Rudolf Nadolny’nin Türkiye Büyükelçiliği

Öz

Birinci Dünya Savaşı bitiminden sonra Türkiye'ye büyükelçi göreviyle gelen Rudolf Nadolny, yaklaşık olarak on yıl boyunca bu görevini yerine getirmiştir. Her ne kadar başarılı bir geçmişe sahip olduğu için atandığı iddia edilse de, aslında başka önemli sebepler de vardır. Bunların belki de en başında geleni, önemli tecrübelere sahip birisi olmasıdır. Diğer sebeplerden biri de, önemli bir coğrafyada yer alan Türkiye ile Almanya ilişkilerini olumlu bir seviyede tutabilecek belki de yegâne insandır. Yine Birinci Dünya Savaşı sırasında Orta Doğu bölgesinde ve Türkiye'de R.Nadolny'nin görev almış olması en önemli etkenlerden biridir. Çalışmanın amacı, biyografik bir eser ortaya koymaktan ziyade, Rudolf Nadolny'in Türkiye'de görevli bulunduğu yıllarda yürütmüş olduğu faaliyetlerdir. Bu nedenle öncelikle Rudolf Nadolny’nin hayatı incelenmiş ve sonra elçilik yıllarına geçilmiştir. Elçilik yılları içerisinde Türkiye’nin yapılanmasını teşvik için yürüttüğü çalışmalar, Türk -Alman İlişkilerinin sağlanması, Türkiye'nin Almanya ile olan siyasi ve diplomatik ilişkilerini sağlamlaştırması ve Rudolf Nadolny’nin Türkiye’den ayrılması, yerine Von Pappen'in geçmesi araştırılmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Rudolf Nadolny,Büyükelçilik,Alman-Türkiye ilişkileri,Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması

Turkey Ambassador of Rudolf Nadolny

Abstract

Yet the task before the Second World War from the Rudolf Nadolny ambassador to Turkey, has fulfilled this role for nearly five years. Assigned to each claim to have a history of how successful the fact that although there are other important reasons. The beginning of the best of these is perhaps the most important is to have someone with experience. One of the other reasons the region is also an important level of positive relations with Turkey and Germany, perhaps the only man to hold. However, during the First World War in the Middle East and Turkey, Rudolf Nadolny is one of the most important factors to be served. The purpose of this study, rather than a biographical work reveals, Rudolf Nadolny's officials during his years in Turkey are the activities that have been carried out. Therefore, first Rudolf Nadolny's life has been examined and then passed to the embassy year. Embassy of the year in the Turkish - English - French alliance done to prevent the work undertaken, Turkish German Non-Aggression Pact signing, R. Nadolny against the attempted assassination attempt in Turkey with Germany political and diplomatic relations cut and Rudolf Nadolny Turkey 'the club has been investigated.

Keywords

• Rudolf Nadolny,Ambassador,Germany-Turkey relations,The establishment of the Republic of Turkey

Kaynakça

1. Almanya Büyükelçisi'nin Önsözü, http://www.tuerkei.diplo.de/Vertretung/tuerkei/tr/04-botschaft/02-botschafter-und-die-einzelnen-referate/01-botschafter/1-grusswort-des-botschafters.html)
2. ALMANYA'NIN İLK ANKARA BÜYÜKELÇİSİNİN ANILARINDAN, http://tarihtenanekdotlar.blogspot.com.tr/2012/11/295-almanyanin-ilk-ankara.html
3. ATATÜRK VE ALMANLAR, http://www.byegm.gov.tr/turkce/haber/atatrk-ve-almanlar/24599
4. BIYIKOĞLU, H. Nadir, İlk Uçak Fabrikalarımız:( ekim2008) TOMTAŞ Tesisleri, http://www.2023.gen.tr/ekim2008/12.htm
5. BOZKURT, GÜLNİHAL Ankara’nın Başkent Olmasında Dair Bir Alman Belgesi, http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-33/ankaranin-baskent-olmasinda-dair-bir-alman-belgesi
6. Bozkurt, Gülnihal '"Türk Harf Devrimi'nin Alman Arşiv Belgeleri'nde Değer-lendirilmesi" XII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler: C IV. s 1360 TTK Ankara 1999.
7. ÇALIK, RAMAZAN , COLMAR FREIHERR VON DER GOLTZ (PAŞA) VE BAZI GÖRÜŞLERİ, http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-36/asdasd
8. Ramazan ÇALIK- Dr. Ali Galip BALTAOĞLU Alman Kaynaklarında Türk Harf İnkılâbı ve Yankıları, (Elçilik Raporları-Basın ve Diğer Kaynaklar) Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi 27-28 Mayıs-Kasım 2001, s. 263-283, http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/45/819/10389.pdf

