Bitkilerde Aktif Oksijen Türleri ve Oksidatif Stres
Öz
Aerobik organizmalar için oksijen vazgeçilmez
bir moleküldür. Biyotik ve abiyotik stres faktörleri altında bitkilerde elektron
taşınımı ile ilgili reaksiyonlar aktif oksijen türlerinin oluşum hızını
artırır. Bu reaksiyonlarda elektronlar stres faktörlerinin etkisiyle asıl hedef
molekül yerine oksijene verilir. Bu şekilde başlayan zincirleme reaksiyonlar
bitki dokularında süperoksit radikali, hidrojen peroksit ve hidroksil radikali
gibi aktif oksijen türlerinin birikim göstermeye başlamasına yol açar.
Antioksidant sistemin yeterince aktive edilememesi durumunda oldukça reaktif
olan aktif oksijen türleri hücresel bileşenlere zarar vermeye başlar. Bu olay
oksidatif stres olarak bilinir. Aktif oksijen türleri bitki hücrelerindeki
birçok organelde oluşabilir. Kloroplastlar bitki hücrelerinde aktif oksijen
türlerini oluşturma kapasitesi bakımından en aktif organellerdir. Bunun dışında
mitokondriler, peroksizomlar, endoplazmik retikulum gibi organellerle
apoplastik bölgede de aktif oksijen oluşumu gözlenir. Stres koşulları altında
sekonder bir stres olarak ortaya çıkan oksidatif stres tarımsal verimliliği
tehdit eden en önemli faktör olarak kabul edilmektedir. Bu derlemede bitki
hücrelerinde aktif oksijen türlerinin oluşumuna neden olan metabolik olaylar,
bu bileşiklerin kimyasal özellikleri ve oksidatif hasar oluşturma mekanizmaları
tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] Halliwell, B., Reactive species and antioxidants. Redox biology is a fundamental theme of aerobic life. Plant Physiology, 141, 2, 312-322 (2006).
- [2] Alscher, R.G., Donahue, J.L., Cramer, C.L., Reactive oxygen species and antioxidants: relationship in green cells. Physiologia Plantarum, 100, 2, 224-233, (1997).
- [3] Dat, J., San, S., Vandenabeele, E. Vranova, M. Van Montagu, D. Inze, F. Van Breusegem, Dual action of the active oxygen species during plant stress response. Cell and Molecular Life Science, 57, 5, 779-795, (2000).
- [4] Bray, E.A., Bailey-Serres, J., Weretylnik, E., Biochemistry and Molecular Biology of Plants, 1. Baskı, American Society of Plant Physiologists, (2000).
- [5] Öncel, I., Keleş, Y., Üstün A.S., Interactive effects of temperature and heavy metal stress on the growth and some biochemical compounds in wheat seedlings. Environmental Pollution, 107, 3, 35-320, (2000).
- [6] del Rio, L.A., Sandalio, L.M., Corpas, F.J., Palma, J.M., Barroso, J.B., Activated oxygen-mediated metabolic functions of leaf peroxisomes. Plant Physiology, 104, 4, 673-680, (2006).
- [7] Navrot, N., Rouhier, N., Gelhaye, E., Jaquot, J.P., Reactive oxygen species generation and antioxidant systems in plant mitochondria. Plant Physiology, 129, 1, 185-195, (2007).
- [8] Foyer, C.H., Noctor, G., Redox homeostasis and antioxidant signaling: a metabolic interface between stress perception and physiological responses. Plant Cell,17, 1866-1875, (2005).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Yapısal Biyoloji
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Ali Doğru
*
0000-0003-0060-4691
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
15 Ağustos 2020
Gönderilme Tarihi
20 Şubat 2020
Kabul Tarihi
10 Mayıs 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 3 Sayı: 2
Cited By
Bitki Ekstrelerinde Oksidatif Stres Biyobelirteçleri için Yöntem Performansının Değerlendirilmesi ve Biyolojik Varyasyonlar: Metot Validasyon Çalışması
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi
https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.997048Sivas ve Tokat İllerinden Toplanan Akasya Bitkisi Yapraklarının (Robinia pseudoacacia L.) Bazı Besin Elementi Konsantrasyonları ve Antioksidan Enzim Aktivitelerinin Belirlenmesi
Akademik Ziraat Dergisi
https://doi.org/10.29278/azd.1127747Enteral oxygen therapy: new approaches to rehabilitation for chronic gastroduodenal pathology in children
Experimental and Clinical Gastroenterology
https://doi.org/10.31146/1682-8658-ecg-221-1-44-52