KÜRT GÖÇÜNDEN DİASPORAYA: ROTALAR, AKTÖRLER VE ULUSAŞIRILIK

Öz

Dünyada ulus-devlet kurmamış en kalabalık halk olarak Kürtler öne çıkmaktadır. Nüfusun çoğunluğu İran, Irak, Suriye ve Türkiye sınırları içerisinde kalan Kürdistan bölgesinde yaşayan Kürtler, 20. yüzyıl boyunca ekonomik ve siyasi sebepler, savaş, eğitim gibi nedenlerle bulundukları ülkelerdeki başka şehirlere, Kürdistan’ın farklı bölgelerine yahut Batı Avrupa, Kuzey Amerika, Avustralya gibi ekonomik açıdan gelişmiş coğrafyalara göç etmişlerdir. Bu çalışmada, Kürt göçlerinin oluşumu ve etkileri tarihsel veriler üzerinden incelenirken döküman analizi ve vaka analizi metodu kullanılacaktır. Kürtlerin 1970 sonrası dönemde yaptıkları göçler ulus-devletleşme ve küreselleşmenin etkisi göz önüne alınarak, ulusaşırılık, kimlik ve diaspora gibi kavramlar ışığında incelenecektir. Bu araştırmanın sonucunda ise göçlerin Kürt halkı için bir entegrasyon sağladığı ve siyasi hareketlere zemin oluşturduğu, anavatanın siyasi merkeziliğini kısmen kaybettiği ve güçlü bir diasporanın oluşmasının kültürel, sosyal ve siyasi neticelerinin anavatanlarındaki Kürtlerin üzerinde de etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, küreselleşmeyle beraber göçmenlerin kimliklerinin mesken ülkelerde asimile olacağı yönündeki görüşlerin aksine durumun tek boyutlu olmadığı ve göçlerin kültürel canlanma sağlayacak ortamlar sunabildiği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Kürtler
• Ulusaşırılık
• Kürt Diasporası
• Zorunlu göçler
• Küreselleşme

FROM KURDISH MIGRATION TO DIASPORA: ROUTES, ACTORS AND TRANSNATIONALISM

Öz

Kurds stand out as the most populous nation in the world that has not established a nation-state. The majority of the Kurdish population is living in the Kurdistan region within the borders of Turkey, Iran, Iraq, and Syria. Throughout the 20th century, Kurds migrated to the cities in their countries or the Kurdistan region, to the economically developed regions such as Western Europe, North America, and Australia for economic and political reasons, war, and education. In this article, the formation and effects of migrations of the Kurdish people will be examined through historical data. In this case study, document analysis is conveyed as a data collection method. The migration of the Kurds in the last forty years will be examined in the light of concepts such as transnationalism, identity, and diaspora, taking into account the impact of nation-state and globalization. As a result of this research, it has been observed that migration provided integration for the Kurdish people and formed a basis for political movements. Consequently, the political centrality of the homeland is partially lost, and the formation of an influential diaspora had an impact on the Kurds in Kurdistan. Moreover, contrary to the opinions that the identity of immigrants will be assimilated in residential countries with globalization, it is concluded that the situation is not one-dimensional and that migrants can provide environments that will provide cultural revival.

Anahtar Kelimeler

• Kurds
• Transnationalism
• Kurdish diaspora
• Forced migration

Kaynakça

1. Ahmetbeyzade, C. (2007). Negotiating silences in the so-called low-intensity war: the making of the Kurdish diaspora in Istanbul. Signs: Journal of Women in Culture and Society, 33(1), 159-182.
2. Akkaya, A. H. (2012). Kurdish diaspora: creating new contingencies in trans-national space. In Identities in transition(pp. 57-68). Inter-Disciplinary Press.
3. Appadurai, A. (1990). Disjuncture and Difference in the Global Cultural Economy. Sage.
4. Atmaca, M . (2018). Change and Continuity in the Perception of the Kurdish Lands in European and Ottoman Sources. The Journal of Mesopotamian Studies , 3 (1) , 77-93 . Retrieved from http://jms.artuklu.edu.tr/en/issue/31490/376702
5. Alinia, M. (2004). Spaces of Diasporas. Kurdish identities, experiences of otherness and politics of belonging (PhD Thesis). Göteborg University Sociology Department.
6. Ayata, B. (2011). The politics of displacement: a transnational analysis of the forced migration of Kurds in Turkey and Europe(Doctoral dissertation, Johns Hopkins University).
7. Basch, L. G., N. Glick Schiller and C. Szanton Blanc (1994) Nations unbound: transnational projects, postcolonial predicaments and deterritorialized nation-states, New York: Gordon & Breach.
8. Baser, B. (2011). Kurdish diaspora political activism in Europe with a particular focus on Great Britain. Diaspora dialogues for development and peace project. Berghof Peace Support, Berlin Google Scholar.

