Toplumsal cinsiyet rolü dâhilinde kadına şiddet olgusuna karşı kadın algısı

Öz

Yaşanılan sosyo- kültürel gerçeklik içinde kadın ve erkeğin yapabileceği işler konusunda bazı ayrımlar söz konusudur. Bu ayrımlar toplumsal yaşamın organizasyonunu sağlayabilmek adına oluşan işbölümü olarak ifade edilebilir. İşbölümü toplumsal yaşamın sürekliliği için gerekli olduğundan kadın ve erkeğin farklı rolleri meşruiyet kazanır. Toplum ise işbölümü ile organize olurken kadın ve erkeğin de varlık amacı bu organizasyonu birlikte sürdürebilmek olmuştur. Toplumsal yaşamın rutini dahilinde erkek ve kadın cinsiyeti arasında toplumsal yaşama katılma düzeyi açısından farklılıklar oluşur: Her iki cinsin toplumsal alanda temsiliyetleri farklılaşır. Bu temsiliyetler ile geçmişten günümüze kadın özel alanın öznesi haline gelirken erkek ise kamusal alanın öznesi olarak kabul görmüştür. Bu durum toplumsal hafızada işbölümü kaynaklı olmakla birlikte genel- geçer bir yaklaşım olarak yerleşmiştir. Kamusal alanda iki cins temelindeki bu yaklaşım toplumsal cinsiyet eşitsizliği görünümüne neden olmaktadır. Toplumsal cinsiyet eşitsizliği erkeğin önceliğini, kadının ise geri planda kalmasını sağlayan bir durum olarak özellikle de ekonomik etmenlerin itici gücüyle gerçekleşen kadına şiddetin de sebeplerinden biri haline gelmiştir. Kadına şiddet olgusuna karşı kadın algısının ortaya konduğu bu çalışmada şiddet görmüş 15 farklı sosyal yaşantılara sahip kadının şiddete karşı algıları ve bakış açıları ortaya konmaya çalışılmıştır. Toplumsal cinsiyet temelinde kadının yeri ve konumunun öneminin de kadınlar tarafından nasıl algılandığının nitel olarak analiz edildiği çalışmada, kadının ekonomiye katkısı, sahip olunan eğitim düzeyinin ve kadının şiddet geçmişinin, kadına şiddete karşı kadın algısını etkileyen bir faktör olduğu ortaya konmuştur.

  

Anahtar Kelimeler

• Toplumsal cinsiyet,kadın,şiddet,şiddet algısı

Women’s perspective on the fact of violence to women in terms of the gender role

Öz

There are some differences between the tasks that women and men can do within the present socia-cultural reality. These differences can be expressed as division of labor for the organization of social life. Since the division of labor is necessary for the continuity of social life the different roles of women and men gain legitimacy. While society organizes itself with the help of division of labour, women and men live for the continuity of this organization. Within the routine of social life men and women share different participation rates: both sexes’ representation in the social area changes. In the context of these representations while women have become the subject of private area, men are accepted as the subject of public area. Although this situation is originated from the division of labour the social memory accepts it as a common attitude. This attitude towards two sexes causes a so-called social gender inequality. This inequality seems as a situation that gives rise to the priority of men. And this is one of the reasons of violence to women which occur as a result of economical factors.  In this work which presents women’s perspective on the fact of violence to women, it is tried to show the views of fifteen women from different social lives who exposed to violence. In this study, which analyses qualitatively how women perceives their role and the importance of their place based on the fact of violence to women, women’s contribution to economy  is examined and also it is shown that the education level effects the women’s perspective on the violence to women. 

Anahtar Kelimeler

• Gender,woman,violence,perception of violence

Kaynakça

1. Binark, M. & Bek, M.G.(2007). Eleştirel Medya Okuryazarlığı, İstanbul: Kalkedon Yayınları.
2. Demirbilek, S. (2007). Cinsiyet Ayırımcılığının Sosyolojik Açıdan İncelenmesi, Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cilt: 44 Sayı:511.
3. Doğan, İ.(2012). Sosyoloji, Ankara: Pegem Yayınları.
4. Ersöz,A. G. (2015). Özel Alan / Kamusal Alan Dikotomisi: Kadınlığın "Doğası" ve Kamusal Alandan Dışlanmışlığı, Sosyoloji Araştırmaları Dergisi / Journal of So-ciological Research Cilt:18 Sayı:1,s:80-102.
5. Freedman, J.L. Sears.D.O., ve Carlsmith, J.M. (1993). Sosyal psikoloji Çev: Ali Sönmez, Ankara: İmge Kitabevi.
6. Güler, N & Tel, H & Tuncay, Ö. F. (2005). Kadının Aile İçinde Yaşanan Şiddete Bakışı Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 27 (2): 51 – 56.
7. Jansen, H.A.F.M., Üner,S., Kardam, F. (2009). TC. Başbakanlık Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü, Türkiye’de Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Raporu, Ankara: Elma Teknik Basım Matbaacılık.
8. Karal ve Aydemir (2012). Türkiye’de kadına Yönelik Şiddet”, Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu, Sosyal Araştırmalar Merkezi, (USAK), Rapor No:12-01.

9. Köşgeroğlu, N.,Çulha, İ.,Öz, Z. (2015), Şiddet Karşısında Kadınların Davranışlarının İncelenmesi, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 3, s: 9, s. 342-350.
10. Merriam, B. S. (2013). Nitel Araştırma Desen ve Uygulama için bir Rehber, çeviri editörü: Selahattin Turan, Ankara: Nobel Yayınevi.
11. Şenol, D ve Yıldız, S (2013). Kadına Yönelik Şiddet Algısı -Kadın ve Erkek Bakış Açılarıyla, (MÇD) Mutlu Çocuklar Derneği Yayınları, Ankara.
12. TBMM (2011). Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, “Kadına ve Aile Bireylerine Yönelik Şiddet İnceleme Raporu” 24. