Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi

Emre Bozdemir; Hülya Önal

doi:10.59062/ijpes.1470150

Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını ne derece etkilediğini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı, Manisa İli, Salihli İlçesi’nde bulunan, bağımsız bir anaokuluna devam eden, toplam 30 çocuk oluşturmuştur. Uygulamalı gerçekleştirilen bu araştırmada, deney grubu (15 Çocuk) ve kontrol grubu (15 Çocuk) yer almış, veriler 15 haftalık bir süreçte kesintisiz olarak toplanmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden deneme modelinin, ön test-son test, kontrol gruplu yarı deneysel desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmada, veri toplama aracı olarak “Çocuk Bilgi Formu” ve “Torrance Yaratıcı Düşünce Testi Şekilsel A Formu” (TYDT) kullanılmıştır. Veriler SPSS 26 paket programına işlenerek analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken 2 grup arasındaki farklılıklar için “Mann Whitney U-Testi”, 2’den fazla grup arasındaki farklılıklar için ise “Kruskal Wallis Testi” kullanılmıştır. Gruplar arasındaki ilişkili ölçümler için ise “Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi” kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda hem gruplar arasında hem de deney grubu ön test-son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonuçları, yaratıcılığı geliştirmeye yönelik kullanılan SCAMPER tekniği ile değerlendirilen çizgi filmlerin, 60-72 aylık çocukların yaratıcılıklarını olumlu yönde etkilediğini ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkuş, S. Y., Yılmazer, Y., Şahinöz, A. & Sucaklı, İ. A. (2015). 3-60 Ay arası çocukların televizyon izleme alışkanlıklarının incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, (1), 351-360. https://dergipark.org.tr/tr/pub/husbfd/issue/7893/103899
Aslan, E. (2013). Torrance yaratıcı düşünce testi’nin Türkçe versiyonu. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14(14), 19-40. https://dergipark.org.tr/tr/pub/maruaebd/issue/368/2523
Aşkar, P. & Altun, A. (2023). K-12 beceriler çerçevesi: Türkiye bütüncül modeli üzerine bir çalışma. Millî Eğitim, 52 (Özel Sayı), 925-940. https://doi: 10.37669/milliegitim.1308740
Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2018). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
Can Yaşar, M. & Aral, N. (2010). Yaratıcı düşünme becerilerinde okul öncesi eğitimin etkisi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 3(2), 201209. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/304149
Cesur, S. & Paker, O. (2007). Televizyon ve çocuk: çocukların tv programlarına ilişkin tercihleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, (19), 106-125. https://dergipark.org.tr/tr/pub/esosder/issue/6133/82244
Çilci, N. & Aydın, İ. (2020). SCAMPER (yönlendirilmiş beyin fırtınası) tekniğinin 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin yaratıcı yazıları üzerindeki etkisi. Iğdır Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, (21), 223-261. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2154410
Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni: Nitel, nicel ve karma yöntem yaklaşımları. In Selçuk Beşir Demir (Ed.) (s.43-47). Ankara: Eğiten Kitap.

