EVALUATING PUBLIC RELATIONS PRACTICES FROM A DIVERSITY AND INCLUSION PERSPECTIVE: AN ANALYSIS OF HOLDING AND INVESTMENT COMPANIES IN TÜRKIYE

Öz

This study examines the extent to which the diversity and inclusion approach is reflected in the corporate policy documents and public relations practices of holding and investment companies operating in Türkiye. Designed as a qualitative case study, the research questions whether corporate commitments to diversity and inclusion remain at a discursive level or translate into concrete communication practices. The sample was determined through criterion sampling among organizations that are members of the UN Global Compact Network Türkiye Diversity and Inclusion Working Group and are listed on the Borsa Istanbul Sustainability Index. Following a three-month ESG score monitoring process, three holding and investment companies (Sabancı Holding, Anadolu Group Holding, Koç Holding) that achieved an overall ESG score of 80 or above and a social category score of 90 or above were included in the study. The dataset consists of 8 diversity and inclusion policy documents and 45 public relations practices compiled from these companies' 2022 sustainability reports. Data were content-analyzed with MAXQDA 24 Analytics Pro and coded according to diversity types, the Sustainable Development Goals (SDGs), and the social category criteria of ESG. Findings indicate that policy documents concentrate mainly on social-category (demographic) differences and the workforce criterion, whereas public relations practices foreground community-oriented projects and the Quality Education goal. Partial inconsistencies between policy commitments and practice, along with the limited representation of knowledge/skill and value/belief differences, are discussed within the framework of diversity washing. The study offers an original perspective for public relations scholarship by combining the multiple-factor diversity approach with sustainability and ESG frameworks.

Anahtar Kelimeler

• Diversity and Inclusion
• Public Relations
• Corporate Communication
• Sustainable Development Goals
• ESG
• Diversity Washing

ÇEŞİTLİLİK VE KAPSAYICILIK YAKLAŞIMI AÇISINDAN HALKLA İLİŞKİLER UYGULAMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ: TÜRKİYE’DEKİ HOLDİNG VE YATIRIM ŞİRKETLERİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

Öz

Bu çalışma, çeşitlilik ve kapsayıcılık yaklaşımının Türkiye’deki holding ve yatırım şirketlerinin kurumsal politika belgeleri ile halkla ilişkiler uygulamalarına ne ölçüde yansıdığını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, kurumların çeşitlilik ve kapsayıcılık taahhütlerinin yalnızca söylemsel düzeyde mi kaldığını yoksa somut iletişim pratiklerine mi dönüştüğünü sorgulayan nitel bir durum çalışması (vaka analizi) olarak tasarlanmıştır. Örneklem, BM Global Compact Network Türkiye Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Çalışma Grubu üyesi olan ve Borsa İstanbul Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer alan kuruluşlar arasından ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Üç aylık ESG skor takibi sonucunda toplam ESG skoru 80 ve üzeri, sosyal kategori skoru 90 ve üzeri olan kuruluşlar arasından holding ve yatırım sektöründeki üç şirket (Sabancı Holding, Anadolu Grubu Holding, Koç Holding) araştırmaya dahil edilmiştir. Veri seti, bu kurumların yayımladığı 8 çeşitlilik ve kapsayıcılık politika belgesi ile 2022 yılına ait sürdürülebilirlik raporlarından derlenen 45 halkla ilişkiler uygulamasından oluşmaktadır. Veriler, MAXQDA 24 Analytics Pro programı aracılığıyla içerik analizi yöntemiyle, çeşitlilik türleri, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ve ESG'nin sosyal kategori kriterleri ekseninde kodlanmıştır. Bulgulara göre kurumların politika belgeleri ağırlıklı olarak sosyal kategori farklılıklarına ve iş gücü kriterine odaklanırken, halkla ilişkiler uygulamalarında toplum odaklı projeler ve Nitelikli Eğitim hedefi öne çıkmaktadır. Politika belgeleri ile uygulamalar arasındaki kısmi tutarsızlıklar, bilgi-beceri ile değer-inanç farklılıklarının sınırlı temsili ve taahhütlerin uygulamaya tam olarak yansımaması, bulguların çeşitlilik aklama (diversity washing) kavramı çerçevesinde tartışılmasına zemin hazırlamıştır. Çalışma, halkla ilişkiler yazınında çok faktörlü çeşitlilik yaklaşımını sürdürülebilirlik ve ESG çerçeveleriyle bir arada incelemektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çeşitlilik ve Kapsayıcılık
• Halkla Ilişkiler
• Kurumsal Iletişim
• Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
• ESG
• Çeşitlilik Aklama

