A Comparison of 5th Grade Textbooks Prepared in Accordance with the 2019 and 2024 Turkish Language Curricula in Terms of Spelling and PunctuationTeaching

Öz

The research aims to comparatively examine the spelling and punctuation achievement set out in the 2019 Turkish Language Curriculum and the spelling and punctuation learning outcomes in the Education Model 2024 Secondary School Turkish Language Curriculum, alongside their implementation in 5th-grade Turkish textbooks prepared on the basis of these curricula. Based on document analysis, the learning outcomes and achievement in thecurricula and the instructions, activities, and evaluation-assessment practices in the textbooks were evaluated using descriptive analysis methods. The findings show that in the 2019 Curriculum, spelling and punctuation were distributed across five achievement, whereas in the 2024 Curriculum, they were organised as a single learning outcome. In addition, it has been noted that the textbook, prepared on the basis of the 2024 Curriculum, places greater emphasis on fluent reading components. Furthermore, it has been observed that the textbook in question covers both activity and written expression processes in the teaching of spelling and punctuation. In terms of evaluation-assessment, it has been observed that the book prepared in accordance with the 2019 Curriculum utilises traditional tools, whereas the book prepared within the framework of the Education Model adopts alternative approaches. Overall, it has been demonstrated that there is a difference in approach between the two curricula in the context of teaching spelling and punctuation, and that Turkish textbook applications have changed accordingly. Based on these findings, several recommendations have been developed.

Anahtar Kelimeler

• 2019-2024 Turkish language curriculum
• learning outcomes
• achievement
• Turkish textbook
• spelling and punctuation teaching

2019 ve 2024 Türkçe Dersi Öğretim Programlarına Göre Hazırlanan 5. Sınıf Ders Kitaplarının Yazım ve Noktalama Öğretimi Bakımından Karşılaştırılması

Öz

Araştırma, 2019 Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan yazım ve noktalama kazanımları ve Maarif Modeli 2024 Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yer alan yazım ve noktalama öğrenme çıktıları ile bu programlar temel alınarak hazırlanan 5. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki uygulamaları karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Doküman incelemesine dayanan çalışmada, programlarda yer alan kazanım ve öğrenme çıktıları ile ders kitaplarındaki yönerge, etkinlik ve ölçme-değerlendirme uygulamaları betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, 2019 Programı’nda yazım ve noktalamanın beş kazanıma dağıldığını; 2024 Programı’nda ise tek bir öğrenme çıktısı olarak düzenlendiğini göstermektedir. Ayrıca, 2024 Programı temelinde hazırlanan ders kitabında akıcı okuma bileşenlerine daha fazla vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Bununla birlikte, söz konusu ders kitabının yazım ve noktalama öğretiminde hem etkinlik hem de yazılı anlatım süreçlerini kapsadığı görülmüştür. Ölçme-değerlendirme çalışmaları açısından, 2019 Programı’na göre hazırlanan kitapta geleneksel araçlar kullanıldığı buna karşılık, Maarif Modeli çerçevesinde hazırlanan kitapta alternatif yaklaşımların benimsediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yazım ve noktalama öğretimi bağlamında iki program arasında yaklaşım farkı olduğu ve Türkçe ders kitabı uygulamalarının buna koşut biçimde değiştiği ortaya konulmuştur. Bu sonuçlardan yönelimle bazı öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• 2019-2024 Türkçe dersi öğretim programı
• öğrenme çıktısı
• kazanım
• Türkçe ders kitabı
• yazım ve noktalama öğretimi

