Halkla İlişkilerin Toplumsal Fayda Temelindeki Alanları

Öz

Halkla İlişkiler faaliyetleri tarihsel açıdan değerlendirildiğinde çok eski dönemlere kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Bununla birlikte modern halkla ilişkiler uygulamaları ile halkla ilişkilerin profesyonel bir meslek alanı ve akademik bir disiplin olması ise yaklaşık olarak yirminci yüzyılın başındadır. Halkla ilişkiler faaliyetleri temeli itibariyle toplumsal faydaya yönelik uygulamaları içerisinde barındıran ve toplumun beklentilerine cevap vermeye odaklanan yaklaşımları içerir. Halkla ilişkiler toplumsal beklentileri araştıran ve bu doğrultuda hareket etme çabası içerisinde olan faaliyetlerin gerçekleştirildiği bir alandır. Özellikle Sanayi Devriminin sonucu ortaya çıkan ekonomik ve toplumsal değişimler, beraberinde birçok yeni gelişmeyi ve sorunları da getirmiştir. Sonraki dönemlerde özellikle yirminci yüzyılın başından itibaren teknoloji alanındaki gelişmelerin üretim ve ulaşım imkânlarını artırması dünyada belirli bir refahın oluşmasına neden olmakla birlikte birtakım sorunların da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Üretim alanındaki artış, ürün sayı ve çeşitliliği ile birlikte rekabet ortamının da ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu durum büyük ölçekli üretim yapmanın maliyetleri düşürebilme imkânı sunmasından dolayı büyük işletmelerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Büyük işletmeler zaman içinde, teknolojinin ve ulaşım imkânlarının da gelişmesi ile birlikte çok daha büyük ve küresel ölçekli işletmelere dönüşebilme imkânını bulmuşlardır. Bu durum yukarıda da değindiğimiz Sanayi Devrimi sonrasındaki değişimler içerisinde ortaya bir takım olumsuz durumların da çıkmasına neden olmuştur. Bunlardan en belirgin olanları arasında; çalışma saatlerindeki artış, üretim alanları oluşturulmasında ve üretim aşamasında çevreye zarar verilmesi sayılabilir. Büyük ölçekli birçok işletme de bu durumun kurumsal itibarlarına olumsuz yönde yansıyabilme ihtimaline yönelik olarak insan ve çevre sağlığına yönelik hassasiyet içinde olduklarını belirtme gereği duymuşlardır. Bu şekilde toplum ve çevre ile elde edilen kaynakları ile ilgili topluma olumlu yönde bir mesaj verme gereği içinde olmuşlar ve kurumsal itibarları açısından sorumluluklarının bilincinde olduklarını belirtmek istemişlerdir. Çalışmada, toplumsal fayda sağlamaya yönelik uygulamalar arasında kabul edilebilecek; Sosyal Sorumluluk, Kurumsal Sosyal Sorumluluk başlığı altında (Ekonomik Sorumluluk, Yasal Sorumluluk, Etik Sorumluluk ve Filantropik Sorumluluk –Hayırseverlik ), Sosyal Pazarlama, Sponsorluk ve Sorun Yönetimi kavramlarının genel çerçevesine açıklık getirilmeye çalışılacaktır. Bu uygulamalar hem toplumsal hem de kurumsal açıdan önemlidir. Toplumsal yaşama yönelik fayda sağlamayı amaçlayan bu uygulamalar, kurumsal düzeyde itibar oluşturma ve koruma işlevi de görürler. Bu çalışmada halkla ilişkiler uygulamalarının toplumsal fayda sağlamaya yönelik uygulamalarının hem toplumsal fayda hem de kurumsal itibar sağlama açısından önemine de açıklık getirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Halkla İlişkiler
• Toplumsal Fayda
• Sosyal Sorumluluk
• Kurumsal Sosyal Sorumluluk
• Sosyal Pazarlama
• Sponsorluk
• Sorun Yönetimi.