9. Beck-Gernsheim, E. (2011). The marriage route to migration: of border artistes, transnational matchmaking and imported spouses. Nordic Journal of Migration Research, 1(2), 60-68.
10. Berkowitz, L., & Mügge, L. M. (2014). Transnational diaspora lobbying: Europeanization and the Kurdish question. Journal of Intercultural Studies, 35(1), 74-90.
11. Blatte, A. (2003). The Kurdish movement Ethnic mobilization and Europeanization. Paper presented at the EUSA 8th International Biennal Conference, Nashville, Tennessee.
12. Boschele, F. A., & Aysel, A. Y. (2016). Çokkültürlülük Bağlamında Türkiye’de Çokkültürcü Medya ve TRT Kürdi. İnsan ve İnsan, 3(9).
13. Bozarsan, H. (2011). Ortadoğu: Bir Şiddet Tarihi: Osmanlı İmparatorluğu’nun Sonundan El Kaide’ye. İletişim Yayınları.
14. Criss, N. B. (1995). The nature of PKK terrorism in Turkey. Studies in Conflict & Terrorism, 18(1), 17-37.
15. Çağlayan, S. (2011). Göç kuramlari, göç ve göçmen ilişkisi. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştirmalari Dergisi, (17).
16. Eccarius-Kelly, V. (2002). Political movements and leverage points: Kurdish activism in the European diaspora. Journal of Muslim Minority Affairs, 22(1), 91-118.
17. Eccarius-Kelly, V. (2008). The Kurdish conundrum in Europe: political opportunities and transnational activism. In Migration and Activism in Europe since 1945 (pp. 57-80). Palgrave Macmillan, New York.
18. Ergil, D. (2000). The Kurdish Question in Turkey. Journal of Democracy, 11(3), 122-135. Fondation Institut Kurde de Paris. (2017, Ocak 12). The Kurdish Population. Retrieved from: www.institutkurde.org
19. Galletti, M. (1999). The Kurdish Issue in Turkey. The International Spectator, 34(1), 123-134.
20. Gunes, C. (2016). Kurdish political activism in Turkey: An overview. Kurdish issues: Essays in honour of Robert W. Olson, 80-105.
21. Gunter, M. M. (1993). A de facto Kurdish state in Northern Iraq. Third World Quarterly, 14(2), 295-319.
22. Harvey David (1989), The Condition of Postmodernity, Oxford, Blackwell Publishing.
23. İçduygu, A., & Aksel, D. B. (2012). Türkiye’de düzensiz göç. Uluslararası Göç Örgütü Türkiye.
24. King, D. E. (2005). Asylum seekers/patron seekers: interpreting Iraqi Kurdish migration. Human Organization, 64(4), 316-326.
25. Kirişci, K., & Winrow, G. M. (1997). The Kurdish question and Turkey: An example of a trans-state ethnic conflict. Psychology Press.
26. Kreyenbroek, P. G., & Sperl, S. (Eds.). (2005). The Kurds: a contemporary overview (Vol. 4). Routledge.
27. Mann, M. (1997). Has globalization ended the rise and rise of the nation-state?. Review of international political economy, 4(3), 472-496.
28. McDowall, D. (1996). The Kurds (No. 4). Minority Rights Group International Report.
29. McDowall, D. (2003). Modern History of the Kurds. IB Tauris.
30. McDowall, D. (2005). The Kurdish question: a historical review. In The Kurds: a contemporary overview (pp. 17-34). Routledge.
31. Natali, D. (2005). The Kurds and the state: Evolving national identity in Iraq, Turkey, and Iran. Syracuse University Press.
32. Özbay, F., & Yücel, B. (2001). Türkiye’de Göç Hareketleri, Devlet Politikaları ve Demografik Yapı. Nufus ve kalkinma-goc, egitim, demokrasi, yasam kalitesi, 1-47.
33. Özdemir, E. (2016). Türk Dış Politikası Açısından Bir Kriz Örneği: I. Körfez Savaşı ve Türkiye’ye Gelen Iraklı Kürt Sığınmacılar (1991) An Example of Crisis From The Point of Turkish Foreign Policy: I. Gulf War and Iraqi Kurdish Asylum Seekers Who Came to Turkey (1991). Bölgesel Çalışmalar, 1(1), 3.