Kaynakça

1. Acar, Ü. (2011). Özel servergazi lisesinde 9. ve 11. sınıf öğrencilerinin noktalama işaretleri ve yazım kurallarını kullanma oranlarının kıyaslanması [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
2. Ağca, H. (1999). Yazılı anlatım. Gündüz Eğitim Yayınları.
3. Akbaba, S., & Yalçın, S. (2016). 6. sınıf öğrencilerinin yazma becerilerinde görülen hataların sınıflandırılması. Uluslararası TEKE Dergisi, 5(3), 1320-1338.
4. Akkaya, A. (2013). 6. sınıf öğrencilerinin yazım yanlışları sıklığı ve yazım yanlışlarının nedenlerine ilişkin öğretmen görüşleri. Turkish Studies, 8(4), 33-52.
5. Aksan, D. (2009). Her yönüyle dil/Ana çizgileriyle dilbilim. TDK Yayınları.
6. Aktaş, E. (2021). Akıcı okuma becerisi bakımından Türkçe dersi öğretim programı ve ders kitapları üzerine eleştirel bir analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(2), 1140-1165.
7. Aktaş, E., & Eş, A. T. (2024). 2019 ve 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programlarının okuma becerisi bağlamında karşılaştırılması. Journal of History School, (73), 3527-3556. http://dx.doi.org/10.29228/joh.78200
8. Akyol, H. (2021). Türkçe ilk okuma yazma öğretimi. PegemA.

