Örgütsel bağlılığın, bireysel iş performansına etkisi: Sağlık çalışanları üzerine bir araştırma

Öz

Bu araştırma İstanbul Ataşehir ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan sağlık çalışanlarının, örgütsel bağlılıklarının, bireysel iş performanslarına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç kapsamında toplam 248 sağlık çalışanına anket uygulanmıştır. Veri toplamak için “Demografik Bilgi Formu”, “Bireysel İş Performansı Ölçeği” ve “Örgütsel Bağlılık Ölçeği” kullanılmıştır. Toplanan verilerin analiz edilmesinde IBM SPSS 26.0 programından, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi için IBM AMOS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırmanın demografik değişkenleri ve tanımlayıcı istatistikleri için frekans tabloları oluşturulmuştur. Araştırma ölçeklerinin iç tutarlılık analizlerinin yapılmasında Cronbach Alpha katsayısı referans alınmıştır. Ölçeklerin normal dağılım varsayımı için çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda örgütsel bağlılığın, bağlamsal performans ve görev performansı üzerinde pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel iş performansı
• Örgütsel bağlılık
• Sağlık çalışanları

The effect of organizational commitment on individual work performance : A research on healthcare professionals

Abstract

This research was conducted to examine the effects of organizational commitment of health professionals working in Family Health Centers in Istanbul Ataşehir on their individual job performances. Within the scope of this purpose, a questionnaire was applied to a total of 248 health workers. “Demographic Information Form”, “Individual Job Performance Scale” and “Organizational Commitment Scale” were used to collect data. IBM SPSS 26.0 program was used to analyze the collected data, and IBM AMOS 22.0 program was used for confirmatory factor analysis and structural equation modeling. Frequency tables were created for the demographic variables and descriptive statistics of the study. The Cronbach Alpha coefficient was taken as a reference in the internal consistency analyzes of the research scales. Skewness and kurtosis values were examined for the normal distribution assumption of the scales. As a result of the research, it was determined that organizational commitment has a positive and statistically significant effect on contextual performance and task performance.

Keywords

• Individual job performance
• Organizational commitment
• Health workers

Kaynakça

1. Akbey, A. (2021). Örgütsel Bağlılığın İş Performansına Etkisi: Yozgat Bozok Üniversitesi' de Bir Araştırma. Sivas: Yüksek Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Angle, H., & Perry, J. (1981). An Empirical Assessment of Organizational Commitment and Organizational Effectiveness. Administrative Science Quarterly, 26(1), s. 1-14.
3. Aranya, N., & Jacobson, D. (1975). An Empirical Study of Theories of Organizational and Occupational Commitment. The Journal of Social Psychology, 97(1), s. 15-22.
4. Arı, S., & Şahin, E. (2016). Örgütsel aidiyet ve iş performansı arasındaki psikolojik bağın kavramsal açıdan incelenmesi. I. International Management Research Congress: Interaction on Management and New Paradigms. Ankara: Hacettepe Ünivesitesi.
5. Aryee, S., & Heng, L. (1990). A Note on The Applicability of An Organizational Commitment Model. Work and Occupations, 17(2), s. 229-239.
6. Aytaç, M., & Öngen, B. (2012). Doğrulayıcı faktör analizi ile yeni çevresel paradigma ölçeğinin yapı geçerliliğinin incelenmesi. İstatistikçiler Dergisi, 5(1), s. 14-22.
7. Barrett, P. (2007). Structural equation modelling: Adjudging model fit. Personality and Individual Difference, s. 815-824.
8. Başaran, R. (2016). Çalışanların Örgütsel Tutum ve Davranışlarının İş Performansı ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisi: Psikolojik Sözleşmelerin Aracılık Rolü. İstanbul: Doktora Tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

