Incentives Towards Environmentally Friendly Heat Pump for Green Buildings: European Experiences and Recommendations for Türkiye

Öz

Buildings are the primary areas of people's shelter, work and service. In this context, buildings are common areas that shelter people during their private and business lives, protecting them from climatic effects such as cold and heat. Green buildings are structures compatible with nature, have high energy efficiency, have as little negative impact on the environment as possible and produce minimal waste while serving people. This study aims to reveal the importance of heat pumps, energy-efficient tools for heating/cooling in buildings, within the green building concept by using a literature review and to examine the financial incentives provided for heat pump installation in residences within the scope of green building incentives in Europe. The study will also include government incentives for energy efficiency in buildings in Turkey and suggestions for heat pumps.

Anahtar Kelimeler

• Green Building
• Heat Pump
• Energy Efficiency
• Energy Consumption
• Housing Market.

Yeşil Binalar İçin Çevre Dostu Isı Pompası Teşvikleri: Avrupa Deneyimleri ve Türkiye İçin Öneriler

Öz

Binalar insanların başta barınma olmak üzere, başlıca çalışma ve hizmet alma alanlarıdır. Bu kapsamda binalar insanları gerek özel yaşam gerekse iş yaşamı boyunca barındıran, soğuk ve sıcak gibi iklimsel etkilerden koruyan bir ortak alandır. Yeşil binalar ise insanlara hizmet ederken doğa ile uyumlu, enerji verimliliği yüksek, mümkün olduğunca çevreye negatif etkisi bulunmayan ve minimum atık üreten yapılar olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma literatür taramasından yararlanarak yeşil bina kavramı kapsamında binalarda ısıtma/ soğutma için enerji verimli bir araç olan ısı pompalarının önemi ortaya koymak ve Avrupa’da yeşil bina teşvikleri kapsamında konutlarda ısı pompası kurulumuna yönelik sağlanan mali teşvikleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ayrıca Türkiye’de binalarda enerji verimliliğine yönelik devlet destekleri ile ısı pompalarına yönelik önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yeşil Bina
• Isı Pompası
• Enerji Verimliliği
• Enerji Tüketimi
• Konut Piyasası

Kaynakça

1. Kaynakça Bina ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği (2022). T.C. Resmî Gazete. Yayım 12.06.2022. Sayı 31864. (Erişim:23.04.2025).
2. Binalar ile Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (2024). T.C. Resmî Gazete. Yayım 21.10.2024. Sayı 32699. (Erişim: 29.04.2025).
3. Bloess, A., Schill, W. P., & Zerrahn, A. (2018). “Power-To-Heat For Renewable Energy İntegration: A Review of Technologies, Modeling Approaches, and Flexibility Potentials”. Applied Energy. 212, 1611-1626. (Erişim:29.04.2025).
4. Breeam (2025a). About BREEAM. www.breeam.com. (Erişim:29.04.2025).
5. Breeam (2025b). Explore Breeam. https://tools.breeam.com/projects/explore/map.jsp, (Erişim: 7.05.2025).
6. Britannica (2025). HVAC Technology. https://www.britannica.com/technology/HVAC, (Erişim:18.04.2025).
7. Calisch, S. (2022, Nisan 20). Heat pumps emit less than high efficiency gas appliances in nearly every household in america. Rewiring America. https://www.rewiringamerica.org/research/circuit-breakers/electrification-myths-heat-pump-efficiency (Erişim: 30.04.2025).
8. Cambridge Dictionary (2025). Green Building. https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/green-building. (Erişim: 3.3.2025).