Kaynakça

1. Ashley, L. & Empson, L. (2013). Differentiation and discrimination: understanding social class and social exclusion in leading law firms. Human Relations, 66, 219-244.
2. Baker, A. C., Larcker, D. F., McClure, C. G., Saraph, D. & Watts, E. M. (2022). Diversity washing. Journal of Accounting Research, 22(18), 1-62.
3. Bal, H. (2016). Nitel araştırma yöntem ve teknikleri: uygulamalı-örnekli. Sentez Yayınları.
4. Baxter, P. & Jack, S. (2008). Qualitative case study methodology: study design and implementation for novice researchers. The Qualitative Report, 13(4), 544-559.
5. Bear, S., Rahman, N. & Post, C. (2010). The impact of board diversity and gender composition on corporate social responsibility and firm reputation. Journal of Business Ethics, 97, 207-221.
6. Berg, B. L. & Lune, H. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (H. Aydın, Çev.). Eğitim Kitabevi'nden aktaran Bal, H. (2016). nitel araştırma yöntem ve teknikleri: uygulamalı-örnekli. Sentez Yayınları.
7. Bıçakçı, A. B. & Kuyucu, M. A. (2024). Geleceğin halkla ilişkiler profesyonellerini eğitmek: toplumsal odaklı bir yaklaşım. Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi, (Cumhuriyetin 100. Yılında Geleceğin İletişimi Özel Sayısı), 1-26.
8. Choi, Y. & Hon, L. (2002). The influence of gender composition in power positions on public relations practitioners' gender-related perceptions. Journal of Public Relations Research, 14(3), 229-263.