9. Koçak, Cemil Koçak,(2013), Türl-Alman İlişkileri 1923-1939, İkinci Dünya Savaşı Arasınd-aki Dönemde Siyasal, Kültürel, Askeri ve Ekonomik İlişkiler, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
10. Koçak, Cemil,(2012), Geçmiş Ayrıntıda Saklıdır, Timaş Yayınları, İstanbul.
11. Kocak,Cemil / Star, Kayseri Uçak Fabrikası, http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=2739953
12. Koçak, Cemil,( Nisan 1987) “Almanya’nın İlk Ankara Büyükelçisi Rudolf Nadolny’nin Türkiye Anıları”, Tarih ve Toplum, Sayı: 40.
13. Eley, Geoff,( 2015, 13 Nisan ), Bugünkü Türkiye Weimar Cumhuriyeti’nin son dö-nemini anımsatıyor, http://www.hurriyet.com.tr/geoff-eley-bugunku-turkiye-weimar-cumhuriyeti-nin-son-donemini-animsatiyor-28719929
14. GÜLNİHAL BOZKURT, Ankara’nın Başkent Olmasında Dair Bir Alman Belgesi, http://www.atam.gov.tr/dergi/sayi-33/ankaranin-baskent-olmasinda-dair- bir-alman-belgesi
15. Gülnihal Bozkurt '"Türk Harf Devrimi'nin Alman Arşiv Belgeleri'nde Değer-lendirilmesi" XII. Türk Tarih Kongresi, Kongreye Sunulan Bildiriler: C IV. s 1360 TTK Ankara 1999.
16. Hahn, Peter, Rudolf Nadolny - der unbequeme Diplomat. Oase Verlag, Badenweiler 2014. 312 S., http://www.faz.net/aktuell/politik/politische-buecher/peter-hahn-rudolf-nadolny-der-unbequeme-diplomat-mit-willensstaerke-gegen-hitler-12793059.html
17. Hartmann, Hans W. (1941) Die Auswaertige Politik der Türkei 1923-1940, Verlag A. G. Gebr. Leemann&Co, Zürih.
18. Nadolny, Rudolf.( 1987). “Almanya’ nın İlk Ankara Büyükelçisi Rudolf Nadolmy’nin Gözüyle Başkent Ankara”, Tarih ve Toplum, Sayı: 42, Haziran, Çeviren: Gülayşe Koçak, p.61-63.
19. Nadolny R., “Almanya’nın Ankara Büyükelçisi Rudolf Nadolny’nin Gözü ile Türki-ye’nin Avrupalılaşması: Şapka İnkılâbı”, çeviren Gülayşe Koçak, Tarih ve Top-lum, 7 (1987), s. 198-199.
20. Nadolny, Rudolf, Rudolf Nadolny, 24 Kas 2015, http://kulturportal-west-ost.eu/biographien/nadolny-rudolf-2)
21. Özgiray, Ahmet, (1996, 11–12 Nisan) Rudolf Nadolny ve Kayseri Uçak Hangarları, I. Kayseri ve Yöresi Tarih Sempozyumu, Bildirileri Kayseri.
22. Özgiray, Ahmet Özgiray, (1999, 20-22 Mayıs) "Rudolf Nadolny'nin Hayatı", 19 Mayıs ve Milli Mücadele'de Samsun Sempozyumu, Bildiriler. S.325-339, Yay. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi, Samsun 2000. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ankuayd/article/view/5000003280/5000003799,
23. Özgiray, Ahmet Türkiye- Almanya İlişkileri 1923-1938, (1998, TIDXIII) http://egeweb2.ege.edu.tr/tid/dosyalar/XIII_1998/TIDXIII-1998-02.pdf
24. Özgüldür, Yavuz, (1993) Türk-Alman İlişkileri 1923-1945, Ankara.
25. https://www.tarihtarih.com/?Syf=26&Syz=354633
26. Rudolf Nadolny, (1970) Zehn Jahre Türkischen Aussenpolitik.
27. Sabine Mangold-Will, Begrenzte Freundschaft Deutschland und die Türkei 1918–1933, http://download.e-bookshelf.de/download/0003/8924/25/L-G-0003892425-0002290261.pdf
28. TÜRK - ALMAN İLİŞKİLERİNİN YENİDEN CANLANDIRILMASI,( 2015, 4 Aralık ), http://tarihtenanekdotlar.blogspot.com.tr/2015/06/625-turk-alman-iliskilerinin-yeniden.html
29. WOLLSTEIN, GÜNTHER, RUDOLF NADOLNY - AUSSENMINISTER OHNE VERWEN-DUNGVIERTELJAHRSHEFTE FÜR ZEITGESCHICHTE, 28. Jahrgang 1980 Heft 1, http://www.ifz-uenchen.de/heftarchiv/1980_1.pdf
30. Yüksel, Okan, (2010, 16 Kasım), Weimar Cumhuriyeti ve Gustav Stresemann Yö-netiminde Almanya’nın Dış Politikası, http://politikakademi.org/2010/11/weimar-cumhuriyeti-ve-gustav-stresemann-yonetiminde-almanyanin-dis-politikasi