9. Chua, K. J., Chou, S. K., & Yang, W. M. (2010). “Advances İn Heat Pump Systems: A Review”. Applied energy, 87(12), 3611-3624. (Erişim: 3.3.2025).
10. Czech eGovernment (2025). The New Green Savings Programme. https://portal.gov.cz/en/informace/new-green-savings-programme-INF-202. (Erişim: 8.01.2025).
11. ÇEDBİK-Çevre Dostu Binalar Derneği (2025a). Yeşil Bina, https://www.cedbik.org/yesilbina. (Erişim: 29.04.2025).
12. ÇEDBİK- Çevre Dostu Binalar Derneği-ÇEDBİK (2025b). Yeşil Bina Veritabanı, https://www.cedbik.org/items. (Erişim: 7.05.2025).
13. Değirmendereli, A., & Durukan, L. (2021). “Enerji Verimliliği Kapsamında Konutlara Yönelik Vergi Teşvikleri: Bir Vergi Teşvik Mekanizması Önerisi”. Akademi Sosyal Bilimler Dergisi. 8(24), 562-577. (Erişim: 7.05.2025).
14. Edge Buildings (2025). Edge Project Studies Archive.https://edgebuildings.com/project-studies/. (Erişim: 25.04.2025).
15. EEA-European Environment Agency (2024). Greenhouse Gas Emissions From Energy Use İn Buildings İn Europe. https://www.eea.europa.eu/en/analysis/indicators/greenhouse-gas-emissions-from-energy/greenhouse-gas-emissions-from. (Erişim: 10.03.2025).
16. EHPA- European Heat Pump Assosiation (2023). Subsidies for Residential Heat Pumps in Europe. www.ehpa.org, (Erişim: 25.04.2025).
17. EHPA- European Heat Pump Assosiation (2025a). What is a Heat Pump?. https://www.ehpa.org/about-heat-pumps/. (Erişim: 25.04.2025).
18. EHPA- European Heat Pump Association (2025b). Types of Heat Pumps. https://www.ehpa.org/about-heat-pumps/types-of-heat-pumps/. (Erişim: 21.04.2025).
19. EHI-European Heating Industry (2023). Hybrid Heat Pumps: a No-Regret Solution For The Decarbonization of Buildings. https://ehi.eu/wp-content/uploads/2023/11/2023019-Final-paper-on-hybrids-ready-for-publication.pdf. (Erişim: 25.04.2025).
20. Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik (2011). T.C. Resmî Gazete. Yayım 27.10.2011. Sayı 28097. (Erişim: 23.05.2025). Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik (2024). T.C. Resmî Gazete. Yayım 21.09.2024. Sayı 32669. (Erişim: 23.05.2025).
21. Enerji Verimliliği Kanunu (2007). Kanun no. 5627, T.C. Resmî Gazete. Yayım 02.05.2007. Sayı 26205. (Erişim: 23.05.2025).
22. Erdoğdu, M. M., Karaca, C., Çamlıbel, M. E., Alhanlıoğlu, G., Akgün, Y., & Uğurlu, D. (2015). “Enerji Tasarrufu Perspektifinden Çevre Dostu Sosyal Binalar ve Yaygınlaşmasına Hizmet Edebilecek Maliye Politikaları”. 30. Türkiye Maliye Sempozyumu Bildiri Kitabı (635-685). Adnan Menderes Üniversitesi Yayınları. https://www.researchgate.net/publication/291147231_Enerji_Tasarrufu_Perspektifinden_Cevre_Dostu_Sosyal_Binalar_ve_Yayginlasmasina_Hizmet_Edebilecek_Maliye_Politikalari_Eco-Friendly_Social_Buildings_from_an_Energy_Saving_Perspective_and_Fiscal_Policies. (Erişim: 20.05.2025).
23. European Commission (2023). Commission Welcomes Completion Of Key ‘Fit For 55' Legislation, Putting EU On Track to Exceed 2030 Targets. https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_23_4754. (Erişim: 23.05.2025).
24. European Commission (2025). The European Green Deal. https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en. (Erişim: 19.05.2025).
25. EU-European Union (2023, Ekim 31). Directive (eu) 2023/2413 of the european parlıament and of the council of 18 october 2023 amending directive (eu) 2018/2001, regulation (eu) 2018/1999 and directive 98/70/ec as regards the promotion of energy from renewable sources, and repealing council directive (eu) 2015/652. Offical Journal of the European Union. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32023L2413&qid=1699364355105. (Erişim: 26.05.2025).