9. Akyol, H., &Kodan, H. (2016). Okuma güçlüğü olan bir öğrencinin okuma güçlüğünün giderilmesine yönelik bir uygulama: Akıcı okuma stratejilerinin kullanımı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(2), 7-21.
10. Alver, M., & Sancak, Ş. (2015). Noktalama işaretlerinin ilköğretim II. kademe Türkçe dersi öğretim programlarına ve ders kitaplarına yansıması. International Journal of Language Academy, 3(1), 374-388).
11. Arı, G., &Keray, B. (2012). Sekizinci sınıf öğrencilerinin noktalama işaretlerini uygulama düzeyi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 11(42), 40-54.
12. Atasoy, F. O. (2009). Türkçede noktalama (sorunlar-çözümler-teklifler) [Yayınlanmamış doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
13. Ateş, N. T. (2023). Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki okuma metinlerinin okuma kazanımları açısından değerlendirilmesi. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (32), 147-163.
14. Babayiğit, Ö. (2019). Ortaokul beşinci sınıf öğrencilerinin noktalama işaretlerini doğru kullanma durumlarının incelenmesi. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (18), 355-376.
15. Bağcı, H. (2011). İlköğretim 8. sınıf öğrencilerinin noktalama işaretleri ile yazım kurallarını uygulayabilme düzeyi. TurkishStudies, 6(1), 693-701.
16. Başkan, A., &Ustabulut, M. Y. (2024). Süreç temelli, planlı yazma modelleri. B. Bağcı-Ayrancı ve A. Başkan (ed.ler), Kuram ve uygulamada yazma eğitimi içinde (ss. 177-191). PegemA.
17. Baştuğ, M. (2012). İlköğretim birinci kademe öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
18. Batur, Z., Akar, C., Tufan, B. S., &Topbaşoğlu, N. (2016). İlkokul 2. sınıf öğrencilerinin noktalama işaretlerini kullanma becerisi. Uluslararası Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Dergisi, 2(1), 46-60.
19. Bayraktar, F. B. (2025, 13-15 Aralık). Türkiye yüzyılı maarif modeline dayalı 2024 Türkçe öğretim programının dil bilgisi öğretimi açısından değerlendirilmesi (Sözlü bildiri). 7. Uluslararası Sosyal Bilimler Sempozyumu, İstanbul, Türkiye.
20. Bayram, Y., & Erdemir, A. (2006). Amasya’daki ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin “imla kurallarını kullanma düzeyleri”. Millî Eğitim Dergisi, (171), 140-155.
21. Benzer, A. (2020). Âlem buysa kral benim imza: Nokta. Timaş Yayınları.
22. Beyreli, L. (2017). Yazı dili ve özellikleri. L. Beyreli, Z. Çetindağ ve A. Çelepoğlu (ed.ler), Yazılı ve sözlü anlatımiçinde (ss. 18-33). PegemA.
23. Bilge, H. (2022). 2006-2019 yılları arasındaki Türkçe öğretim programlarının akıcı okuma becerisi bakımından karşılaştırılması. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23(43), 669-707.
24. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
25. Can, E., & Ogur, E. (2022). Ölçme ve değerlendirme aracı olarak Türkçe ders kitapları. International Journal of Languages' Education and Teaching, 10(1), 120-135.
26. Creswell, J. W. (2023). Nitel araştırmacılar için 30 temel beceri (H. Özcan, çev.). Anı Yayıncılık.
27. Çelebi, B. (2024). Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yazım kuralları ve noktalama işaretlerinin öğretimine yönelik hazırlanan etkinliklerin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Giresun Üniversitesi.
28. Çetin, G. (2023). Buluş yoluyla öğretme stratejisiyle noktalama işaretlerinin öğretimi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacı Bektaş Veli Üniversitesi.
29. Daymon, C., &Holloway, I. (2003). Qualitative research methods in public relations and marketing communications. Routledge.
30. Değirmenci, M. (2018). Öğrencilerin noktalama işaretleri kullanımlarının yazılı anlatım çalışmalarına ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi.
31. Demir-Atalay, T. (2015). Yazma becerisi açısından örnek bir kitap incelemesi. Journal of Turkish Research Institute, (54), 727-777.
32. Demirel, Ö., & Şahinel, M. (2006). Türkçe ve sınıf öğretmenleri için Türkçe öğretimi. PegemA.
33. Deniz, K., Tarakcı, R., & Karagöl, E. (2019). Okuma kazanımları açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 7(3), 688-708.
34. Dölek, O., &Hamzadayı, E. (2016). Akran etkileşimine dayalı yazma etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri üzerindeki etkisi. Turkish Studies, 11(3), 965-980.
35. Eker, S. (2015). Çağdaş Türk dili. Grafiker Yayınları.
36. Erdem, H. (2007). Dokuzuncu sınıf öğrencilerinin yazım ve noktalama kurallarına ulaşma düzeyi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
37. Esmek, M. (2018) İlköğretim dördüncü sınıf Türkçe ders kitabının yazım kuralları noktalama işaretleri ve dil bilgisel bazı hususlar açısından incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi.