9. Daniel-Vasconcelos, V., Ribeiro, M. D. S. & Crisóstomo, V. L. (2022). Does gender diversity moderate the relationship between CSR committees and sustainable development goals disclosure? evidence from latin american companies. RAUSP Management Journal, 57(4).
10. Demiroğlu, E. T. (2024). Belediyelerin yerel eşitlik eylem planlarında göçmen kadınlar: türkiye'deki belediyelerin eylem planları üzerine bir araştırma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(1), 56-76.
11. Edwards, L. & Hodges, C. E. M. (2011). Introduction: implications of a (radical) socio-cultural 'turn' in public relations scholarship. L. Edwards & C. E. M. Hodges (Ed.), Public relations, society and culture: theoretical and empirical explorations. Routledge.
12. Geiger, S. M., Grossman, P. & Schrader, U. (2019). Mindfulness and sustainability: correlation or causation? Current Opinion in Psychology, 28, 23-27.
13. Grunig, J. E. (1992). Excellence in public relations and communication management. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
14. Grunig, L. A., Hon, L. C. & Toth, E. L. (2001). Women in public relations: how gender influences practice. Guilford Press.
15. Gürbüz, S. & Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: felsefe-yöntem-analiz. Seçkin Yayıncılık.
16. Hon, L. (1995). Toward a feminist theory of public relations. Journal of Public Relations Research, 7, 27-88.
17. Karaca, P. (2025). Halkla ilişkilerde çeşitlilik ve kapsayıcılık. Eğitim Yayınevi.
18. Kurtuldu, Ö. R. & Poyraz, E. (2022). Mükemmel halkla ilişkiler bağlamında kültürlerarası iletişim stratejilerinin uygulanması ve yerel yönetimler açısından önemi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 159-175.
19. Lariscy, R., Cameron, G. & Sweep, D. (1994). Women in higher education public relations: an inkling of change? Journal of Public Relations Research, 6(2), 125-140.
20. LSEG Data & Analytics (2023). Environmental, social and governance scores from lseg. https://www.lseg.com/ adresinden erişildi.
21. MAXQDA (2022). MAXQDA 24 analytics pro. https://www.maxqda.com/tr adresinden erişildi.
22. Muşmal, H. & Gürbüz, İ. (2018). Doküman incelemesi. Ş. Aslan (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: nicel, nitel ve karma tasarımlar için bir rehber içinde (s. 217-243). Eğitim Yayınevi.
23. Nasdaq (2019). ESG reporting guide 2.0. https://www.lseg.com/ adresinden erişildi.
24. O'Neil, J. (2003). An analysis of the relationships among structure, influence, and gender: helping to build a feminist theory of public relations. Journal of Public Relations Research, 15(2), 151-179.
25. Place, K. R. & Vardeman-Winter, J. (2018). Where are the women? an examination of research on women and leadership in public relations. Public Relations Review, 44(1), 165-173.
26. Pompper, D. (2004). Linking ethnic diversity and two-way symmetry: modeling female african american practitioners' roles. Journal of Public Relations Research, 16(3), 269-299.
27. Pompper, D. (2005). "Difference" in public relations research: a case for introducing critical race theory. Journal of Public Relations Research, 17(2), 139-169.
28. Refinitiv (2021). Marketing quick reference. https://www.refinitiv.com/ adresinden erişildi.
29. Roberson, Q. M. (2006). Disentangling the Meanings of Diversity and Inclusion in Organizations. Group and Organizational Management, 31(2), 212-236.
30. Serini, S. A., Toth, E. L., Wright, D. & Emig, A. (1998). Power, gender, and public relations: sexual harassment as a threat to the practice. Journal of Public Relations Research, 10(3), 193-218.
31. Sha, B. L. (2006). Cultural Identity in the segmentation of publics: an emerging theory of intercultural public relations. Journal of Public Relations Research, 18(1), 45-65.
32. Stake, R. E. (1995). The art of case study research. thousand oaks. Sage Publications.
33. Summak, E. (2024). Kültürel semboller ve halkla ilişkiler: yerel ve küresel yaklaşımlar. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(35), 191-209.
34. Tindall, N. & Waters, R. (2012). Coming out to tell our stories: using queer theory to understand the career experiences of gay men in public relations. Journal of Public Relations Research, 25(5).
35. UN Global Compact Türkiye (2023). UN global compact network türkiye faaliyet raporu 2022-2023. https://www.globalcompactturkiye.org/ adresinden erişildi.
36. Watch, E. (2013). Learning about qualitative document analysis. IDS Practice Paper in Brief, 1-9.
37. Yarram, S. R. & Adapa, S. (2021). Board gender diversity and corporate social responsibility: is there a case for critical mass? Journal of Cleaner Production, 278, 123319.
38. Yin, R. K. (2014). Case study research: design and methods. Sage Publications.
39. Zaid, M. A., Wang, M., Adib, M., Sahyouni, A. & Abuhijleh, S. T. (2020). Boardroom nationality and gender diversity: implications for corporate sustainability performance. Journal of Cleaner Production, 251, 119652.
40. Anadolu Grubu (2021, 2022). Yönetim kurulu çeşitlilik politikası; fırsat eşitliği politikası. https://www.anadolugrubu.com.tr adresinden erişildi.
41. Koç Holding (2021). Geleceğe. birlikte ortaklık stratejisi; insan için. birlikte; toplum için. birlikte. https://www.koc.com.tr adresinden erişildi.
42. Sabancı Holding (2013, 2023a). İş'te eşitlik bildirgesi; sabancı topluluğu eşitlik, çeşitlilik ve kapsayıcılık yönetmeliği. https://www.sabanci.com adresinden erişildi.