9. Bayram, L. (2005). Yönetimde Yeni Bir Paradigma: Örgütsel Bağlılık. Sayıştay Dergisi(59), 125-139.
10. Becker, T., Bıllıngs, R., Eveleth, D., & Gılbert, N. (1996). Foci and Bases of Employee Commitment: Implications for Job Performance. The Academy of Management Journal, 39(2), s. 464- 482.
11. Befort, N., & Hattrup, K. (2003). Valuing Task and Contextual Performance:Experience, Job Roles, and Ratings of the Importance of Job Behaviors. Applied H.R.M. Research, 8(1-2), 17-32.
12. Begenirbaş, M., & Turgut, E. (2014). İş Yaşamında Çalışanların Duygusal Emeklerinin Örgütsel Sinizme Etkileri: Bankacılık Sektöründe Bir Araştırma. Çankırı Karatekin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 223-246.
13. Bolat, O. İ., & Bolat, T. (2008). Otel İşletmelerinde Örgütsel Bağlılık Ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı İlişkisi. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(19), 75-94.
14. Boz, D., Duran, C., & Uğurlu , E. (2021). Örgütsel Bağlılığın İş Performansına Etkisi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), s. 345-355.
15. Brett , J., Cron, W., & Slocum, J. (1995). Economic Dependency on Work: A Moderator of the Relationship between Organizational Commitment and Performance. The Academy of Management Journal, s. 261-271.
16. Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör Analizi: Temel Kavramlar ve Ölçek Geliştirmede Kullanımı. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, s. 470-483.
17. Byrne, B. (2012). Structural Equation Modeling With Mplus: Basic Concepts, Applications, And Programming. Newyork: Routledge Taylor And Francis Group.
18. Cohen, A. (1993). Age and Tenure in Relation to Organizational Commitment: A Meta-Analysis. Basic and Applied Social Psychology, 14(2), s. 143-159.
19. Çekmecelioğlu, H. G. (2006). Örgüt İklimi, Duygusal Bağlılık ve Yaratıcılık Arasındaki İlişkilerin Değerlendirilmesi: Bir Araştırma. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 20(2), 297-298.
20. Çınar, M. Ç. (2019). Kariyer ve Örgütsel Bağlılığın Çalışanları İş Performansı Üzerine Etkisi: Hizmet Sektöründe Bir Araştırma. İstanbul: Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
21. Çokluk , Ö., Şekercioğlu, G., & Büyüköztürk, Ş. (2021). Sosyal Bilimler İçin Çok Değişkenli İstatistik: SPSS Ve Lisrel Uygulamaları . Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
22. Çoşkun, R., Altunışık, R., & Yıldırım, E. (2019). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
23. Dağlı, A., Elçiçek, Z., & Han, B. (2018). Örgütsel Bağlılık Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(68), (1765-1777).
24. Darwish , Y. (2000). Organizational commitment: a mediator of the relationships of leadership behavior with job satisfaction and performance in a non-western country. Journal of Managerial Psychology, 15(1), s. 6-28.
25. Demir, M., & Ekiztepe, B. (2011). Konaklama İşletmelerinde Etik İklimi, Örgütsel Bağlılık ve İşgören Performansı İlişkisi. I. Uluslararası Turizm ve Otelcilik Sempozyumu-UTOS’11, 29 Eylül – 1 Ekim 2011, Konya
26. Demirdöken, Ç. (2017). Gençlik ve Spor Bakanlığında Örgüt İkliminin İşgören Performansı Üzerine Etkisi: Alan Araştırması. Çorum: Doktora Tezi, Hitit Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
27. Dilekçi, Ü., & Nartgün, Ş. S. (2020). İş Performansının Bir Boyutu Olarak Uyumsal Performans: Kuramsal Bir Çerçeve. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, s. 301-328.
28. Doğan, S., & Kılıç, S. (2014). Üretkenlik Karşıtı İş Davranışlarının Türleri, Boyutları ve Benzer Kavramlarla Ilişkilerine Yönelik Bir Yazın İncelemesi. H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 32(2), s. 103-132.
29. Düzgün, A. (2014). Üst Düzey Yöneticilerde Örgütsel Stres ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi Analizi: Antalya Bölgesi Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Aydın: Yüksek Lisans Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi,Sosyal Bilimler Enstitüsü.
