Bolu ve Tokat İllerindeki Buğday Sap Atıklarının Enerji Potansiyel Değerlerinin Teorik Analizi

Öz

Biyogaz enerjisi, artan küresel enerji talebinin karşılanması için atılan adımlardan olumlu etkilenmektedir. Bu sebeple ülkemizin sahip olduğu organik madde potansiyelinin fazla olması bu atıkların enerjiye dönüştürülme çalışmalarını da hızlandırmıştır. Bu çalışmada, Bolu ve Tokat illerinde bulunan buğday sap atıklarının biyokütle, biyogaz ve enerji potansiyel değerleri kıyaslanmıştır. Bolu ve Tokat illerine ait yaş atık ve kuru madde potansiyelleri sırasıyla, 2 827.03-6 187.41 ton ve 2 459.51-5 444.92 ton olarak tespit edilmiştir. Bununla beraber, elde edilebilecek uçucu kuru madde potansiyelinin 1 345.76 - 5 383.04 ton ve metan potansiyelinin 614.88 - 2 459.519 CH₄ kg olduğu belirlenmiştir.  Enerji potansiyellerinin ise 22 135.61 - 48 447.39 MJ olarak bulunmuştur. Bolu ilin deki buğday sap atıklarından elde edilebilecek enerji potansiyelinin Tokat iline oranı ortalama % 45.69 olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Buğday,Kuru Madde,Enerji Potansiyeli

Kaynakça

1. [1] Yüksel T. and Esen M., Elazığ İli İçin Çeşitli Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Deneysel Olarak Değerlendirilmesi. Doğu Anadolu Bölgesi Araştırmalar Dergisi, 2010.
2. [2] Weiland P. Biogas Production: Current State and Perspectives, Applied Microbiology and Biotechnology, 2010, 85: 849-860.
3. [3] Şanlıurfa Karacadağ Kalkınma Ajansı, Kompost Tesisi Kurulması Amacına Yönelik Fizibilite Çalışması Projesi Kapsamında Hazırlanan Kompost ve Biyogaz Tesisi Fizibilite Raporu. 2014. H. Şenol, E.A. Elibol, Ü. Açıkel, M. Şenol / BEÜ Fen Bilimleri Dergisi 6(2), 81-92, 2017. 90 http://www.investsanliurfa.com/SayfaDownload/KOMPOST%20VE%20B%C4%B0YOGAZ%2 0TES%C4%B0S%C4%B0%20F%C4%B0Z%C4%B0B%C4%B0L%C4%B0TE%20RAPORU.pdf (Erişim Tarihi:15.03.2017).
4. [4] Şenol, H., et al., Türkiye’de Biyogaz Üretimi İçin Başlıca Biyokütle Kaynakları. Bitlis Eren Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2017. 6(2), 81-92.
5. [5] El-Mashad, HM., et al., Effect of temperature and temperature fluctuation on thermophilic anaerobic digestion of cattle manure. Bioresource Technol., 2004. 95: 191-201.
6. [6] Zaher, U., et al., Evaluation of a new fixed-bed digester design utilizing large media for flush dairy manure treatment. Bioresource Technol., 2008. 99: 8619-8625.
7. [7] Dede, Ö.H., et al., Hayvansal Atıklardan Biyogaz Üretimi İçin Küçük Ölçekli Reaktör Modeli Geliştirilmesi. Karaelmas Fen ve Mühendislik Dergisi, 2018. 8(1):138-146.
8. [8] Tafdrup, S., Centralized Biogas Plants Combine Agricultural and Environmental Benefits with Energy Production, Water Science and Technology, 1994. 30:133-140.

9. [9] Çağlayan, G.H. and Koçer, N.N., Muş İlinde Hayvan Potansiyelinin Değerlendirilerek Biyogaz Üretiminin Araştırılması. Muş Alparslan Üni̇versi̇tesi̇ Fen Bilimleri Dergisi, 2014. 2(1), 215-220.
10. [10] Ekinci, K., Kulcu, R., Kaya, D., Yaldız, O., Ertekin, C., The Prospective of Po-tential Biogas Plants That Can Utilize Animal Manure in Turkey. Energy Exploitation and Exploration. 2010. 28 (3), 187-206.
11. [11] Aybek, A., et al., Türkiye’de kullanılabilir Hayvansal Gübre ve Tahıl Sap Atıklarının Biyogaz ve Enerji Potansiyelinin Belirlenerek Sayısal Haritalarının Oluşturulması. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi. 2015. 12 (03). 111-120.
12. [12] Büyük, G., et al., Adıyaman İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Vermikompost Üretim Potansiyeli. ADYÜTAYAM, 2017. 5(2), 31-37.
13. [13] Türkmenler, H., et al., Zeytin küspesi çözeltisinin derişime bağlı biyogaz ve hidrojen potansiyelinin incelenmesi. Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 2018. 5(8), 147-155.
14. [14] Karaman, S.,et al., Tokat İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Enerjisi Potansiyeli ve Uygulanabilirliği. Bahri Dağdaş Hayvancılık Araştırma Dergisi, 2015. 4 (2), 11-19.
15. [15] Taşova, M., Yerel bir küçükbaş hayvancılık işletmesi’nin biyogaz potansiyelinin belirlenmesi. Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 2018. 5(3),268-272.
16. [16] Taşova, M. and Ergüneş, G., Determination of Biomass Potential and Energy Values of Walnut (Juglans regia L.) Wastes: Case of Tokat Province. International Scientific and Vocational Studies Journal, 2018. 2(2), 67-72.
17. [17] Scarlat, N., et al., A spatial analysis of biogas potential from manure in Europe. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2018. 94, 915-930.
18. [18] Zareei, S., Evaluation of biogas potential from livestock manures and rural wastes using GIS in Iran. Renewable Energy, 2018. 118, 351-356.
19. [19] Anonim, 2019a. Tokat (il), https://tr.wikipedia.org (Erişim Tarihi: 21.05.2019).
20. [20] Anonim, 2019b. Bolu, https://tr.wikipedia.org (Erişim Tarihi: 21.05.2019).
21. [21] Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Konularına göre istatistikler, www.tuik.gov.tr (Erişim Tarihi: 20.05.2019).
22. [22] Öztürk, H. H. and Başçetinçelik, A., Energy exploitation of agricultural biomass potential in Turkey. Energy Exploration and Exploitation Dergisi, 2006. 24 (5), syf: 313-330.
23. [23] Sharma, et al., Effect of particle size on biogas generation from bimass residues. Biomass, 1988. 17 (4): 251–263.
24. [24] Demir, M., Kars ilinin biyokütle enerji potansiyeli ve kullanılabilirliği. Türk Coğrafya Dergisi, 2018. 68, 31-41.
25. [25] Deniz, et al., Türkiye'de Gıda Endüstrisi Kaynaklı Biyokütle ve Biyoyakıt Potansiyeli. Gıda Dergisi, 2015. 40(1): 47-54. doi: 10.15237/gida.GD14037.
26. [26] Alibaş,et al., Diyarbakır İlinin Tarımsal Kaynaklı Biyogaz Pota siyelinin Belirlenmesi. Tarım Makineleri Dergisi, 2015. 11 (1). 75-87.