34. Özkul, D. (2016). Ulus-Ötesi Göç: Uluslararası Göç Yazınında Yeni, Bir Paradigma. Küreselleşme Çağında Göç (ed. S. Gülfer Ihlamur Öner ve N. Aslı Şirin Öner) içinde. İletişim Yayınları.
35. Papadopoulou, A. (2004). Smuggling into Europe: transit migrants in Greece. Journal of Refugee Studies, 17(2), 167-184
36. Papastergiadis, N. (2018). The turbulence of migration: Globalization, deterritorialization and hybridity. John Wiley & Sons.
37. Ridder, H. G. (2017). The theory contribution of case study research designs. Business Research, 10(2), 281-305.
38. Safran, W. (1991). Diasporas in modern societies: Myths of homeland and return. Diaspora: A journal of transnational studies, 1(1), 83-99.
39. Scholte, J. A. (2008). Defining globalisation. World Economy, 31(11), 1471-1502.
40. Thackston, W. M. (2006). Kurmanji Kurdish:-A Referen-ce Grammar with Selected Readings. Renas Media.
41. Van Bruinessen, M. (1992). Kürdistan üzerine yazılar. İletişim Yayınları.
42. Van Bruinessen, M. (1998). Shifting national and ethnic identities: The Kurds in Turkey and the European diaspora. Journal of Muslim Minority Affairs, 18(1), 39-52.
43. Van Bruinessen, M. (1999a). The Kurds and Islam, Working Paper no. 13, Islamic Area Studies Project, Tokyo, Japan.
44. Van Bruinessen, M. M. (1999b). The Kurds in movement: Migrations, mobilisations, communications and the globalisation of the Kurdish question, Working Paper no. 14, Islamic Area Studies Project, Tokyo, Japan.
45. Van Bruinessen, M. M. (2000). Transnational aspects of the Kurdish question. European University Institute, Florence.
46. Van Bruinessen, M. (2013). Kurds and the City. Joyce Blau, l'éternelle chez les Kurdes, Paris: Institut Kurde de Paris, 273-95.
47. Van den Bos, M., & Nell, L. (2006). Territorial bounds to virtual space: transnational online and offline networks of Iranian and Turkish–Kurdish immigrants in the Netherlands. Global Networks, 6(2), 201-220.
48. Wahlbeck, Ö. (1998). Transnationalism and diasporas: the Kurdish example. Paper presented at the ISA XIV. World Congress of Sociology, Montreal.
49. Wahlbeck, Ö. (1999). Kurdish diasporas: a comparative study of Kurdish refugee communities. Springer.
50. Wardle, H. (2002) ‘Ambiguation, disjuncture, commitment: a social analysis of Caribbean cultural creativity’, Journal of the Royal Anthropological Institute, 8, 493–508.
51. Wimmer, A., & Glick Schiller, N. (2002). Methodological nationalism and beyond: nation–state building, migration and the social sciences. Global networks, 2(4), 301-334.
52. Yavuz, M. H. (1998). A preamble to the Kurdish question: The politics of Kurdish identity. Journal of Muslim Minority Affairs, 18(1), 9-18.
53. Yazar Yılmaz, A. (2015). Kürt mülteciler ve mülteci öznenin politik kimliği (Doktora tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Uluslararası İlişkiler Bölümü).
54. Yengin, D. (2017). İletişim Çalışmalarında Araştırma Yöntemleri ve Uygulamaları. İstanbul: Der Yayınları.
55. Yiğit, S. (2016). 1980-88 İran-Irak savaşı ve Irak Kürtlerine etkileri (Master's thesis, Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
56. Yükseker, D. (2016). Kürtlerin Yerinden Edilmesi ve Sosyal Dayanışma: 1990’lardaki Zorla Göçün Sonuçları. Küreselleşme Çağında Göç (ed. S. Gülfer Ihlamur Öner ve N. Aslı Şirin Öner) içinde. İletişim Yayınları.