Areas of Public Relations Based on Social Benefit

Öz

Public relations activities have a very long history, stretching back to ancient times. However, modern public relations practices and the establishment of public relations as a professional field and academic discipline date back to approximately the beginning of the twentieth century. Public relations activities fundamentally encompass practices aimed at social benefit and focus on approaches that meet societal expectations. Public relations is a field where activities are carried out that research societal expectations and strive to act accordingly. The economic and social changes that resulted particularly from the Industrial Revolution brought with them many new developments and problems. In subsequent periods, especially from the beginning of the twentieth century, advancements in technology increased production and transportation opportunities, leading to a certain level of prosperity worldwide, but also giving rise to a number of problems. The increase in production area, along with the number and variety of products, has led to increased competition. This situation has resulted in the emergence of large-scale businesses, as large-scale production offers the possibility of reducing costs. Over time, with the development of technology and transportation facilities, these large businesses have been able to transform into much larger and global-scale enterprises. Many large-scale businesses have also felt the need to state their sensitivity to human and environmental health, given the potential negative impact this situation could have on their corporate reputation. In this way, they have sought to send a positive message to society regarding their use of resources and their awareness of their responsibilities to their corporate reputation. This study aims to clarify the general framework of concepts such as Social Responsibility, Corporate Social Responsibility (including Economic Responsibility, Legal Responsibility, Ethical Responsibility, and Philanthropic Responsibility – Charity), Social Marketing, Sponsorship, and Issue Management, which can be considered among practices aimed at providing social benefit. These practices are important from both a societal and institutional perspective. Aimed at providing benefits to social life, these practices also serve the function of building and maintaining reputation at the institutional level. This study will attempt to clarify the importance of public relations practices aimed at providing social benefits, both in terms of social benefit and corporate reputation building.

Anahtar Kelimeler

• Public Relations
• Social Benefit
• Social Responsibility
• Corporate Social Responsibility
• Social Marketing
• Sponsorship
• Issue Management.

Kaynakça

1. Theaker, A. (2008) Halkla İlişkilerin El Kitabı, Çeviri: Murat Yaz, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri, 2. Baskı.
2. Carroll, A. B. (1991) The Pyramid of Corporate Social Responsibility: Toward the Moral Management of Organizational Stakeholders, Business Horizons 34(4):39-48, DOI:10.1016/0007-6813(91)90005-GSourceRePEc, Volume 34, Issue 4, July–August, Pages 39-48, 1991.
3. Çakar Mengü, S. (2013) Kurumsal İletişim Yönetimi ve Profesyonel Markalar, İstanbul: Der Kitabevi Yayınevi.
4. Demircan, B. (2020) Sosyal Sorumluluk Örneği olarak Türk Kültüründe Hayrat Geleneği ve Vakıflar, İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi - Sayı 51 / Güz 2020, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi, Süreli Elektronik Dergi, E-ISSN: 2147-4524, (119-130) s.120.
5. İlter, B. Bayraktaroğlu G. (2007) Kar Amacı Gütmeyen Sosyal İçerikli Pazarlama, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 28, Ocak – Haziran, (49-64)
6. L’Etang, J. (2002) Kurumsal Sosyal Sorumluluk ve Halkla İlişkiler Etiği, Halkla İlişkilerde Eleştirel Yaklaşımlar (İçinde), Derleyenler: Jacquie L’Etang ve Magda Pieczka Ankara: Vadi Yayınları, Editör: Sema Yıldırım Becerikli, Çevirenler: Gülcan Işık, Derya Tellan, Sema Yıldırım Becerikli, Ayşe Elif Emre Kaya, Serra Pehlivan. Vadi Yayınları, 1. Basım.
7. Peltekoğlu, B. F. (2007) Halkla İlişkiler Nedir?, , İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, 5. Baskı.
8. Özdevecioğlu, M., Cingöz, A. (2009) Sosyal Girişimcilik ve Sosyal Girişimciler, Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Sayı: 32, 82 Ocak-Haziran, (81-95)

9. Kazancı, M., (2021) Kamuda ve Özel Kuruluşlarda Halkla İlişkiler, 13.Bası, Ankara: Turhan Kitabevi.
10. Özüpek, N. (2013) Kurum İmajı ve Sosyal Sorumluluk, Konya: Eğitim Yayınevi, 2. Baskı.
11. Philip Kotler ve Gerald Zaltman, (1971) Social Marketing: An Approach To Planned Social Change, Journal of Marketing, August.
12. Kotler, P. Keller K. L. , (2012) Marketing Management, 14.E, New Jersey: Prentice Hall, ISBN 13: 978-0-13-210292-6.
13. Philip Kotler ve Nancy Lee, (2006) Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Çeviren: Sibel Çakmak, İstanbul: Kapital Medya Hizmetleri.
14. Tony Meenaghan, (1991) The Role of Sponsorship in the Marketing Communications Mix, International Journal of Advertising, , 10:1, (35-47), http://dx.doi.org/10.1080/02650487.1991.11104432
15. Zeyyat Sabuncuoğlu, (1998) İşletmelerde Halkla İlişkiler, İstanbul: Ezgi Kitabevi Yayınları, 4. Baskı.