The Transmission of Turkish Family Structure and Formulaic Expressions Through Television Series in Teaching Turkish to Foreigners: The Series "Gönül Dağı"

Öz

It is crucial to transmit the values of Turkish culture and the traditional Turkish family structure to the next generation through education and social life. Language, literature, and fine arts are tools for transmitting and embodying the values, literary genres, and formal structures of traditional culture. Formulaic expressions, frequently used within families and society and a common form of conversation, are important cultural elements that encode a society's lifestyle, traditions, and values, and form its collective memory. Folk culture and traditional values are embedded in the words spoken in daily life, in the marketplace, in the bazaar, at school, at work, in the coffeehouse, and at home, in applause, curses, idioms, proverbs, folk quatrains, and folk songs.It is undeniable that the press and media, especially television series and films, play a significant role in the representation of cultural and literary elements today. In this context, Turkish series have been attracting great interest in recent years, particularly in the Turkic world, the Middle East, and the Balkans. Within the scope of the research, 165 episodes of the "Gönül Dağı" series, a Turkish series rich in Turkish culture, traditional family structure, and anonymous Turkish folk literature, were viewed. Idiomatic expressions from anonymous elements were identified, classified, and interpreted. As a result of the research, it was observed that the "Gönül Dağı" series, which naturally reflects traditional Turkish values and idiomatic expressions, and other Turkish series represent rich Turkish culture, can be used as effective materials in teaching Turkish language and literature to target audiences.

Anahtar Kelimeler

• Family unity
• formulaic words
• Gönül Dağı
• teaching Turkish to foreigners
• Turkish TV series

Etik Beyan

The research does not require ethics committee approval.

Yabancılara Türkçe Öğretiminde Türk Aile Yapısının ve Kalıp Sözlerin Televizyon Dizileriyle Aktarımı: Gönül Dağı Dizisi

Öz

Türk kültürüne ve geleneksel Türk aile yapısına ait değerlerin, yeni nesle eğitim ve sosyal hayat yoluyla aktarılması oldukça önemlidir. Dil, edebiyat ve güzel sanatlar geleneksel kültüre ait değerleri, edebî türleri ve formel yapıları aktarma ve taşıma aracıdır. Özellikle aile ve toplum içinde sık kullanılan ve konuşmalık türler arasında yer alan kalıp sözler; bir toplumun yaşama tarzını, geleneklerini ve değerlerini kodlayan ve toplumsal hafızayı oluşturan önemli kültür ögeleridir. Halk Kültürü ve geleneksel değerler; günlük hayatta, çarşıda, pazarda, okulda, işte, kahvede, evde konuşulan kelimelerde, alkışlarda, kargışlarda, deyimlerde, atasözlerinde, mâni ve türkülerde gizlidir. Günümüzde kültürel ögelerin ve edebî unsurlarının işlenilmesinde basın ve yayın organlarının özellikle de televizyon dizi ve filmlerinin önemli role sahip olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Bu bağlamda, Türk dizileri son yıllarda özellikle Türk Dünyası, Ortadoğu ve Balkanlarda büyük ilgi görmektedir. Araştırmanın amacı, televizyon dizilerinin Türk kültürünün ve Türk aile yapısının tanıtımında ve aktarılmasındaki rolünü “Gönül Dağı” dizisi örneğiyle tespit ederek öneriler sunmaktır. Bu araştırmada, doküman analizi tekniği kullanılmış ve toplanan veriler, gruplandırılarak betimsel olarak incelenmiştir. Araştırma konusu kapsamında; Türk kültürü, geleneksel aile yapısı ve anonim Türk halk edebiyatı ürünleri açısından zengin bir Türk dizisi olan Gönül Dağı dizisinin 165 bölümü araştırmacı tarafından izlenmiştir. Anonim unsurlardan kalıp sözler tespit ve tasnif edilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda geleneksel değerlerimizi ve kalıp sözleri doğal bir biçimde yansıtan Gönül Dağı dizisinin ve zengin Türk kültürünü işleyen diğer Türk dizilerinin hedef kitleye Türk dili ve edebiyatı öğretiminde etkili bir materyal olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Aile birliği
• Gönül Dağı
• kalıp sözler
• Türk dizileri
• yabancılara Türkçe öğretimi

Etik Beyan

Araştırma etik kurul izni gerektirmemektedir.

