Mali Sosyoloji Tartışmaları: Betimsel Bir Tarama

Öz

Bu çalışmanın amacı mali sosyoloji teorilerinin, alan yazındaki gelişim seyrini ortaya koymaktadır. Mali sosyoloji tartışmalarının önemi son 10 yılda ulusal ve uluslararası yazında gittikçe artan bir ivmeyle fark edilmekte ve çalışmalar sıklaşmaktadır. Bu kapsamda bu çalışmada, son 10 yıldaki gelişmelerin kısa bir özeti yapılarak, odaklandıkları anahtar kelimeler ile hangi alanların yoğun olarak çalışıldığı veya hangi alanlarda boşluk olduğu ortaya konmaya çalışılacaktır. Bu çalışma kapsamında, YÖK Tez Merkezi, Web of Science Core Collection, Scopus ve Google Akademik veri tabanları incelenerek anahtar kelimelere ilişkin betimsel bir analiz gerçekleştirilmiştir. Bütün taramalar sonucunda, eş zamanlı olarak birçok indekste bulunan yayınların ayıklanması sonucunda toplam 140 eser incelenmiştir. Çalışmaların anahtar kelimeleri ile MAXQDA programında kelime bulutu çizilmiştir. Anahtar kelime bulutları incelendiğinde genel olarak yazının vergilendirmeye odaklandığı açıkça görülmektedir. İncelenen 140 çalışma vergilendirme başlığını açıkça ortaya koymakla birlikte, bu çalışmaları kendi içinde amaçları çerçevesinde 6 ayrı başlıkta sınıflandırmak mümkündür. Sonuç olarak gelecek çalışmalar için odaklanılabilecek birçok yeni araştırma sorusunu ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Mali Sosyoloji
• Vergilendirme
• Anahtar Kelime Analizi

Financial Sociology Debates: A Descriptive Review

Öz

The objective of this study is to present the developmental trajectory of fiscal sociology theories in the literature. The importance of discussions on fiscal sociology has been increasingly recognized in the national and international literature in the last decade, and studies have become more frequent. In this context, the present study will summarize the developments in the last decade and attempt to reveal which areas are intensively studied or in which areas there is a gap with the keywords they focus on. In the context of this study, a descriptive analysis of keywords was conducted by examining the YÖK Thesis Center, Web of Science Core Collection, Scopus, and Google Scholar databases. Considering the comprehensive scanning process, a total of 140 works were subjected to rigorous analysis through the extraction of publications from numerous indexes. Word clouds were generated, incorporating the keywords from the studies conducted using the MAXQDA program. A thorough analysis of the keyword clouds reveals a predominant focus on taxation in general within the extant literature. Even though the 140 studies examined unmistakably demonstrate the title of taxation, it is possible to categorize these studies under six different headings within the framework of their objectives. Consequently, a plethora of novel research inquiries have been identified that warrant consideration in subsequent studies.

Anahtar Kelimeler

• Fiscal Sociology
• Taxation
• Sample template
• Keyword Analysis

Kaynakça

1. Alakuş, B. (2024). Kamusal Alan ve Vergi Devleti: Habermas ve Schumpeter Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz. (Yayın No. 862112) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi] Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
2. Akdoğan, G. G. (2017). “İnterdisipliner ve Multidisipliner Lisansüstü Programlar”. 29. Türkiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü Toplantısı. Bezmialam Üniversitesi.
3. Artuç, T., & Çelebi, A. (2024). “1923-1950 Dönemi Mali Olayların Sosyolojik Açıdan Değerlendirilmesi”. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1152-1172. 14(3) https://doi.org/10.48146/odusobiad.1164452.
4. Atabey, S. E. (2013). “Türkiye’de 1980 Sonrası Dış Borçların İncelenmesi ve ‘Mali Sosyoloji’ Açısından Bir Değerlendirme”. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi. 2(3), 171-184.
5. Aybay, S. (2021). Mali Sosyolojik Yaklaşıma Göre Vergi Bilincinin Vergi Uyumuna Etkisi: Antalya İli Örneği. (Yayın No. 679970) [Yüksek lisans tezi, Akdeniz Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
6. Aydın, A. N. (2019). Vergi ve Demokrasi İlişkisi: Türkiye Örneği. (Yayın No. 615881) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
7. Backhaus, J. G. (2004). Joseph A. Schumpeter’s Contributions in The Area of Fiscal Sociology: a First Approximation. Journal of Evolutionary Economics. 14, 143-151. https://doi.org/10.1007/s00191-004-0186-z
8. Baker, J., & Milne, S. (2015). Dirty Money States: Illicit Economies And The State in Southeast Asia. Critical Asian Studies. 47(2), 151-176. https://doi.org/10.1080/14672715.2015.1041273