38. Forster, N. (1994). The analysis of company documentation. C. Cassell ve G. Symon (ed.ler), Qualitative methods in organizational research, a practical guide içinde (ss. 147-166). SAGE publication.
39. Göçer, A. (2022). Yazma eğitimi. PegemA.
40. Guba, E. G. (1981). Criteria for assessing the trustworthiness of naturalistic inquiries. Educational Communication and Technology, 29(2), 75-91.
41. Günay, D. (2007). Metin bilgisi. Multilingual Yayınları.
42. Güneş, F. (2007). Türkçe öğretimi ve zihinsel yapılandırma. Nobel Yayıncılık.
43. Güneş, F. (2009). Türkçe öğretiminde günümüz gelişmeleri ve yapılandırıcı yaklaşım. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(11), 1-21.
44. Hudson, R. F., Lane, H., &Pullen, P. (2005). Reading fluency assessment and instruction: What, why, and how? International Reading Association, 702-714.
45. Johnson, B., & Christensen, L. (2014). Eğitim araştırmaları: Nicel, nitel ve karma yaklaşımlar (S. B. Demir, çev.ed.). Eğiten Kitap.
46. Kalfa, M. (2000). Noktalama işaretlerinin Türkçenin öğretimindeki yeri ve önemi [Yayınlanmamış doktora tezi]. Ankara Üniversitesi.
47. Kanık-Uysal, P., & Bilge, H. (2021). Prozodik okuma becerisinin değerlendirilmesinde dereceli puanlama anahtarı kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,34(3), 1245-1280.
48. Kaplan, I. (2016). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin noktalama işaretlerini kullanmadaki yeterlilikleri üzerine araştırma [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Aydın Üniversitesi.
49. Karaca, H., &Keray-Dinçel, B. (2024). Ortaokul öğrencilerinin yaşadığı okuma güçlükleri: Gözlem odaklı bir çalışma. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 12(2), 339-375.
50. Karacaoğlu, M. Ö., Dağ, M., & Uzun, O. (2021). Türkçe ders kitaplarındaki yazma etkinliklerinin incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (10), 96-126.
51. Karagöl, E., &Tarakcı, R. (2018). Yazma becerisi kazanımları açısından ortaokul Türkçe ders kitapları. International Journal of Languages' Education and Teaching, 6(4), 87-100.
52. Karakaş R., & Akın, E. (2018). Yazım kuralları öğretiminde duvar yazılarından yararlanma. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(5), 647-654.
53. Karakoyun M. E. (2010) İlköğretim 5. sınıf öğrencilerine noktalama işaretlerinin öğretiminde işbirlikli öğrenme tekniklerinden Jıgsaw 1’in akademik başarıya etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
54. Karakuş, N. (2021). Geçmişten günümüze Türkçe dersi öğretim programları/6-8. sınıf Türkçe dersi öğretim programları. A. Akçay ve M. N. Kardaş (ed.ler), Türkçe dersi öğretim programları içinde (ss. 71- 89). PegemA.
55. Karatay, H. (2015). Süreç temelli yazma modelleri: 4+1 planlı yazma ve değerlendirme modeli. M. Özbay (ed.), Yazma eğitimi içinde (ss. 21-48). PegemA.
56. Karatay, H., & Kükrer, M. (2023). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin Türkçe noktalama yanlışları. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(12), 116-129.
57. Kavcar, C., Oğuzkan, F., & Aksoy, Ö. (2015). Yazılı ve sözlü anlatım. Anı Yayıncılık.
58. Keser-Özmantar, Z. (2018). Örnekleme yöntemleri ve örneklem süreci. K. Beycioğlu, N. Özer ve Y. Kondakçı (ed.ler), Eğitim yönetiminde araştırma içinde (ss. 88-109). PegemA.
59. Kır, N. (2021). Öğretmen görüşlerine göre ortaokul Türkçe derslerinde yazım ve noktalama uygulamaları [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
60. Kırboğa, A. (2019). Bilgisayar destekli noktalama işaretleri materyallerinin ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin noktalama işaretleri kazanımlarına etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Konya Necmettin Erbakan Üniversitesi.
61. Kuhn, M. R. (2004). Helping students become accurate, expressive readers: Fluency instruction for small groups. The Reading Teacher, 58, 336-344.
62. Kuhn, M. R., &Stahl, S. A. (2003). Fluency: A review of developmental and remedial practices. TheJournal of EducationalPsychology, 95 , 3-21.
63. Kula, S., Budak, Y., & Taşdemir, M. (2015). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin noktalama kurallarını öğrenme düzeyi. Uluslararası Avrasya Sosyal Bilimler Dergisi, 6(18), 58-86.
64. Kurnaz, H., &Çelikkıran, B. (2025). Okuma becerisi açısından 2024 ortaokul Türkçe dersi öğretim programının öğretmen görüşleriyle değerlendirilmesi. Millî Eğitim, 54(1), 61-100.
65. Kurudayıoğlu, M., & Dölek, O. (2018). Noktalama işaretlerinin öğretimine ilişkin öğretmen görüşleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 372-385.
66. Maden, A. (2013). Aktif öğrenme tekniklerinin ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin yazım ve noktalama kuralları başarısı ve derse karşı tutumlarına etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Atatürk Üniversitesi.
