Vergi Yüzsüzleri (Vergi Borcu Olanların) Listesinin Hukuki Niteliği

Öz

Bu çalışma, vergi hukukunun temel ilkelerinden biri olan vergi mahremiyeti ile kamu alacaklarının tahsiline yönelik şeffaflık uygulamaları arasındaki dengeyi, vergi yüzsüzleri listeleri üzerinden incelemektedir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 5. maddesine ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 583 Sıra No’lu Genel Tebliğ’in belirli koşullarda kamuoyuna açıklanan vergi ve ceza borçlarının hukuki niteliği, idari işlem olup olmadıkları ve yargı denetimine konu edilebilirlikleri kapsamlı bir biçimde analiz edilmiştir. Çalışma, açıklamaların icrai nitelik taşıyıp taşımadığı ve delil olarak kullanılabilirliği üzerine odaklanarak yargı kararları arasındaki içtihat farklılıklarını ortaya koymaktadır. Çalışmada özellikle açıklama işlemlerinin yasal çerçevede yürütülmesi gerektiği, idare ve yargı organlarının mükellef haklarını gözeten yön gösterici yaklaşımlar benimsemeleri gerektiği ve içtihat birliği sağlanması ihtiyacının altı çizilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Vergi Mahremiyeti
• Vergi Yüzsüzleri Listesi
• İdari İşlem
• Türk Vergi Mevzuatı
• Yargı Denetimi

Legal Nature of the List of Tax Evaders (Those With Tax Debts)

Öz

This study examines the balance between secrecy of taxes, one of the fundamental principles of tax law, and transparency practices aimed at the collection of public receivables, through the lens of tax evaders' lists. The legal nature of tax and penalty debts disclosed to the public under certain conditions, pursuant to Article 5 of the Tax Procedure Law No. 213 and General Communiqué No. 583 issued based on this article, whether they constitute administrative proceedings, and their subjection to judicial review have been comprehensively analysed. The study highlights the differences in judicial decisions by focusing on whether the disclosures have an executive nature and whether they can be used as evidence. The study particularly emphasises that disclosure procedures must be carried out within the legal framework, that administrative and judicial bodies must adopt guiding approaches that protect taxpayer rights, and that there is a need for consistency in case law.

Anahtar Kelimeler

• Secrecy of Taxes
• List of Tax Evaders
• Administrative Act
• Turkish Tax Legislation
• Judicial Review

Kaynakça

1. Aktan, C.C., (2017). “Anayasal İktisat ve Vergilemede Hukuki Güvenlik İlkesi”. Hukuk ve İktisat Araştırmaları Dergisi. 9(2), 101-116.
2. Akyılmaz, B., Sezginer, M. & Kaya, C. (2025). Türk İdare Hukuku (19. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
3. Aslan, Z., Barlass, İ., Arat, N., Kağıtcıoğlu İskenderoğlu, M., Altındağ, H., Gümüşkaya, G., Bardakçı, M.A., Yüzbaşıoğlu, C. (2024). Madde Sistematiği ile İdari Yargılama Hukuku (Vergi Yargılaması Dahil) (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
4. Atar, Y. (2024). Türk Anayasa Hukuku (17. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
5. Balcı, M. (2021). Kamu İcra Hukuku ve 6183 Sayılı Kanun Uygulaması (2. Baskı). İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
6. Balcı, M. (2022). “Vergi Dairesi Vergi Yüzsüzleri Listesi Dava Konusu Yapılabilir mi?”. Vergi Algı. https://vergialgi.com/vergi-dairesi-borc-dokum-listesi-dava-konusu-yapilabilir-mi (Erişim: 29.09.2025).
7. Batı, M. (2023). Vergi Hukuku (Genel Hükümler) (3. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
8. Bilgin, H. (2025). İdari Davalar ve Çözüm Yolları (5. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