Çilek, Z. (2021). Çizgi filmlerin arapça öğretiminde materyal olarak kullanılması. Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(3), 1597-1619. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1516811
Dalacosta, K., Kamariotaki-Paparrigopoulou, M., Palyvos, J.A. & Spyrellis, N. (2009). İlköğretimde fen öğretimine yönelik animasyonlu çizgi filmlerin yer aldığı multimedya uygulaması. Bilgisayar ve Eğitim, 52(4), 741-748. https://doi.org/10.17494/ogusbd.548529
Demir, R. (2019). Türkiye’de çocuk kanallarında yayınlanan çizgi filmlerde dini ve kültürel değerler eğitimi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Sakarya Üniversitesi.
Demirci Sayğı, N. & Şahin, F. (2017). Sistematik yaratıcı problem çözme etkinliklerinin kuramsal, deneysel ve günlük yaşam problemlerini çözmeye etkisi. Sakarya University Journal of Education, 7(2), 268-281. https://doi: 10.19126/suje.335785
Doğanay, A., Ataizi, M., Şimşek, A., Balaban Salı, J. & Akbulut, Y. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
Duman, B. (2009). Neden beyin temelli öğrenme? (s.35-37). Ankara: Pegem Akademi.
Eberle, B. (1971). Scamper, creative games and activities for ımagination development (s.311-345). Newyork: DOK Publishing.
Gardner, H. (1999). Intelligence Reframed: Multiple Intelligences for the 21st Century (s.11-25). Newyork: Basic Books.
Geisinger, K. F. (2016). 21st century skills: What are they and how do we assess them? Applied Measurement in Education, 29(4), 245-249. https://doi.org/10.1080/08957347.2016.1209207
Gelen, İ. (2017). P21-program ve öğretimde 21. yüzyıl beceri çerçeveleri (ABD uygulamaları). Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(2), 15-29. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/386403
Ghobakhloo, M. (2018). The future of manufacturing ındustry: a strategic roadmap toward ındustry 4.0. Journal of Manufacturing Technology Management, 29(6), 910-936. https://doi.org/10.1108/JMTM-02-2018-0057
Glenn, R. E. (1997). SCAMPER for student creativity. Education Digest, 67-68.
Greiff, S., Niepel, C. & Wüstenberg, S. (2015). 21st century skills: ınternational advancements and recent developments. Thinking Skills and Creativity, (18), 1-3. https://doi.org/10.1016/j.tsc.2015.04.007
Guilford, (1956). J.P. Guilford aklın yapısı. Psikoloji Bülteni, 53(4), 267-293. http://dx.doi.org/10.1037/h0040755
Karasar, N. (2007). Bilimsel Araştırma Yöntemi (s.37-45). Ankara: Nobel.
Kuspit, D. (2012). The Matrix of Sensations. Artnet. http://www.artnet.com/magazineus/features/kuspit/kuspit8-5-05.asp
Lee, I.W. (2019). Çizgi film odaklı hikâye anlatma etkinliklerinin küçük çocukların olumlu sosyal davranışlarına etkisi. Kore Erken Çocukluk Eğitimi Açık Derneği Dergisi, (24)1, 107-127. http://dx.doi.org/10.24130/eccd-jecs.1967202041193.
Llorent, V.J. & Marin, V. (2014). Integration of cartoons in the nursery education curriculum. a theoretical proposal. Reice-Revista Iberoamericana Sobre Calidad Eficacia Y Cambıo En Educacion, (12)1, 73-82. https://www.redalyc.org/pdf/551/55129541005.pdf
MEB, (2023). 21. yüzyıl becerileri ve değerlere yönelik araştırma raporu. Ankara: MEB.
MEB, (2024). Okul öncesi eğitim programı. Ankara: MEB.
Mergin, B. B. (2019). İlköğretim öğrencileri üzerinde çizgi filmlerin yaratıcılığa etkisi [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi]. Sakarya Üniversitesi.
OECD, (2014). PISA 2012 sonuçları: yaratıcı problem çözme. Paris: OECD.
Okumuş, A. (2010). SPSS Programının Kullanımına İlişkin Temel Bilgiler, Araştırma Yöntemleri. Eskişehir: Türkmen Kitabevi.
Öneren Şendil, Ç., Altıparmak, N. & Solmaz, G. (2021). Bir çizgi film incelemesi: mati ve dada ile sanat çizgi filminin okul öncesi sanat etkinlikleri kapsamında gösteriminin uygunluğu. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(2), 664-690. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1029117
Özdemir, S. M. (2011). Toplumsal değişme ve küreselleşme bağlamında eğitim ve eğitim programları: kavramsal bir çözümleme. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 85-110. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1492631
Özyaprak, M. (2016). Yaratıcı düşünme eğitimi: scamper örneği. Üstün Zekâlılar Eğitimi ve Yaratıcılık Dergisi, 3(1), 67-81. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jgedc/issue/38681/449375
Prensky, M. (2001). Digital natives, digital ımmigrants. on the horizon. Kaliforniya: MCB University Press. P21, Headquarters. (2017), P21 Framework for 21. Century Learning, https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED519462.pdf
