Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Deyimlere Yönelik Bir Uygulama Önerisi
Öz
Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi, son yıllarda büyük bir ihtiyaç hâline gelmiştir. Hem yurt içinde hem de yurt dışında Türkçe öğrenmek isteyen yabancıların sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Bu durum söz konusu alandaki çalışmaların da çoğalmasını sağlamıştır. Dil öğretiminde üzerinde durulan konuların başında “Kelime öğretimi” gelmektedir. Sahip olunan söz varlığı hedef dildeki anlama ve anlatma becerilerini etkili bir şekilde kullanmayı doğrudan etkilemektedir. Söz varlığı, bir dili meydana getiren kelime, deyim, atasözü, ikileme, kalıp söz, kalıplaşmış söz, terim ve yabancı sözcüklerden meydana gelen unsurları içerir ve bir dildeki sözlerin bütününü meydana getirir. Bu nedenle yabancılara Türkçe öğretirken kelime öğretimi konusu üzerinde hassasiyetle durmak gerekir. Bir dile ait kelimeler hedef kitleye öğretilirken çeşitli yöntemler kullanılabilir. Bu bağlamda anlatma esasına dayanan hikâyelerden yararlanılabilir. Avrupa Konseyi üye ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’de de yabancı dil öğretiminde Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni’nin (The Common European Framework of Reference for Languages) tanımladığı öğrenme düzeyleri ve dil yeterlilik ölçütleri temel alınmıştır. Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni’nde tanımlanmış B1 ve B2 düzeyleriyle sınırlandırılan bu çalışmada çeşitli konularda bu düzeye yönelik hikâyeler yazılmış, bu hikâyeler hakkında çeşitli sorular hazırlanmıştır. Bu çalışmada Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlere deyimlerin “hikâye içindeki bağlamlarından” hareketle anlamlı ve kalıcı olarak öğretilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin deyimleri daha hızlı ve kolay öğrenmelerini sağlamak amacıyla deyimlerin öğretiminde kaynak dilden (öğrencinin ana dili) yararlanılmıştır. Hikâye metinlerinin yazarlar tarafından kaleme alınmış özgün metinler olması da çalışmanın ayırıcı bir özelliğidir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Aksan, D. (2001). Türkçenin Gücü. Ankara: Bilgi Yayınları.
- Akpınar, M. (2010). Deyim ve Atasözlerinin Yabancılara Türkçe Öğretiminde Kullanımı Üzerine Bir Araştırma. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara.
- Akpınar, M. ve Açık, F. (2010). Avrupa Dil Gelişim Dosyası Bağlamında Yabancılara Türkçe Öğretiminde Deyim ve Atasözlerinin Öğrenme-Öğretme Sürecine Aktarımı. III. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu. Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.
- Erten Dalak, H. (2017). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde İletişimsel Yaklaşımın Deyim Öğretimindeki Başarıya Etkisi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
- Güneş, S. (2009). Yabancı Dil Öğretiminde Deyim Öğretimi: Yöntemler, Teknikler ve Uygulamalar. Dilbilim, 2 (2), 59-78.
- Kaplan, M. (2001). Kültür ve Dil (14. Baskı). İstanbul: Dergâh Yayınları.
- Keray, D. B. ve Savur, H. (2019). Yabancılara Türkçe Deyim ve Atasözü Öğretiminde Kullanılabilecek Bir Araç: Tarkan Şarkıları. International Journal of Language Academy, (7), 1.
- Koparıcı, I. F. (2019). Yabancı Dil Olarak Türkçe B1 Seviyesinde Deyim Öğretimi/Öğrenimi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Ankara.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Üzerine Çalışmalar
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
16 Aralık 2019
Gönderilme Tarihi
1 Aralık 2019
Kabul Tarihi
12 Aralık 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 2