9. Candan, T. (2022). Vergisel Kabahatler ve Suçlar (5. Baskı). Ankara: Yetkin Yayınları.
10. Egeli, H. & Dağ, M. (2012). “Türk Vergi Hukuku Açısından Mükellef Haklarının Değerlendirilmesi”. Maliye Dergisi. 163, 130-146.
11. Gelir İdaresi Başkanlığı. (2001). 293 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği. https://www.gib.gov.tr/mevzuat/kanun/434/teblig/8075 (Erişim: 29.09.2025).
12. Gelir İdaresi Başkanlığı. (2025). 583 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği. https://www.gib.gov.tr/mevzuat/kanun/434/teblig/11828 (Erişim: 29.09.2025).
13. Gerçek, A. (2006). “Vergilemede Mükellef Hakları ve Türkiye’deki Durumun İncelenmesi”. Vergi Sorunları Dergisi. 209, 121-149.
14. Gerçek, A., Çetin Gerger, G., Taşkın, Ç., Bakar, F. & Güzel, S. (2015). Mükellef Hakları: Türkiye Perspektifi ve Geliştirilmesi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
15. Gözler, K.& Kaplan, G. (2013). İdare Hukuku Dersleri (13. Baskı). Bursa: Ekin Kitabevi Yayınları.
16. Gözübüyük, Ş. (2013). Yönetsel Yargı (33. Baskı). Ankara: Turhan Kitabevi.
17. Günday, M. (2011). İdare Hukuku (10. Baskı). Ankara: İmaj Yayınevi.
18. Kalabalık, H. (2025). İdare Hukuku Dersleri Cilt II (6. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. Kaneti, S., Ekmekçi, E., Güneş, G. & Kaşıkçı, M. (2019). Vergi Hukuku (2. Baskı). İstanbul: Filiz Kitabevi.
20. Kara, E. (2012): ‘’Lekelenmeme Hakkı’’. Adalet Dergisi. 43, 188- 197.
21. Karakoç, Y. (2017). Genel Vergi Hukuku. Ankara: Yetkin Yayınları.
22. Karataş Durmuş, N. (2014). “Vergi Hukukunda İspat ve Delil”. Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 18, 505-528.
23. Kaşıkcı, M. & Rençber A. (2023). Vergi Ceza Hukuku. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık.
24. Mutluer K. & Dayanç Kuzeyli N. N. (2019). Vergi Hukuku Genel ve Özel Hükümler. Ankara: Yetkin Yayınları.
25. Oktar, A. (2020). Vergi Hukuku (15. Baskı). İstanbul: Türkmen Kitabevi.
26. Öncel, M., Çağan, N., Kumrulu, A. & Göker, C. (2025). Vergi Hukuku (34. Baskı). Ankara: Turhan Kitabevi.
27. Özarslan, S. S. (2024). Vergi Anayasası Kapsamında Vergilendirme İlkeleri ve Ülke Uygulamaları. Ankara: Adalet Yayınevi.
28. Saban, N. (2019). Vergi Hukuku (9. Baskı). İstanbul: Beta Yayıncılık.
29. Şenyüz, D. (2022). Vergi Ceza Hukuku (12. Baskı). Bursa: Ekin Yayınevi.
30. Şenyüz, D., Yüce, M. & Gerçek, A., (2022). Vergi Hukuku (Genel Hükümler) (13. Baskı). Bursa: Ekin Yayınevi.
31. Taş, F. (2008). Vergi Hukukunda Vergi Mahremiyetinin İhlali Suçu. Ankara: Yaklaşım Yayıncılık.
32. Taylar, Y. (2007). “Anayasa Mahkemesi Kararları Işığında Vergi Hukukunda Hukuki Güvenlik İlkesi”, Vergi Dünyası. 307, 196-214.
33. Yayla, A.& Özkardeş, N. (2025). Şematik İdare Hukuku (2. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
34. Yılmaz Furtuna, E. (2022). “Vergi Hukukunda Lekelenmeme Hakkı”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 17(2), 596-632.
35. AYM 30.12.2015 tarih ve E.2014/183, K.2015/122.
36. Dn. 4.D. 01.04.2014 tarih ve E. 2012/2771, K. 2014/2140.
37. Dn. VDDK. 16.03.2016 tarih ve E. 2016/305, K. 2016/342.
38. İstanbul BİM 6.VDD. 29.09.2020 tarih ve E.2020/2548, K. 2018/1517.
39. İstanbul BİM 6.VDD. 13.01.2021 tarih ve E.2021/56, K. 2021/37.
40. İstanbul BİM 2.VDD. 23.11.2022 tarih ve E.2022/1815, K. 2022/359.
41. Konya BİM 2.VDD. 17.06.2022 tarih ve E.2022/41, K. 2022/616.
42. Yargıtay CGK. 27.09.2023 tarih ve E. 2023/7, K. 2023/481.