9. Creswell, J. W. (2017). Araştırma Deseni: Nitel, Nicel ve Karma Yöntem Yaklaşımları (3.Baskı). Ankara: Eğiten Kitap.
10. Coffman, D. (2017). “Fiscal States and Sovereign Debt Markets A New Paradigm for Apprehending Historical Structural Change”. İçinde I. Cardinale, D. Coffman, & R. Scazzieri (Ed.), The Political Economy of the Eurozone (37-59). Cambridge: Cambridge University Press.
11. Coffman, D. (2018). “Modern Fiscal Sociology”. İçinde I. Cardinale, & R. Scazzieri (ed.), The Palgrave Handbook of Political Economy (529-541). Longon: Palgrave Macmillan.
12. Çelebi, A. K. (2012). “Mali Olaylara Sosyolojik Yaklaşımın Önemi”. İçinde Mali Sosyoloji Üzerine Denemeler (1-14). Ankara: T.C. Maliye Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı.
13. Dayıoğlu, M. R. (2018). Mali Sosyolojide Vergi Uyumu Çerçevesinde Vergi Sistemlerinde Yapısal Unsurların Etkisinin Analizi. (Yayın No. 525762) [Doktora tezi, Gazi Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
14. Demir, H. İ. (2018). Kültürün Vergi Mükelleflerinin Tutumları Üzerindeki Etkisi: Batı Akdeniz Örneği. (Yayın No. 498645) [Doktora tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
15. Demirkılıç, Y., Yıldız, F., & Sağdıç, E. (2023). “Vergilendirme ve Demokrasi İlişkisinin Analizi: Avrupa Birliğine Üye ve Aday Ülkeler Örneği (2010-2020)”. İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi, 10(2), 457-483. https://doi.org/10.26650/JEPR1220835
16. Erul, R. D. (2020). “1923-1929 döneminde Türkiye’de Uygulanan Vergi Politikalarının Mali Sosyoloji Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13(1), 1-21. http://doi.org/10.17218.hititsosbil.677743
17. Eusepi, G. (2006). “Public Finance And Welfare: From The Ignorance of The Veil to The Veil of Ignorance”. Journal of Economic Behavior & Organization, 59(4), 460-477. https://doi.org/10.1016/j.jebo.2005.06.005
18. Goldsheid, R. (1967). “A Sociological Appraoach to Problems of Public Finance”. İçinde R. A. Musgrave, & A. Peacock (Ed.) , Classics in the Theory of Public Finance ( 202-213). New York: Macmillan.
19. Goldscheid, R. (1981). “Kamu Maliyesi Sorunlarına Sosyolojik Bir Yaklaşım” Çev. M. Burhan Erdem. Eskişehir İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi Dergisi. 17, 363-378.
20. Gürkan, C. (2010). Towards A Critical Sociology And Political Economy of Public Finance. (Yayın No. 277684) [Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
21. Gürkan, C. (2013). “Modern Maliye Teorisinin Klasik Kökenleri: İbni Haldun’dan ‘Post-Kameralizm’e Mali Düşünce”. Maliye Dergisi, 164, 1-26.
22. Gürkan, C. (2016). “Maliye Teorisinde ve Politikasinda Güncel Eleştirel Yaklaşimlar”. Electronic Journal of Vocational Colleges, 6(2), 22-36.
23. Gürkan, C. (2018). “Foucault, Public Finance, and Neoliberal Governmentality: A Critical Sociological Analysis”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 25(3) 677-694. https://doi.org/10.18657/yonveek.449581
24. Gürkan, C. (2020). “Fiscal Sociology and Veblen’s Critique of Capitalism: Insights for Social Economics and the 2008 Crisis”. Sosyoekonomi. 28(43) 295-311. https://doi.org/10.17233/sosyoekonomi.2020.01.17