30. Erdil, O., & Keskin, Halit. (2003). Güçlendirmeyle İş Tatmini, İş Stresi ve Örgütsel Bağlılık Arasındaki İlişkiler: Bir Alan Çalışması. İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 32(1), s. 7-24.
31. Erkorkmaz, Ü., Etikan, İ., Demir, O., Özdamar, K., & Sanisoğlu, S. Y. (2013). Doğrulayıcı Faktör Analizi Ve Uyum İndeksleri. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Sciences, 33, s. 210-223.
32. Ertan, H. (2008). Örgütsel Bağlılık, İş Motivasyonu ve İş Performansı Arasındaki İlişki: Antalya’da Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir İnceleme. Afyonkarahisar: Doktora Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Esmer, Y., & Yüksel, M. (2017). İş Yaşamında Örgütsel Bağlılık: Teorik Bir Çerçeve. Akademik Bakış Dergisi(62), s. 258-272.
34. George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS For Windows Step By Step: A Simple Guide And Reference. Boston: Pearson Education.
35. Gül, H. (2002). Örgütsel Bağlılık Yaklaşımlarının Mukayesesi ve Değerlendirilmesi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 2(1), 37-56.
36. Gül, H., & Çöl, G. (2005). Kişisel Özelliklerin Örgütsel Bağlılık Üzerine Etkileri Ve Kamu Üniversitelerinde Bir Uygulama. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 19(1), 291-306.
37. Gül, H., & İnce, M. (2005). Yönetimde Yeni Bir Paradigma: Örgütsel Bağlılık. Ankara: Çizgi Kitabevi Yayınları.
38. Gürbüz, S., & Faruk, Ş. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Akademik ve Mesleki Yayınlar.
39. Helvacı, A. (2002). Performans Yönetimi Sürecinde Performans Değerlendirmenin Önemi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 35(1-2), s. 155-169.
40. Jaramillo, F., Mulki, J., & Marshall, G. (2005). A Meta-Analysis of The Relationship Between Organizational Commitment and Salesperson Job Performance: 25 Years of Research. Journal of Business Research, 58(6), s. 705-714.
41. Kaya, M. (2020). İş Karakteristikleri ve Liderlik Tarzının Bireysel İş Performansı Üzerindeki Etkisinde İş Tatmininin Aracı Rolü. İstanbul: Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
42. Kaya, N. (2016). Mobbingin Örgütte Adalet Algısı ve Örgütsel Bağlılık İlişkisi İle Çalışanların İş Performansına ve İşten Ayrılma Niyetine Etkisi. İstanbul: Doktora Tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
43. Kayabaşı, Ç. (2019). Sağlık Çalışanlarında Örgütsel Bağlılık, İş Tatmini ve İş Performansı İlişkisinin Belirlenmesi: Bir Devlet Hastanesi Örneği. Ankara: Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
44. Keleş, K. (2017). Etkileşimci ve Dönüşümcü Liderliğin İşten Ayrılma Niyeti Ve İş Performansına Etkisi. Sivas: Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
45. Keskin, E. (2018). İş Yaşam Dengesinin Örgütsel Bağlılık İle İlişkisi: Bankacılık Sektöründe Kadın Çalışanlara Yönelik Nir Uygulama. Giresun: Yüksek Lisans Tezi, Giresun Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
46. Khan, M., Ziauddin, Z., Jam, F., & Ramay, M. (2010). The Impacts of Organizational Commitment on Employee Job Performance. European Journal of Social Sciences, 15(3), s. 292-298.
47. Koopmans, L., Bernaards, C., Hildebrandt, V., De Vet, H., & Van der Beek, A. (2013). Measuring Individual Work Performance: Identifying and Selecting Indicators. A Journal of Prevention, Assessment & Rehabilitation, 48(2), 62-81.
48. Köroğlu Kaba, N., & Öztürk , H. (2021). Bireysel İş Performansı Ölçeğinin Türkçe Geçerlik Ve Güvenirlik Çalışması. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 8(3), s. 293-301.
49. Kurt, E. (2013). Algılanan Sosyal Destek ve İş Performansı İlişkisinde İşe Bağlılığın Aracı Etkisi: Turizm İşletmelerinde Bir Araştırma. Ankara: Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
50. Meyer, J., Allen, N., & Smith, C. (1993). Commitment to Organizations and Occupations: Extension and Test of AThree-Component Conceptualization. Journal of Applied Psychology, 78(4), s. 538-551.
51. Mowday, R., Porter, L., & Dubin, R. (1974). Unit Performance, Situational Factors and Employee Attitudes in Spatially Separated Work Units. Organizational Behavior and Human Performance,, 12(2), s. 231-248.
