan örneklerden genomik DNA izole edilmiştir. PCR ile çoğaltılan bölgelerin kesiminde HinfI restriksiyon endonükeazı kullanılmıştır. Kafkas arı ırkında PCR ile çoğaltılan Juvenil hormon asit (Farnesoik asit) O-metiltransferaz geninin 111 bç büyüklüğündeki FAMET bölgesinin HinfI enzimiyle kesilmesi sonucunda 50-55 bç büyüklüğünde fragmentler elde edilmiştir. Fragment büyüklüğündeki 5 baz çiftine kadar olan polimorfizmin SNP veya indel (insersiyon-delesyon) mutasyonundan kaynaklanabildiği düşünülmektedir. Bu çalışma, JH biyosentezinde rol alan Juvenil hormon asit (Farnesoik asit) O-metiltransferaz geninde tespit edilen farklılığın Kafkas arısına özgü fizyolojik ve davranışsal özellikler üzerine etkili olabileceğini, sosyal ve mevsimsel davranışlar, yaşa bağlı görev değişimi ve koloni dinamikleri gibi karmaşık süreçlerde görülen ırka özgü farklılığın da moleküler nedenleri arasında yer alabileceğini göstermiş olup, bu konuda daha fazla çalışmanın yapılmasına gereksinim bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Proje Numarası

1919B01220491

Kaynakça

  1. 1. Güler, A. (2017). Bal arısı (Apis mellifera L.) yetiştiriciliği hastalıkları ve ürünleri. Basım. Azim Matbaacılık. Ankara, 419.
  2. 2. Karakaş, G. (2022). Pestisit Kullanımının Bal Verimi Üzerine Etkisi; Panel Veri Analizi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(5), 1163-1167. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.849861
  3. 3. Luo, J., Liu, S., Hou, J., Chen, L., Li, H., Liao, S., ... & Li, X. (2021). The comparison of juvenile hormone and transcriptional changes between three different juvenile hormone analogs insecticides on honey bee worker larval’s development. Agronomy, 11(12), 2497. https://doi.org/10.3390/agronomy11122497
  4. 4. Güler, A., Bek, Y., Genç, O., Nisbet, C., Konak, F., Hs, E., ... Öztürk, H.(2013). Change level of hygienic behaviour in the caucasian honey bee A M Caucasia G subspecies . 43. International Apicultural Congress, KİYEV, Ukraine
  5. 5. Gül, A., & Nergiz, R. (2022). Kafkas Bal Arısı (Apis mellifera caucasia) gen merkezinin bozulmasına neden olan etmenler ve çözüm önerileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 25(Ek Sayı 2), 545-554. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.1084184
  6. 6. Li, W., Huang, Z. Y., Liu, F., Li, Z., Yan, L., Zhang, S., ... & Su, S. (2013). Molecular cloning and characterization of juvenile hormone acid methyltransferase in the honey bee, Apis mellifera, and its differential expression during caste differentiation. PloS one, 8(7), e68544. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0068544
  7. 7. Pandey, A., & Bloch, G. (2015). Juvenile hormone and ecdysteroids as major regulators of brain and behavior in bees. Current Opinion in Insect Science, 12, 26-37. https://doi.org/10.1016/j.cois.2015.09.006
  8. 8. Santos, C. G., Humann, F. C., & Hartfelder, K. (2019). Juvenile hormone signaling in insect oogenesis. Current opinion in insect science, 31, 43-48. https://doi.org/10.1016/j.cois.2018.07.010

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genetik (Diğer), Ziraat Mühendisliği (Diğer), Hayvansal Üretim (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

15 Aralık 2025

Yayımlanma Tarihi

23 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

16 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

16 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Dursun, F., Bilgi, F., Bülbül, C. E., Atil Taş, G. N., Bıyık, S., & Mercan, L. (2025). Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi. International Journal of Life Sciences and Biotechnology, 8(3), 199-207. https://doi.org/10.38001/ijlsb.1766368
AMA
1.Dursun F, Bilgi F, Bülbül CE, Atil Taş GN, Bıyık S, Mercan L. Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi. Int J. Life Sci. Biotechnol. 2025;8(3):199-207. doi:10.38001/ijlsb.1766368
Chicago
Dursun, Fatmanur, Fatih Bilgi, Cihat Erdem Bülbül, Gamze Nur Atil Taş, Selim Bıyık, ve Levent Mercan. 2025. “Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi”. International Journal of Life Sciences and Biotechnology 8 (3): 199-207. https://doi.org/10.38001/ijlsb.1766368.
EndNote
Dursun F, Bilgi F, Bülbül CE, Atil Taş GN, Bıyık S, Mercan L (01 Aralık 2025) Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi. International Journal of Life Sciences and Biotechnology 8 3 199–207.
IEEE
[1]F. Dursun, F. Bilgi, C. E. Bülbül, G. N. Atil Taş, S. Bıyık, ve L. Mercan, “Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi”, Int J. Life Sci. Biotechnol., c. 8, sy 3, ss. 199–207, Ara. 2025, doi: 10.38001/ijlsb.1766368.
ISNAD
Dursun, Fatmanur - Bilgi, Fatih - Bülbül, Cihat Erdem - Atil Taş, Gamze Nur - Bıyık, Selim - Mercan, Levent. “Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi”. International Journal of Life Sciences and Biotechnology 8/3 (01 Aralık 2025): 199-207. https://doi.org/10.38001/ijlsb.1766368.
JAMA
1.Dursun F, Bilgi F, Bülbül CE, Atil Taş GN, Bıyık S, Mercan L. Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi. Int J. Life Sci. Biotechnol. 2025;8:199–207.
MLA
Dursun, Fatmanur, vd. “Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi”. International Journal of Life Sciences and Biotechnology, c. 8, sy 3, Aralık 2025, ss. 199-07, doi:10.38001/ijlsb.1766368.
Vancouver
1.Fatmanur Dursun, Fatih Bilgi, Cihat Erdem Bülbül, Gamze Nur Atil Taş, Selim Bıyık, Levent Mercan. Kafkas Arısı’nda (Apis mellifera caucasica G.) Farnesoik asit O-metiltransferaz Gen Polimorfizminin Belirlenmesi. Int J. Life Sci. Biotechnol. 01 Aralık 2025;8(3):199-207. doi:10.38001/ijlsb.1766368


Sosyal ağlarda bizi takip edin   19277 19276 20153 22366