Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Öğretenlerin Otantik Metin Kullanımı: Ölçek Geliştirme Çalışması

Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde otantik metin kullanımının önemi büyüktür. Otantik metinler, öğretim yapmak için özel olarak üretilmemiş olup günlük hayatta sıkça karşılaşılan metinler olarak tanımlanmaktadır. Alanyazın incelendiğinde Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin otantik metin kullanım durumlarını belirlemeye yönelik Türkçe bir ölçeğin olmadığı tespit edilmiştir. Bu alanda kullanılacak geçerlik ve güvenirliği kanıtlanmış bir ölçeğin geliştirilmesi ihtiyaç olarak görülmektedir. Bu çalışmada “Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin otantik metin kullanım durumları nedir?” sorusundan hareketle, Türkçeyi yabancı dil olarak öğretenlerin otantik metin kullanım durumlarını belirlemeye yönelik ölçek geliştirme çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda yapılan çalışmada konuyla ilgili maddeler hazırlanmış ve uzman görüşüne göre şekillendirilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizlerinin ardından ölçeğin son hâli verilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 205 öğretici oluşturmaktadır. Yapılan faktör analizi sonucunda ölçek; 17 madde içeren, “Beceri ve Düzey Kapsamında Otantik Metin Kullanımı”, “Anlama Becerileri Kapsamında Otantik Metin Kullanımı” ve “Anlatma Becerileri Kapsamında Otantik Metin Kullanımı” başlıklı 3 boyutlu bir yapıdan oluşmaktadır. Maddeler, toplam varyansın %68,572’sini açıklamaktadır. Geliştirilen ölçeğin cronbach alfa güvenirlik kat sayısı .91 olarak bulunmuştur. Bununla birlikte yine iç tutarlığın belirlenmesi için eş değer yarılar yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin iki farklı bölümünden elde edilen korelasyon katsayısı .93 olarak hesaplanmıştır. Bulunan bu değerler, geliştirilen ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. En düşük 17, en yüksek 85 puanın alınabileceği ölçeğin uygulandığı araştırma grubunun otantik metin kullanım ortalaması; 5 üzerinden 4,30’dur. Alınan toplam puan ise 73’tür. Buradan hareketle katılımcıların otantik metin kullanma düzeylerinin “çok iyi” düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Geliştirilen bu ölçeğin, alanda çalışan araştırmacılara yararlı olacağı düşünülmektedir.