67. Mete, G. (2020). Yazım kurallarını nasıl öğretiyoruz?. TheJournal of International LingualSocialandEducationalSciences, 6(1), 12-23.
68. Miles, M. B., &Huberman A. M. (2019). Nitel veri analizi (S. Akbaba-Altun ve A. Ersoy, çev. ed.leri). PegemA.
69. Millî Eğitim Bakanlığı. (2019). Türkçe dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
70. Millî Eğitim Bakanlığı. (2020). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5. sınıf Türkçe ders kitabı. Anıttepe Yayıncılık.
71. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Ortaokul Türkçe dersi öğretim programı (5, 6, 7 ve 8. sınıflar). Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
72. Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Ortaokul ve imam hatip ortaokulu 5. sınıf Türkçe ders kitabı. Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
73. Ocak-Çallık, E. (2022). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin yazım kurallarını uygulama, noktalama işaretlerini kullanma düzeyleri ile yazma eğilimleri, tutumları ve Türkçe ders başarıları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Uludağ Üniversitesi.
74. Onan, B. (2006). Ses olgusunun denetlenebilirliği bağlamında dil becerilerinin geliştirilmesinde etkili olduğu düşünülen fonolojik yönlendiriciler: Noktalama işaretleri. Türklük Bilimi Araştırmaları, (20).
75. Özdemir, B., & Demir, T. (2013). Türkçe öğretim programında yer alan okuma ve yazma becerilerine yönelik kazanımların ölçme değerlendirme yöntemlerine göre sınıflandırılması. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 172(172), 11-32.
76. Özkara, Y., & İzci, G. (2013). İlköğretim 5. sınıf öğrencilerinin okumaya yönelik tutumları ile noktalama işaretlerini uygulama düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 2(2), 1-9.
77. Parlatır, İ., Korkmaz, Z., Zülfikar, H., Gülensoy, T., Birinci, N., &Ercilasun A. B. (2005). Türk dili ve kompozisyon. Ekin Kitabevi.
78. Rasinski, T. V. (2004). Creating fluent readers: A growing body of evidence points to reading fluency as an important factor in student reading success. What Research Says About Reading, 46-51.
79. Schwanenflugel, P. J., Hamilton, A. M., Kuhn, M. R., Wisenbaker, J. M., & Stahl, S. A. (2004). Becoming a fluent reader: Reading skill and prosodic features in the oral reading of young readers. Journal of Educational Psychology, 119-129.
80. Sever, S. (1998). Dil ve iletişim (etkili yazılı ve sözlü anlatım). Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(1), 50-66.
81. Şengül K., & Öz-Durmuş B. (2021) Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde noktalama işaretleri ve yazım kuralları öğretimine ilişkin öğretici görüşleri. International Conference on Social Sciences and Humanities. International Balkan University.
82. Şimşek, Ş. (2015). Yazma eğitiminde konu seçiminin önemi. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 2557-2568. http://dx.doi.org/10.18298/ijlet.212
83. Tavşanlı, Ö. F., & Kaldırım, A. (2020). Türkiye'de süreç temelli yazma yaklaşımı: Bir tematik analiz çalışması. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 9(1), 108-138. http://dx.doi.org/10.30703/cije.543600
84. Whalley, K., & Hansen, J. (2006). The role of prosodic sensitivity in children's reading development. Journal of Research in Reading, 29(3), 288-303.
85. Yaman, Y. E., & Aydemir, M. (2018). Noktalama işaretlerinin istasyon tekniği ile öğretimi sürecine ilişkin öğrenci görüşleri. Kesit Akademi Dergisi, (13), 258-270.
86. Yavuz, T., Vural, Ö. F., & Başaran, M. (2021). Lise öğrencilerinin imla ve noktalama konularındaki sorunlarına yönelik çözüm önerileri. ATE Dergisi, 3(1), 109-137.
87. Yaylı, D. (2023). Türkçe öğretim programı ve ders kitapları. H. Ülper (ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri içinde (ss. 23-42). PegemA.
88. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
89. Yıldırım, D., & Uludağ, E. (2016). Ortaokul öğrencilerinin bazı noktalama işaretlerini ve yazım kurallarını uygulayabilme düzeyleri (İstanbul örneği). Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 319-342.
90. Yıldız, M., Yıldırım, K., Ateş, S., & Çetinkaya, Ç. (2009). An evaluation of the oral reading fluency of 4th graders with respect to prosodic characteristic. International Journal of Human Sciences, 6(1), 353-360.
91. Yıldız, Z. (2002). Değişik öğrenim kademelerindeki öğrencilerin noktalama ve yazım kurallarını uygulama düzeyi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Süleyman Demirel Üniversitesi.
92. Zutell, J., & Rasinski, T. V. (1991). Training teachers to attend to their student's oral reading fluency. Theory Into Practice, 30(3), 211-217.