Pandeminin birinci yılında (2020-2021) COVID-19 hastalığı geçirenlerin damgalanma algısı: Türkiye örneği
Öz
Çalışmanın temel amacı, COVID-19 hastalığı olan ve pandeminin henüz aşı geliştirilmediği ilk yılında iyileşenlerin damgalanma deneyimlerini ve bunun depresyon ve anksiyeteyle ilişkisini araştırmaktır. Çalışma iki bölüm halinde gerçekleştirilmiş olup, birinci aşama COVID-19 hastalığı olan ve iyileşme süresi en az bir ay olan 1227 kişiye COVID-19 Stigma Ölçeği ve Hastane Kaygı ve Depresyon Ölçeği kullanılarak nicel yöntemle gerçekleştirildi. İkinci aşama, yaşam deneyimleriyle damgalanmayı ortaya çıkarmak amacıyla 50 katılımcı ile nitel görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analiz sonuçları neticesinde COVID-19 hastalığı geçirenler arasında damgalanma algısının yüksek olduğu bulunmuştur. En yüksek düzeyde damgalanma 60 yaş ve üzerindeki katılımcılar arasında görülürken, eğitim düzeyi yükseldikçe damgalanma algısının düştüğü ve iyileşme süresi arttıkça damgalanma algısının da arttığı bulunmuştur. Ayrıca damgalanma düzeyi arttıkça katılımcıların depresyon ve kaygı düzeyleri artmaktadır. Nitel görüşmelerde katılımcıların COVID-19 hastalığı geçirmeden önce, hastalık sürecinde ve iyileştikten sonra hastalığa ilişkin duygu, düşünce ve damgalanma algılarına ilişkin temalar ele alınmıştır. Hastalık sürecinde ve sonrasında en çok yaşanan duygu korku ve kaygı duyguları olurken hastalık sonrasında katılımcıların yakın sosyal çevrelerine ilişkin damgalanma yaşadıkları ve bunun onları sarstığı ifade edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abuhammad, S, Alzoubi, KH, Khabour, O. (2020). Fear of COVID‐19 and stigmatization towards infected people among Jordanian people. Int J Clin Pract. 00:e13899. https://doi.org/10.1111/ijcp.13899
- Almutairi, A. F., Adlan, A. A., Balkhy, H. H., Abbas, O. A., & Clark, A. M. (2018). “It feels like I'm the dirtiest person in the World”: Exploring the experiences of healthcare providers who survived MERS-CoV in Saudi Arabia. Journal of Infection and Public Health, 11(2), 187–191.
- Arwady MA, Garcia EL, Wollor B, Mabande LG, Reaves EJ, Montgomery JM. Reintegration of ebola survivors into their communities - Firestone District, Liberia, 2014. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 63(50): 1207–1209.
- Aydemir, Ö., Guvenir, T., Kuey, L., & Kultur, S. (1997). Validity and reliability of Turkish version of hospital anxiety and depression scale. Turk Psikiyatri Dergisi, 8(4), 280-287.
- Bagcchi S. (2020). Stigma during the COVID-19 pandemic. Lancet Infect Dis.20(7):782. https://doi.org/10.1016/S1473 -3099(20)30498 -9. PMID: 32592670, PMCID: PMC7314449
- Banerjee, D., (2020). The COVID-19 outbreak: crucial role the psychiatrists can play. Asian J. Psychiatry, 50, 102014. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2020.102014.
- Banerjee, D., & Rai, M. (2020). Social isolation in COVİD-19: The impact of loneliness. International Journal of Social Psychiatry, 66(6), 525-527. doi:10.1177/0020764020922269
- Batey DS, Whitfield S, Mulla M, Stringer KL, Durojaiye M, McCormick L, et al. (2016). Adaptation and implementation of an intervention to reduce HIV-related stigma among healthcare workers in the United States: piloting of the FRESH workshop. AIDS Patient Care STDs. 30(11):519–27.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2022
Kabul Tarihi
24 Nisan 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 8 Sayı: 2