Rogers, C. (1980). A way of being. Boston: Houghton Mifflin.
RTÜK, (2022). Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması. Ankara: RTÜK.
Sternberg, R. J. & Lubart, T. (1991). An ınvestment theory of creativity and ıts development. Human Development, 34(1), 1-31. https://www.jstor.org/stable/26767348
Sternberg, R. J. (2003). Creative thinking in the classroom. Scandinavian Journal of Educational Research, 47(3), 325-338. https://doi.org/10.1080/00313830308595
Swanson, H., O'Connor, L. J. & Carter, K. R. (1991). Problem solving sub groups as measure of ıntellectual giftedness. Journal of Educational Psychology, (61), 5-72. https://doi.org/10.1111/j.2044-8279.1991.tb00961.x
Şahin, S. & İlhan, V. (2019). İlkokul öğrencilerinin çizgi film izleme pratikleri ve çizgi film karakterlerine ilişkin algıları. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (34), 26-48. https://doi.org/10.17829/turcom.423391
Şubina, I. & Kulaklı A. (2019). Eğitimde yaratıcılık gelişimi için yaygın öğrenme ve teknoloji kullanımı. Uluslararası Öğrenmede Gelişen Teknolojiler Dergisi, (14), 95-109. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1171098
Taş, I. (2017). Çocuklar için felsefe eğitimi programı’nın 48-72 aylık çocukların zihin kuramı ve yaratıcılıklarına etkisi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Çukurova Üniversitesi.
Torrance, E. P. (1962). Guiding creative talent. Maryland: Pickle Partners Publishing.
Torrance, E. P. (1988). The Nature of Creativity as Manifest in Its Testing. The Nature of Creativity: Contemporary Psychological Perspectives (s.143-154). Cambridge: Cambridge University Press.
Turhan, B. & Özbay, Y. (2016). Erken çocukluk eğitimi ve nöroplastisite. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 1(2), 54-63. http://ijeces.hku.edu.tr/tr/download/article-file/366945
Uçak, S. & Erdem, H. H. (2020). Eğitimde yeni bir yön arayışı bağlamında 21. yüzyıl becerileri ve eğitim felsefesi. Uşak Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 76-93. https://doi.org/10.29065/usakead.690205
Üstündağ, T. (2016). Yaratıcılığa yolculuk (s.21-24). Ankara: Pegem Akademi.
Xiaojing G., Yafei T., Xiaofei W., Zhouqu C., Qing L., Min C. & Qingbai Z., (2022). Active versus passive strategy in online creativity training: how to best promote creativity of students with different cognitive styles? Thinking Skills and Creativity, (101021), 44. https://doi:10.1016/j.tsc.2022.101021
Welling, H. (2007). Four mental operations ın creative cognition: the ımportance of abstraction. Creativity Research Journal, 19(2), 163-177. https://doi.org/10.1080/10400410701397214
Yağcı, E. (2012). Yönlendirilmiş beyin fırtınası tekniği: scamper konusunda veli görüşleri üzerine bir çalışma. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (43), 485-494. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7795/102048
Yazıcı, E., Yaman Baydar, I. & Kandır, A. (2019). Çizgi film ve çocuk: ebeveyn görüşleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(1), 10-19. https://dergipark.org.tr/tr/pub/aduefebder/issue/46411/501217
Yeşilyurt, E. (2020). Yaratıcılık ve Yaratıcı Düşünme: Tüm Boyut ve Paydaşlarıyla Kapsayıcı Bir Derleme Çalışması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 10(15), 2528-9527.
Yetim, G. & Sarıçam, H. (2016). Investigation of the families’ knowledge and awareness about effect of cartoon on children. OPUS International Journal of Society Researches, 6(11), 341-364. https://dergipark.org.tr/en/pub/opus/issue/26855/270461
Yıldız, V. & İsrael, E. (2002). Yaratıcılığı geliştirmede bir yol: SCAMPER. Yaşadıkça Eğitim, (75), 53-55. http://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/issue/archive/2
Yiğitalp, N. (2014). Yönlendirilmiş beyin fırtınası (scamper) tekniğine dayalı eğitimin beş yaş çocuklarının problem çözme becerilerine etkisinin incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Hacattepe Üniversitesi.
Yuvacı, Z. (2017). Okul öncesi eğitim alan 6 yaş çocuklarının yaratıcılık düzeylerinin öğretmenlerinin ve sınıf ortamlarının yaratıcılıklarına göre incelenmesi. [Yayınlanmamış doktora tezi]. Gazi Üniversitesi.
Zayed, M. N. & Abdou, R. (2022). SCAMPER program: developing creative artistic skills among kindergarten children. International Journal Of Educa. 38(1-3), 99-104. https://doi: 10.31901/24566322.2022/38.1-3.1234