26. Eurostat (2023). Heating and Cooling from Renewables Gradually İncreasing. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/DDN-20230203-1#:~:text=Energy%20for%20heating%20and%20cooling,of%20biomass%20and%20heat%20pumps. 3 Şubat 2023. (Erişim: 28.02.2026).
27. Eurostat (2026). Small İncrease in Renewable Heating & Cooling in 2024. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20260126-1, 26 Ocak 2026. (Erişim: 28.02.2026).
28. Gaur, A. S., Fitiwi, D. Z., & Curtis, J. (2021). “Heat Pumps and Our Low-Carbon Future: A Comprehensive Review”. Energy Research & Social Science. 71, 101764. (Erişim: 19.05.2025).
29. HPT-Heat Pumping Technologies (2025). Global Heat Pump Sales Continue Strong Growth Driven by Policy Support, Incentives, and Climate Goals.https://heatpumpingtechnologies.org/global-heat-pump-sales-continue-strong-growth-driven-by-policy-support-incentives-and-climate-goals/. (Erişim: 25.04.2025).
30. IEA- International Energy Agency (2023). Global Heat Pump Sales Continue Double-Digit Growth. https://www.iea.org/commentaries/global-heat-pump-sales-continue-double-digit-growth. (Erişim: 26.05.2025).
31. IEA- International Energy Agency (2024a). World Energy Outlook.
32. IEA- International Energy Agency (2024b). Energy Efficiency 2024. IEA-International Energy Agency (2025a). Energy Efficiency. https://www.iea.org/energy-system/energy-efficiency-and-demand/energy-efficiency. (Erişim: 15.01.2025).
33. IEA- International Energy Agency (2025b). Heat Pump Sales. https://www.iea.org/data-and-statistics/charts/heat-pump-sales-by-country-or-region-2019-2023. (Erişim: 22.04.2025).
34. IFC-International Finance Cooperation (2025). Certify Green Buildings with EDGE: Your Path to Sustainability. https://edgebuildings.com/. (Erişim: 7.05.2025).
35. IPCC- Intergovernmental Panel on Climate Change (2022). Summary for Policymakers. Cambridge University Press, Cambridge, UK and New York, NY, USA. doi: 10.1017/9781009157926.001. (Erişim: 19.05.2025).
36. ISKİD-İklimlendirme Soğutma Klima İmalatçıları Derneği (2020). Türkiye Isı Pompaları Referansları. https://iskid.org.tr/turkiye-isi-pompalari-referans-kitapcigi/. (Erişim: 19.05.2025).
37. Jarre, M., Noussan, M., & Simonetti, M. (2018). “Primary Energy Consumption Of Heat Pumps İn High Renewable Share Electricity Mixes”. Energy conversion and management. 171, 1339-1351. (Erişim: 13.05.2025).
38. Johnston, P. (2024, Ekim 25). Heat pump basics. Cooling Best Practices. https://coolingbestpractices.com/technology/heat-exchangers/heat-pump-basics. (Erişim: 25.04.2025).
39. Karytsas, S., & Choropanitis, I. (2017). “Barriers Against And Actions Towards Renewable Energy Technologies Diffusion: A Principal Component Analysis For Residential Ground Source Heat Pump (GSHP) Systems”. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 78, 252-271. (Erişim: 13.03.2025).
40. Mitsubishi Electric (2025). The Future Of Comfort İs Electric. https://www.mitsubishicomfort.com/electric-advantage. (Erişim: 10.03.2025).
41. Olubunmi, O. A., Xia, P. B., & Skitmore, M. (2016). “Green building incentives: A review”. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 59, 1611-1621. (Erişim: 10.03.2025).
42. Paiho, S., Pulakka, S., & Knuuti, A. (2017). “Life-Cycle Cost Analyses of Heat Pump Concepts For Finnish New Nearly Zero Energy Residential Buildings”. Energy and Buildings, 150, 396-402. (Erişim: 10.03.2025).
43. Rosenow, J., Gibb, D., Nowak, T. & Lowes, R. (2022). “Heating Up the Global Heat Pump Market”. Nature Energy. 7, 901–904. https://doi.org/10.1038/s41560-022-01104-8 . (Erişim: 13.03.2025).
44. Salling, C. A. (2024). “From İncentives To İnstructions: Climate Policy Mechanisms On Heat Pumps, Datacentres, District Heating, and Epistemic Collisions Hindering Decarbonisation İn Practice”. Energy Research & Social Science. 111, 103469. (Erişim: 13.03.2025).