25. Gürkan, C. (2024). Mali Sosyoloji Yöntem, Tarih, Teori, Yeni Yollar. Ankara: Siyasal Kitabevi. Haldun, İ. (1990). Mukaddime I. (Ç. Z. Ugan, Ed.) İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.
26. Hopkin, J. (2022). The Politics of Tax Justice in Democracies: Redistribution Beyond The Median Voter Theorem. LSE Public Policy Review. 2(4). https://doi.org/10.31389/lseppr.74
27. Jorge Atria, A. B. (2019). “Towards a Fiscal Sociology of Latin America”. European Review of Latin American and Caribbean Studies Revista Europea de Estudios Latinoamericanos y del Caribe. (107), 139-150.
28. Kayaalp, O. (2004). “Introduction”. İçinde O. Kayaalp (Ed.), The National Element in the Development of Fiscal Theory (1-15). London: Palgrave Macmillan UK.
29. Kırcali-İftar, G. (1999). “Bilim ve Araştırma”. İçinde, Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi.
30. Ko, H. (2014). “Empirical Analysis of Fiscal Soundness and Public Social Expenditure: A Lesson for The Future Direction of The Korean Welfare State”. Asian Social Work and Policy Review. 8(1), 16-33. https://doi.org/10.1111/aswp.12022
31. Koreh, M. (2017). “The Political Economy of Social Insurance: Towards A Fiscal‐Centred Framework”. Social Policy & Admisinistration. 51(1), 114-132. https://doi.org/10.1111/spol.12187
32. Kurtan, A. (1968). Metodolojik bir Deneme Olarak Mali Sosyoloji. İstanbul: Fakülteler Matbaası. Martens, D. (2018). “Democracy or Fiscal Union? Challenges and Structural Problems of Fiscal Integration in Europe”. Polıtısche Vıerteljahresschrıft. 59, 81-102. https://doi.org/10.1007/s11615-018-0057-0
33. Martin, I., Mehrotra, A., & Presad, M. (2009). “The Thunder of History: The Origins and Development of the New Fiscal Sociology”. Içinde I. W. Martin, A. K. Mehrotra, & M. Presad (Ed.), The New Fiscal Sociology: Taxation in Comparative and Historical Perspective (1-28). Cambridge: Cambridge University Press.
34. Martin, I. W., & Prasad, a. M. (2014). “Taxes and Fiscal Sociology”. Annual Review of Sociology. 40(1), 331-345. https://doi.org/10.1146/annurev-soc-071913-043229
35. Moore, M. (2004). “Revenues, State Formation, And The Quality of Governance in Developing Countries”. International Political Science Review. 25(3), 297-319. https://doi.org/10.1177/0192512104043018
36. Neumark, F. (1940). Maliye İlmine Dair Ekonomik ve Sosyal Tetkikler (Çev. Sabri F. Ülgener). İstanbul: Güven Basımevi.
37. Lacoste, Y. (2019 ). İbni Haldun Tarih Biliminin Doğuşu. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
38. Leroy, M. (2008). “Tax Sociology”. Sociologos. 3, 1-55. https://doi.org/10.4000/socio-logos.2073
39. Leroy, M. (2011). Taxation, The State And Society: The Fiscal Sociology of Interventionist Democracy (No. 7). PIE-Peter Lang SA, Éditions Scientifiques Internationales. https://doi.org/10.1177/0094306113491549z
40. Özgün, Z., & Yüksel, C. (2018). “Mersin’de Vergi Mükelleflerinin Vergi Algısı, Vergi Bilinci ve Vergi Ahlakı Düzeyinin Ölçülmesi”. Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 1(2), 33-48.