52. Nagihan Köroğlu Kaba, H. Ö. (2021). Bireysel İş Performansı Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 8(3), 293-302.
53. Orhunbilge, N. (2000). Tanımsal İstatistik Olasılık ve Olasılık Dağılımları. İstanbul: İşletme Fakültesi Yayınları.
54. Özdemir, O., Birer, İ., & Akkoç, İ. (2019). Lider Desteği ve Örgütsel Adalet Algısının İş Performansına Etkisinde Kişi-Örgüt Uyumunun. Toros Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(10), s. 77-106.
55. Özgen, H., Öztürk, A., & Yalçın, A. (2002). İnsan Kaynakları Yönetimi. Adana: Nobel Yayıncılık. Özmutaf, N. M. (2007). Örgütlerde Bireysel Performans Unsurları ve Çatışma. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(2), 41-60.
56. Özutku, H. (2008). Örgüte Duygusal, Devamlılık ve Normatif Bağlılık ile İş Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Istanbul University Journal of the School of Business, 37(2), s. 79-97.
57. Pekmezci, D. (2019). Sosyal Sorumluluk Uygulamaları ile Çalışanların Örgütsel Bağlılık ve İş Performansları Üzerine Bir Araştırma: Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Afyonkarahisar: Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Ünivesitesi, SBE.
58. Riketta, M. (2002). Attitudinal Organizational Commitment and Job Performance: A Meta Analysis. Journal of Organizational Behavior: The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 23(3), s. 257-266.
59. Rowden, R. (2000). The Relationship Between Charismatic Leadership Behaviors And Organizational Commitment. The Leadership & Organization Development Journal, 21(1), s. 30-35. Seymen, O. A. (2008). Örgütsel Bağlılığı Etkileyen Örgüt Kültürü Tipleri Üzerine Bir Araştırma. Ankara: Detay Yayıncılık.
60. Sığrı, Ü. (2007). İşgörenlerin Örgütsel Bağlılıklarının Meyer ve Allen Tipolojisiyle Analizi: Kamu ve Özel Sektörde Karşılaştırmalı Bir Araştırma. Anadolu University Journal of Social Sciences, 7(2), s. 261-278. Steers, R. (1977). Antecedents and Outcomes of Organizational Commitment. Administrative Science Quarterly, 22(1), s. 46-56.
61. Tabachnick , B., & Fidell , L. (2007). Using Multivariate Statistics. Boston: Allyn And Bacon.
62. Tercan, S. (2017). Otantik Liderliğin Çalışan Performansına ve İş Performansına Etkisi. İstanbul: Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Arel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
63. Tourigny, L., Baba , V., Han, J., & Wang, X. (2012). Emotional Exhaustion and Job Performance: The Mediating Role of Organizational Commitment. 24(3), 1-4.
64. Türköz, O. (2022). İş Motivasyonunun, Bireyseş Mutluluğa ve İş Performansına Etkisi: Burdur İli Örneği. Burdur: Yüksek Lisans Tezi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
65. Uslu, A. (2012). Örgütsel Bağlılık, Daimi ve Geçici İşcilerin Örgütsel Bağlılık Algıları Üzerinde Bir Araştırma ve Muş Şeker Fabrikasında Bir Alan Çalışması. Kahramanmaraş: Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
66. Uygur, A. (2007). Örgütsel Bağlılık İle İşgören Performansı İlişkisini İncelenmeye Yönelik Bir Alan Araştırması. Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 71-85.
67. Ünlü, O., Özdevecioğlu, M., Yürür, S., & Demirtaş, Ö. (2014). The Mediating Role of Perceived Humor on the Effects of the Positive and Negative Affectivity on Employees’ Task and Contextual Performance. International Journal of Advances in Management and Economics, 3(1), 173-182.
68. Wasti, S. (2000). Meyer ve Allen’in üç boyutlu örgütsel bağlılık ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik analizi. 8. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi.
69. Wright, T. (1997). Job Performance and Organizational Commitment. Perceptual and Motor Skills, s. 447-450.
70. Yağcı, K. (2007). Meyer- Allen Örgütsel Bağlılık Modeli Yaklaşımıyla Otel İşletmeleri İşgörenlerinin Örgütsel Bağlılık Düzeylerinin Ölçülmesine Yönelik Bir Araştırma. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(3), s. 114-129.