Kaynakça

1. Aksoy, Ö. A. (2013). Atasözleri ve deyimler sözlüğü. İnkılâp Yayınları.
2. Albayrak, N. (2004). Ansiklopedik halk edebiyatı terimleri sözlüğü. Leyla ile Mecnun Yayınları.
3. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, E., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (11. Basım). Pegem Akademi.
4. Çakır, R. (2018). Yabancı uyruklu öğrencilerin Türk halk sanatı–edebiyatı unsurlarını öğrenmeleri ve aktarımları. Folklor/Edebiyat, 24(94), 143-160.
5. Çakır, R. (2020). Yabancı dil olarak Türkçenin öğretimi alanında hazırlanan Yedi İklim Kitap Setinin anonim Türk halk edebiyatı unsurları açısından incelemesi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(2), 206-230.
6. Çakır, R. (2024). Türkiye ve Türkmen Türkçesinde temalarına göre açıklamalı alkış ve dilekler (iyi/hayır dualar). Gazi Kitabevi.
7. Develioğlu, F. (1998). Osmanlıca-Türkçe ansiklopedik lügat. Aydın Kitabevi.
8. Erkal, M. (2006). Sosyoloji. Der Yayınları.

9. Gökçe, B. (1991). Aile ve aile tipleri üzerine bir inceleme. B. Dikeçligil ve A. Çiğdem (Ed.). Aile yazıları I içinde. Başbakanlık Araştırma Kurumu.
10. Güleç, İ. (2007). Anonim halk edebiyatının tasnifine dair yeni bir öneri. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 47–58.
11. İnan, K. (2012).Yabancı dil öğretimi ve diziler bağlamında Güney Kore televizyon dizilerinin Türkiye’de Kore Dili ve kültürünün tanıtımına katkısı. The Journal of TheInstitute of The Middle East Studies, 31(2),177-204.
12. İşcan, A. (2011). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde filmlerin yeri ve önemi. Turkish Studies, 6(3), 939-948.
13. İşcan, A. ve Aktürk, Y. (2014). Televizyon dizilerinin Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kullanımı: Seksenler dizisi örneği. International Journal of Language Academy, 2(4), 234-246.
14. Kaplan, M. (2006). Kültür ve dil. Dergâh Yayınları.
15. Karakaş, R. (2012). Siirt halk kültürünün şifa dağıtıcıları: kutsal sular. Turkish Studies, 7(4), 2149-2161.
16. Karasar, N. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel.
17. Kılıç, F. (2000). Osmanlı Devleti’nde ve klasik edebiyatımızda nevrûz. Türk Dünyasında Nevrûz, Üçüncü Uluslararası Bilgi Şöleni Bildirileri, Ankara.
18. Miçooğulları, M. (2020). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel unsurların kullanımı: “Anadolu hikayeleri dizisi” örneği. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(1), 43-63.
19. Nirun, N. ve Özönder, M. C. (1988). Türk sosyo-kültür yapısı içindeki normlar ve fonksiyonları. Erdem, 5(11), 339-354.
20. Okur, A. ve Keskin, F. (2013). Yabancılara Türkçe öğretiminde kültürel ögelerin aktarımı: İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Öğretim Seti örneği. International Journal of Social Science, 6(2), 1619-1640.
21. Özbay, M. (2002). Kültür aktarımı açısından Türkçe öğretimi. Türk Dili, 602, 112-120.
22. Sakaoğlu, S. ve Alptekin, A. B. (2006). Anonim halk edebiyatı: Türk Edebiyatı Tarihi IV. Kültür Bakanlığı.
23. Terzioğlu, Ö. (2007). Alkış ve kargışların, sözlü kültürdeki yerleşik kodların aktarımını ve yeniden üretimini kolaylaştıran biçimsel özellikleri. Millî Folklor, 19(75), 34-37.
24. Turhan Tuna, S. (2014). Yabancılara Türkçe öğretiminde Türk halk edebiyatı metinleri kullanımı: Oğuz Kağan Destanı örneği. Turkish Studies, 9(3),1481-1497.
25. Türk Dil Kurumu. (2005). Türkçe Sözlük (10. bs.). TDK Yayınları.
26. Ünveren Kapanadze, D. (2019). Vygostky’nin sosyo-kültürel ve bilişsel gelişim teorisi bağlamında Türkçe öğretiminin değerlendirilmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(47), 181-195.
27. Yılmaz, F., ve Ertürk Şenden, Y. (2014). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde kalıp sözlerin etkinliklerle öğretimi. Asian Journal of Instruction (E-AJI), 2(1(özel), 53-63.
28. Yılmaz, F. ve Ertürk Şenden, Y. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminde kalıp sözler: “Babam ve Oğlum” film örneği. International Journal of Social Science, (32), 187-202.
29. Yılmaz, F., ve Irşi, A. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde TV dizilerinin kullanımı. International Journal of Languages’ Education and Teaching, 5(2), 144-157.
30. Zeyrek, S. (2020). Dil-kültür ilişkisi doğrultusunda yabancı dil öğretimi. Uluslararası Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Dergisi, 3(2), 165-186.