Enerji Dönüşümü ve Sürdürülebilir Kalkınma: Karbon Azaltımı Bağlamında Türkiye ve Önde Gelen Ekonomiler Üzerine Karşılaştırmalı Bir İnceleme

Öz

Bu çalışma, enerji dönüşümünün sürdürülebilir kalkınma üzerindeki kritik rolünü ve karbon azaltımının enerji politikalarındaki önemini vurgulamaktadır. Küresel ısınma, artan çevresel bozulmalar ve doğal kaynakların hızla tükenmesi, fosil yakıt kullanımının çevresel etkileri nedeniyle daha fazla ön plana çıkmaktadır. Bu durum, uluslararası düzeyde enerji politikalarında köklü değişiklikler yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Fosil yakıtlardan yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişin hızlandırılması, bu bağlamda enerji dönüşümünün temelini oluşturmaktadır. Güneş, rüzgar, hidroelektrik ve biyokütle gibi yenilenebilir enerji kaynakları, düşük karbon emisyonları ve çevresel sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda kritik bir rol oynamaktadır. Bu çalışmada, enerji dönüşümünün küresel karbon azaltım hedeflerine katkısı kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Özellikle, enerji verimliliği stratejileri, karbon salımını azaltmaya yönelik teknolojik yenilikler ve sürdürülebilir enerji politikalarının uygulanabilirliği derinlemesine incelenmiştir. Çalışma, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği, Çin ve Türkiye gibi ülkelerin sürdürülebilir enerji hedeflerine ulaşma çabalarını karşılaştırmalı bir analizle değerlendirmektedir. Her bir ülkenin enerji politikalarının başarıları, karşılaştıkları zorluklar ve yenilenebilir enerjiye olan yatırımları detaylandırılmıştır. Özellikle Türkiye'nin enerji dönüşümü sürecindeki ilerlemesi, yenilenebilir enerji yatırımları ve karbon azaltım hedeflerine ulaşma sürecinde yaşanan yapısal ve finansal engellerin analizi yapılmıştır. Son olarak, hidrojen enerjisi, enerji depolama teknolojileri ve akıllı şebeke uygulamaları gibi yenilikçi enerji çözümlerinin, karbon-nötr hedeflere ulaşmada önemi vurgulanmakta ve gelecekteki olası stratejilere ışık tutulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Enerji dönüşümü
• sürdürülebilirlik
• karbon ayak izi
• yenilenebilir enerji
• enerji verimliliği

Energy Transition and Sustainable Development: A Comparative Analysis of Carbon Reduction in TÜRKİYE and Leading Economies

Öz

This study emphasises the critical role of the energy transition on sustainable development and the importance of carbon reduction in energy policies. Global warming, increasing environmental degradation and rapid depletion of natural resources are becoming more prominent due to the environmental impacts of fossil fuel use. This situation requires fundamental changes in energy policies at the international level. In this regard, the energy transition refers to the accelerated transition from fossil fuels to renewable energy. Renewables (solar, wind, hydropower and biomass) and biomass Here, we give a detailed study of the contribution of energy transition to the global reduction goals. The analysis makes comparisons between the efforts of the United States, the European Union, China and Turkey with a view to determining the extent to which each of these countries is on track when it comes to sustainable energy. In particular, Turkey's progress in the energy transition process, renewable energy investments, and structural and financial barriers to achieving carbon reduction goals are analyzed. Finally, the importance of innovative energy solutions such as hydrogen, energy storage technologies and smart grid applications in achieving carbon neutrality goals is emphasized, and future strategies are clarified.

Anahtar Kelimeler

• Energy Transition
• Sustainability
• Carbon Footprint
• Renewable Energy
• Energy Efficiency

Kaynakça

1. [1] Sun, R.-S., Gao, X., Deng, L.-C., & Wang, C. (2022). Is the Paris rulebook sufficient for effective implementation of Paris Agreement? Advances in Climate Change Research, 13(2022), 600-611.
2. [2] Dai, L., Yang, A., & Song, G. (2025). Regional synergy between green technology innovation and low carbon development in China: A quantitative study of provinces and economic belts. Energy Reports, 13(2025), 1085–1094.
3. [3] Kucukvar, M., Egilmez, G., Onat, N. C., & Samadi, H. (2015). A global, scope-based carbon footprint modeling for effective carbon reduction policies: Lessons from the Turkish manufacturing. Sustainable Production and Consumption, 1(2015), 47–66.
4. [4] IEA (2022). World Energy Outlook 2022. Paris: International Energy Agency. Retrieved from https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2022.
5. [5] Sarkar, M. S. K., Sarker, M. N. I., Sadeka, S., Ali, I., & Al-Amin, A. Q. (2024). Comparative analysis of environmental sustainability indicators: Insights from Japan, Bangladesh, and Thailand. Heliyon, 10(2024), e33362.
6. [6] World Energy Council (2022). World Energy Trilemma Index 2022. London: World Energy Council. Retrieved from https://www.worldenergy.org/assets/downloads/World-Energy-Trilemma-Index-2022.pdf
7. [7] World Bank Group (2022). Country Climate and Development Report: Climate Risk and Vulnerability in Türkiye and Other OECD Countries. Retrieved from.
8. [8] Zhao, D., Gao, Y., Wu, Z., & Shabaz, M. (2024). Harnessing robotics for environmental economics and energy strategy: Advancing global economic policies towards green growth. Energy Strategy Reviews, 55(2024), 101504.

9. [9] Kat, B., Şahin, Ü., Teimourzadeh, S., Tör, O. B., Voyvoda, E., & Yeldan, A. E. (2024). A new energy-economy-environment modeling framework: Insights from decarbonization of the Turkish power sector towards net-zero emission targets. Energy, 302, Article 131760.
10. [10] Tofallis, C. (2021). A better measure of relative prediction accuracy for model selection and model estimation. arXiv preprint arXiv:2105.05249.
11. [11] De Myttenaere, A., Golden, B., Le Grand, B., & Rossi, F. (2015). Using the Mean Absolute Percentage Error for Regression Models. arXiv preprint arXiv:1506.04176.
12. [12] International Energy Agency. (n.d.). Data and statistics. Retrieved March 30, 2025, from https://www.iea.org/data-and-statistics.