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretim Tasarımı, Öğretim Teknolojileri, Okul Öncesi Eğitim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emre Bozdemir ^*
0000-0003-4831-2882
Türkiye

Hülya Önal
0000-0001-9588-3843
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

29 Nisan 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

17 Nisan 2024

Kabul Tarihi

28 Nisan 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 5 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.59062/ijpes.1470150

IZ

https://izlik.org/JA96KB35KT

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Bozdemir, E., & Önal, H. (2024). Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, 5(1), 25-37. https://doi.org/10.59062/ijpes.1470150

AMA

1.Bozdemir E, Önal H. Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi. IJPES. 2024;5(1):25-37. doi:10.59062/ijpes.1470150

Chicago

Bozdemir, Emre, ve Hülya Önal. 2024. “Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi”. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi 5 (1): 25-37. https://doi.org/10.59062/ijpes.1470150.

EndNote

Bozdemir E, Önal H (01 Nisan 2024) Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi 5 1 25–37.

IEEE

[1]E. Bozdemir ve H. Önal, “Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi”, IJPES, c. 5, sy 1, ss. 25–37, Nis. 2024, doi: 10.59062/ijpes.1470150.

ISNAD

Bozdemir, Emre - Önal, Hülya. “Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi”. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi 5/1 (01 Nisan 2024): 25-37. https://doi.org/10.59062/ijpes.1470150.

JAMA

1.Bozdemir E, Önal H. Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi. IJPES. 2024;5:25–37.

MLA

Bozdemir, Emre, ve Hülya Önal. “Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi”. Uluslararası Temel Eğitim Çalışmaları Dergisi, c. 5, sy 1, Nisan 2024, ss. 25-37, doi:10.59062/ijpes.1470150.

Vancouver

1.Emre Bozdemir, Hülya Önal. Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi. IJPES. 01 Nisan 2024;5(1):25-37. doi:10.59062/ijpes.1470150

SCAMPER ile Yaratıcılığı Şekillendirmek: Okul Öncesinde SCAMPER Tekniği ile İlgili Hazırlanan Lisansüstü Tezlerin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Asya Studies

https://doi.org/10.31455/asya.1762989

Türkiye’de Çocuk Çizgi Filmlerinin “Google Trends” Üzerinden Analizi: Çocukların İzleme Tercihleri ve Gelişimsel Yansımaları

TRT Akademi

https://doi.org/10.37679/trta.1743076

Investigation of the Effect of SCAMPER Technique on Eighth Grade Students' Academic Achievement, Environmental Attitudes and Science Learning Motivations

Participatory Educational Research

https://doi.org/10.17275/per.26.09.13.1

Erken Çocukluk Döneminde Çizgi Film Araştırmaları: Türkiye Alanyazını Üzerine Sistematik Bir İnceleme

Turkish Academic Research Review - Türk Akademik Araştırmalar Dergisi [TARR]

https://doi.org/10.30622/tarr.2023417

Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi

Scamper Tekniği ile Değerlendirilen Çizgi Filmlerin 60-72 Ay Çocukların Yaratıcılıklarına Etkisinin İncelenmesi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Erken Görünüm Tarihi

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Sevilen Çizgi Karakterlerin Değerler Açısından İncelenmesi (MEB Okul Öncesi Eğitim Programı-2024)

DOĞAL AFET KONULU ÇİZGİ FİLMLERİN İNCELENMESİ

SOSYAL BİLGİLER DERSİNDE YARATICI DÜŞÜNME İÇİN ALTERNATİF BİR TEKNİK: SCAMPER ETKİNLİK ÖRNEĞİ

SCAMPER ile Yaratıcılığı Şekillendirmek: Okul Öncesinde SCAMPER Tekniği ile İlgili Hazırlanan Lisansüstü Tezlerin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi

Türkiye’de Çocuk Çizgi Filmlerinin “Google Trends” Üzerinden Analizi: Çocukların İzleme Tercihleri ve Gelişimsel Yansımaları

Investigation of the Effect of SCAMPER Technique on Eighth Grade Students' Academic Achievement, Environmental Attitudes and Science Learning Motivations

Erken Çocukluk Döneminde Çizgi Film Araştırmaları: Türkiye Alanyazını Üzerine Sistematik Bir İnceleme