Yabancı/İkinci Dil Olarak Türkçe Öğreticilerinin ve Öğrenicilerinin Konuşmada Geribildirime Yönelik Algıları
Öz
Yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde dört temel beceriye yönelik geri bildirim hakkındaki araştırmaların yazılı üretim becerisi etrafında yoğunlaştığı görülmektedir. Bir yabancı/ikinci dil ediniminin gerçekleştiğinin önemli göstergelerinden biri sözlü üretim ve etkileşim etkinliklerinde gerekli kazanımların sağlanmış olmasıdır. Bu kazanımların sağlanması sürecinde öğreniciye sözlü performansıyla ilgili verilen geri bildirimler önem taşımaktadır. Araştırma, yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde konuşma becerisine yönelik geri bildirim süreçlerine dair öğretici ve öğrenici algılarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla araştırmada nitel veri toplama yöntemi olarak olgubilim kullanılmış, veri toplama aracı olarak ise açık uçlu görüşme formları tercih edilmiştir. Çeşitli deneyim sürelerine sahip 13 öğretici ve İstanbul Üniversitesi Dil Merkezi'nde B2–C1 düzeylerinde öğrenim gören 14 öğrenici ile çalışma yürütülmüştür. Veriler içerik analizi yoluyla değerlendirilmiş; katılımcıların konuşmada geri bildirim türleri, zamanlaması, etkisi ve tercihlerine dair görüşleri analiz edilmiştir. Bulgular hem öğretici hem de öğrenici katılımcıların geri bildirim sürecine genel olarak olumlu yaklaştıklarını, ancak geri bildirimin sıklığı, biçimi ve veriliş zamanının öğrenicide oluşturacağı duyuşsal etkiler açısından dikkatle planlanması gerektiğini ortaya koymaktadır. Öğreticiler, öğrenicilerin motivasyon ve öz güven kaybı yaşamamaları için yapıcı, dikkatli ve bireysel farklılıklara duyarlı geri bildirim verilmesi gerektiğini vurgularken öğreniciler de gelişimleri açısından geri bildirim almayı önemli bulduklarını belirtmişlerdir. Geri bildirim süreci dil öğretiminde vazgeçilmezdir ancak “ne zaman”, “nasıl” ve “hangi” biçimde verileceği öğrenicilerin bireysel özelliklerine göre farklılık göstermektedir. Araştırmada, öğretici ve öğrenici farklılıkları göz önünde bulundurularak bağlama, kişiye ve ortama göre esnek yaklaşımların tercih edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Agudo, J. (2013). An investigation into how Efl learners emotionally respond to teachers’ oral corrective feedback. Colombian Applied Linguistics Journal, 15, 265-278.
- Bayrakdar, E. ve Maltepe, S. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde akran değerlendirmenin konuşma becerisine etkisi. Aydın Tömer Dil Dergisi, 6(1), 1-23.
- Burt, M. K. (1975). Error analysis in the adult Efl classroom. Tesol Quarterly, 9(1), 53-63.
- Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.Bygate, M. (1987). Speaking. Oxford University Press.
- Corder, S. P. (1967). The significance of learner’s errors. https://eric.ed.gov/?id=ed019903.
- Çakır, M. H. (2023). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde düzeltici geri bildirimin etkisi. Bezgek Yabancılara Türkçe Öğretimi Dergisi, 2(3), 209-221.
- Çelik, A. (2019). İkinci/yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sözel hatalarına ilişkin öğretici tercihleri ve tutumları. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Hacettepe Üniversitesi.
- Çetinkaya, G. ve Hamzadayı, E. (2015). Yabancı dil olarak Türkçe öğretim sürecinde sözel düzeltme geribildirimleri: öğretmen ve öğrenci yeğleyişleri. Journal of Turkish Studies, 10(3), 285-302.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Dil Çalışmaları (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
28 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
13 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 9 Sayı: 1