HONOR KILLINGS AS A CONTROL AGENT ON FEMALE BODY: CASE OF TURKEY

Öz

Honor killings are a phenomenon that continues around the world. These practi-ces can be seen in almost every society regardless of their socio-economic deve-lopment levels. Honor killings are one of the most concrete practices of violence against women. In traditional social structures, men are assumed to have infinite domination over the female body. This position of inequality built on the female body in the context of gender constitutes the extreme point of the hierarchy between men and women. Honor killings committed with the motive of protec-tion and discipline on the woman's body reinforce the legitimacy of patriarchal practices and emerge as a socially agreed phenomenon. One of the reasons the concept of honor killings of women are shaped in the current period and by circumstances in Turkey. In fact, honor killings, which are seen as a means of controlling women's sexuality, gain a new dimension with the migration between rural and urban areas, and the murders have the potential to move to big cities. The supervision of the female body by male family members while unmarried and by her husband after marriage also paves the way for these practices to be passed down from generation to generation. In this study, honor killings and female body are discussed as rejection of the role of the fictional built on honor killings in Turkey, and the causes of honor killings are analyzed. In the study, the concept of honor is handled with a gender perspective and evaluated as a fact that strengthens the secondary position of women.

Anahtar Kelimeler

• Gender
• Honor Killings
• Women
• Patriarchy
• Violence Against Women

KADIN BEDENİ ÜZERİNDE DENETİM ARACI OLARAK NAMUS CİNAYETLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Namus cinayetleri, tüm dünyada varlığını devam ettiren bir olgudur. Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerine bakılmaksızın hemen hemen her toplumda bu uygulamalar görülmektedir. Namus cinayetleri kadına yönelik şiddetin en somut uygulamalarından biridir. Geleneksel toplum yapılarında kadın bedeni üzerinde erkeğin sonsuz tahakküm kurma hakkının olduğu varsayılır. Toplumsal cinsiyet bağlamında kadın bedeni üzerinde inşa edilen bu eşitsizlik konumu, kadın-erkek arasındaki hiyerarşinin en uç noktasını oluşturmaktadır. Kadının bedeni üzerin-de koruma, terbiye etme saikiyle işlenen namus cinayetleri, ataerkil pratiklerin meşruiyetini pekiştirmekte ve toplumsal olarak üzerinde mutabakat sağlanan bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Türkiye’de kadın cinayetlerinin gerekçelerinden biri olan namus kavramı, içinde bulunulan dönem ve koşullara göre şekillenmektedir. Esasında kadın cinselliği-nin denetlenmesinin bir aracı olarak görülen namus cinayetleri, kır-kent arasında yaşanan göçler ile yeni bir boyut kazanmakta, söz konusu cinayetler büyük kent-lere taşınma potansiyelini taşımaktadır. Kadın bedeninin bekâr iken erkek aile üyeleri, evlendikten sonra ise eşi tarafından denetlenmesi, söz konusu uygulama-ların kuşaktan kuşağa aktarılmasının da önünü açmaktadır. Bu çalışmada, namus cinayetlerinin kadın bedeni üzerinde kurgusal olarak inşa edilen rolün reddi ile Türkiye’de namus cinayetleri ele alınmış, namus cinayetle-rinin sebepleri analiz edilmiştir. Çalışmada namus kavramı toplumsal cinsiyet perspektifiyle ele alınmış, kadının ikincil konumunu güçlendiren bir olgu olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal Cinsiyet
• Namus Cinayetleri
• Kadın
• Ataerkillik
• Kadına Yönelik Şiddet

Kaynakça

1. Abu-Odeh, L. (2018). Arap Toplumlarında Namus Cinayetleri ve Top-lumsal Cinsiyetin İnşası. P. İlkkaracan (Der.), Müslüman Toplumlarda Kadın ve Cinsellik içinde (ss.243-264), İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Acar Savran, G. (2018). Feminizm Yazıları: Kuramdan Politikaya. Anka-ra: Dipnot Yayınları.
3. Berktay, F. (2016). Tek Tanrılı Dinler Karşısında Kadın, Hıristiyanlıkta ve İslamiyet’te Kadının Statüsüne Karşılaştırmalı Bir Yaklaşım, s.16, İstanbul: Me-tis Yayınları. C. Avcil (Aktaran) The Transformatıon Of Religious, Ethnic, and Gender Identities Of Kurdish Women In Turkey: The Case Of Ağrı (s. 53).
4. Ecevitoğlu, P. (2012). Namus Töre ve İktidar: Kadının Çıplak Hayat Ola-rak Kuruluşu Ankara: Dipnot Yayınları.
5. Foucault, M. (2017). Cinselliğin Tarihi. İstanbul: Ayrıntı Yayınları. Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu, (http://kadincinayetlerinidurduraca giz.net/veriler/2889/kadin-cinayetlerini-durduracagiz-platformu-2019-raporu, erişim tarihi: 15.05.2020).
6. Köysüren, A.Ç. (2016). Kültürel ve Dini Algıda Toplumsal Cinsiyet. İs-tanbul: Sentez Yayıncılık.
7. Mutluer, N. (2008). Türkiye’de Cinsiyet Hallerinin Sınırları: “Namussal-laştırma”. N. Mutluer (Der.), Cinsiyet Halleri: Türkiye’de Toplumsal Cinsi-yetin Kesişim Sınırları içinde (ss.14-30), İstanbul: Varlık Yayınları.
8. Saygılıgil, F. Toplumsal Cinsiyet Tartışmaları. İstanbul Üniversitesi Açık Ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.

9. Scott, J. W. (2007). Toplumsal Cinsiyet: Faydalı Bir Tarihsel Analiz Ka-tegorisi. İstanbul: Agora Kitaplığı.
10. Sır, A. (2005). “Güneydoğu ve Doğu Anadolu Bölgelerinde ‘Namus’ Kisvesi Altında İşlenen Cinayetler İle Mücadelede Kalıcı Yöntemler Geliştir-me Projesi” 2005 Raporu. KA-MER, ss.87-126.
11. Sirman, N. (2006). Önsöz: Namusun Arka Planı. Ş.Tekeli, N. Sirman (Çev.), Haremler ve Kuzenler içinde (ss. 21-28), İstanbul: Metis Yayınları.
12. Taştan, C., Küçüker Yıldız, A. (2019). Dünyada ve Türkiye’de Kadın Ci-nayetleri: 2016-2017-2018 Verileri ve Analizler. Ankara: Polis Akademisi Yayınları. (https://www.indyturk.com/node/50046/haber/bm-kad%C4%B1n-cinayetleri- raporu-kad%C4%B1nlar-i%C3%A7in-en-tehlikeli-yer-evleri, erişim tarihi: 02.05.2020).
13. Töre ve Namus Cinayetleri ile Kadınlara ve Çocuklara Yönelik Şiddetin Sebeplerinin Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Anayasanın 98 inci, İçtüzüğün 104 ve 105 inci Maddeleri Uyarınca Bir Meclis Araştırması Açılmasına İlişkin Önergeleri ve (10/148, 182, 187, 284, 285) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu Raporu, erişim: https://www.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem22/yil01/ss1140m.htm).
14. UNFPA, (2005): “Türkiye’deki Namus Cinayetlerinin Dinamikleri: Ha-reket Olasılıkları” ,erişim: https://turkey.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/namuscinayet.PDF