RTÜK ÖNCELİKLİ YAYIN KAYITLARINDA ÇOCUK, AİLE VE ERKEN YAŞAM: RESMÎ ÜST VERİLERİN İÇERİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, RTÜK’ün 1 Ocak 2024–22 Haziran 2026 tarihli öncelikli yayın kayıtlarının resmî konu açıklamalarında çocuk, aile ve erken yaşama ilişkin açık göndermeleri incelemektedir. Kaynak sayfada sekiz yasal başlık altında 72 kayıt satırı belirlenmiştir. Dönem dışındaki 11 satır, kabul kararı bulunmayan bir satır ve yalnız radyo materyali içeren bir satır dışlandıktan sonra analiz, en az bir televizyon materyali içeren 59 kabul edilmiş kayıt grubuyla yürütülmüştür. Analiz birimi resmî kayıt grubudur. Kural temelli betimsel içerik analizinde doğrudan metinsel göndermeler, ayrı bir duyarlılık kümesinde incelenen beş dolaylı çevre alanından ayrılmıştır. Kayıtların 7’si (%11,9) doğrudan, 17’si (%28,8) yalnızca dolaylı ölçütü karşılamış; 35’i (%59,3) iki ölçütün de dışında kalmıştır. Doğrudan kayıtlar aile/koruyucu aile (n = 3), dijital çocuk koruma (n = 2) ve doğum/erken yaşam (n = 2) konularındadır. Dolaylı kümenin eklenmesi güvenlik temalarını sayısal olarak baskınlaştırmış, kategori dağılımlarının dâhil etme kurallarına duyarlı olduğunu göstermiştir. Bulgular yalnızca resmî üst verilere ilişkindir; görsel-işitsel temsil, özne olma, katılım, oyun veya duygusal ton hakkında sonuç üretmez.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• Aile
• Erken Yaşam
• RTÜK
• İçerik Analizi

CHILDREN, FAMILY, AND EARLY LIFE IN RTÜK PRIORITY-BROADCAST RECORDS: A CONTENT ANALYSIS OF OFFICIAL METADATA

Öz

This study examines explicit references to children, family, and early life in the official subject descriptions of RTÜK priority-broadcast records dated 1 January 2024–22 June 2026. The source page contained 72 rows under eight legal headings. After excluding 11 pre-period rows, one row without an accepted decision, and one radio-only row, the analysis covered 59 accepted record groups containing at least one television item. The unit of analysis was the official record group. A rule-guided descriptive content analysis distinguished direct textual references from five indirect environmental domains examined separately as a sensitivity set. Seven records (11.9%) met the direct-link criteria, 17 (28.8%) met only the indirect-link criteria, and 35 (59.3%) met neither. The direct records concerned family or foster care (n = 3), digital child protection (n = 2), and birth or early life (n = 2). Adding the indirect set made safety-related categories numerically dominant, showing that category distributions are sensitive to inclusion rules. The findings apply only to official metadata and do not support conclusions about audiovisual representation, agency, participation, play, or emotional tone.

Anahtar Kelimeler

• Children
• Family
• Early Life
• RTÜK
• Content Analysis

Kaynakça

1. Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Harvard University Press.
2. Hsieh, H.-F. ve Shannon, S. E. (2005). Three approaches to qualitative content analysis. Qualitative Health Research, 15(9), 1277–1288. https://doi.org/10.1177/1049732305276687
3. Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4. basım). SAGE.
4. National Research Council ve Institute of Medicine. (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development (J. P. Shonkoff ve D. A. Phillips, Ed.). National Academy Press. https://doi.org/10.17226/9824
5. Neuendorf, K. A. (2017). The content analysis guidebook (2. basım). SAGE. https://doi.org/10.4135/9781071873045
6. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2015, 3 Haziran). Kamu spotu yayınlarına ilişkin genel duyuru. https://www.rtuk.gov.tr/03-06-2015-kamu-spotu-yayinlarina-iliskin-genel-duyuru/3401
7. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2026a). Kamu spotları. 22 Haziran 2026 tarihinde https://www.rtuk.gov.tr/kamu-spotlari/3794 adresinden erişildi.
8. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. (2026b). Öncelikli yayınlar. 22 Haziran 2026 tarihinde https://www.rtuk.gov.tr/oncelikli-yayinlar/1687 adresinden erişildi.

9. Schreier, M. (2012). Qualitative content analysis in practice. SAGE. https://doi.org/10.4135/9781529682571
10. UNICEF. (2017). The state of the world’s children 2017: Children in a digital world. UNICEF. https://www.unicef.org/reports/state-worlds-children-2017
11. United Nations Committee on the Rights of the Child. (2006). General comment No. 7 (2005): Implementing child rights in early childhood (CRC/C/GC/7/Rev.1). United Nations.
12. United Nations Committee on the Rights of the Child. (2021). General comment No. 25 (2021) on children’s rights in relation to the digital environment (CRC/C/GC/25). United Nations.
13. Wakefield, M. A., Loken, B. ve Hornik, R. C. (2010). Use of mass media campaigns to change health behaviour. The Lancet, 376(9748), 1261–1271. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(10)60809-4
14. White, M. D. ve Marsh, E. E. (2006). Content analysis: A flexible methodology. Library Trends, 55(1), 22–45. https://doi.org/10.1353/lib.2006.0053
15. World Health Organization, UNICEF ve World Bank Group. (2018). Nurturing care for early childhood development: A framework for helping children survive and thrive to transform health and human potential. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241514064