45. TÜİK-Türkiye İstatistik Kurumu (2024), Hane halkı Nihai Enerji Tüketim İstatistikleri 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Nihai-Enerji-Tuketim-Istatistikleri-2022-53805. (Erişim: 25.05.2025).
46. T.C. ÇŞİDB- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2025a). Binalar ile Yerleşmeler için Yeşil Sertifika Yönetmeliği. https://meslekihizmetler.csb.gov.tr/binalar-ile-yerlesmeler-icin-yesil-sertifika-yonetmeligi-haber-272022. (Erişim: 07.05.2025).
47. T.C. ÇŞİDB -T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı(2022). ÇŞİDB Yeşil Sertifika Bina Değerlendirme Kılavuzu. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/06/20220612-1-1.pdf. (Erişim: 7.05.2025).
48. T.C. ÇŞİDB- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı (2023). Türkiye Cumhuriyeti Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı, https://www.iklim.gov.tr/db/turkce/haberler/files/T%C3%BCrkiye%20Cumhuriyeti%20G%C3%BCncellenmi%C5%9F%20Birinci%20Ulusal%20Katk%C4%B1%20Beyan%C4%B1(1).pdf. (Erişim: 27.05.2025).
49. T.C. ÇŞİDB -T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İklim Değişikliği Başkanlığı (2025a). Güncellenmiş Birinci Ulusal Katkı Beyanı Sunuldu. https://www.iklim.gov.tr/guncellenmis-birinci-ulusal-katki-beyani-sunuldu-haber-1139. (Erişim: 27.05.2025).
50. T.C. ÇŞİDB- T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (2025b). Yeşil Binaların Yaygınlaşması için Düzenleme Yayımlandı. https://meslekihizmetler.csb.gov.tr/yesil-binalarin-yayginlasmasi-icin-duzenleme-yayimlandi-haber-288985. (Erişim: 7.5.2025).
51. T.C. ETKB-T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı ( 2023). 2023 Faaliyet Raporu. https://enerji.gov.tr/Media/Dizin/SGB/tr/Faaliyet_Raporlari/2023/ETKB2023FR.pdf. (Erişim: 19.05.2025).
52. T.C. ETKB- T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı (2024a). Enerji Verimliliği 2030 Strateji Belgesi ve II. Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı. https://enerji.gov.tr//Media/Dizin/EVCED/tr/EnerjiVerimlili%C4%9Fi/UlusalEnerjiVerimlili%C4%9FiEylemPlan%C4%B1/Belgeler/2UlusalEnerjiVerimlili%C4%9FiEylemPlan%C4%B1.pdf. (Erişim: 19.05.2025).
53. T.C. ETKB-T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı (2024b). T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı 2024-2028 Stratejik Planı. http://www.sp.gov.tr/upload/xSPStratejikPlan/files/lfdDM+enerji_24-28_sp.pdf. (Erişim: 19.05.2025).
54. T.C. ETKB-T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı (2025). 5. Bölge Destekleri. https://enerji.gov.tr/evced-enerji-verimliligi-destekleri-5-bolge-destekleri. (Erişim: 19.05.2025).
55. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2024). Orta Vadeli Program 2025-2027. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2024/09/Orta-Vadeli-Program_2025-2027.pdf. (Erişim: 07.05.2025).
56. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı (2023). On İkinci Kalkınma Planı 2024-2028. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/12/On-Ikinci-Kalkinma-Plani_2024-2028_11122023.pdf. (Erişim: 07.05.2025).
57. UNFCCC (2026). The Paris Agreement. United Nations Framework Convention on Climate Change. https://unfccc.int/process-and-meetings/the-paris-agreement. (Erişim: 27.02.2026).
58. U.S. Green Building Council (2025a). LEED. https://www.usgbc.org/leed. (Erişim: 25.04.2025).
59. U.S. Green Building Council (2025b). LEED Project Directory. https://www.usgbc.org/projects?Country=%5B%22Turkey%22%5D&SearchResult=1&SearchResultsortOption=%22Featured%22. (Erişim: 7.5.2025).
60. U.S. EPA-U.S. Environmental Protection Agency (2025). Green Building, https://archive.epa.gov/greenbuilding/web/html/about.html. (Erişim: 3.3.2025).