41. Piccolino, G. (2015). “Does democratisation foster effective taxation? Evidence from Benin”. The Journal of Modern African Studies. 53(4), 557-581. https://doi.org/10.1017/S0022278X15000750
42. Schumpeter, J. A. (1991). The Economics and Sociology of Capitalism. (R. Swerberg, Ed.) United States of America: Princeton University Press.
43. Serin, Ş. C., Demir, M., & Uluç, V. (2024). “The Relationship Between Tax Revenues And Democracy: An Applıcatıon On Emerging And Developing Countries”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 33(2), 373-390. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1498304
44. Sert, M. (2011). “‘Maliye’ye Alternatif Bir Yaklaşım Olarak Mali Sosyoloji: Öncüler”. Ekonomik Yaklaşım. 22(81), 1-16.
45. Sert, M. (2015). “Eskiden Yeniye Mali Sosyoloji”. 30. Türkiye Maliye Sempozyumu Bildiri Kitabı (95-108). Adnan Menderes Üniversitesi Yayınları.
46. Sofracı, İ. E. (2016). “Sosyal Kimlik ve Kategorizasyonun Mali Davranışlar Üzerindeki Etkisi Üzerine Bir Deneme: Bir Vergi Mükellefi Uyum Programı”. Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 13(2), 22-45.
47. Spire, A. (2023). Fiscal Sociolgy. İçinde M. Zafirovski (Ed.), The Routledge International Handbook of Economic Sociology (461-474). London: Routledge.
48. Tan, J. (2022). “Political Cohesion And Fiscal Systems in The Roman Republic”. Frontiers in Political Science, 4. https://doi.org/10.3389/fpos.2022.803030
49. Tarascio, V. J. (2009). “The Pareto School and Italian Fiscal Sociology”. History of Political Economy. 41(1), 214-215. https://doi.org/10.1215/00182702-2008-046
50. Tekin, S. N. (2020). Bourdieu ve Bauman’ın Sosyoloji Teorilerinin Kamu Maliyesi Açısından Değerlendirilmesi: Mali Sosyolojiye Eleştirel Bir Katkı. (Yayın No. 630463) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
51. Tilly, C. (2009). “Foreward”. İçinde I. Martin, A. Mehrotra, & M. Prasad (Ed.), The New Fiscal Sociology: Taxation in Comparative and Historical Perspective (xi-xiii). Cambridge: Cambridge University Press.
52. Wagner, R. E. (2007). Fiscal Sociology and the Theory of Public Finance: An Exploratory Essay (Fortcoming edition). Cheltenham:Edward Elgar Publishing.
53. Whiteside, H. (2023). “Beyond death and taxes: Fiscal Studies and The Fiscal State”. Environment and Planning A: Economy and Space. 55(7), 1744-1761. https://doi.org/10.1177/0308518X21993125
54. Yoruldu, M. (2022). “Vergi Sosyolojisi Kavramı ve İbn-İ Haldun’un Vergi Sosyolojisi Yaklaşımının İncelenmesi”. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 31(1), 190-203. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1064859
55. Yöney, E. (2019). Türkiye’de Vergi Kültürü: Değerler ve Vergi Davranışı Açısından Bir Modelleme. (Yayın No. 546183) [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.
56. Yürükoğlu, B. (2022). Bütçe Hakkı ve Demokrasi: OECD Ülkelerinden Ampirik Bulgular. (Yayın No. 776577) [Yüksek lisans tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi.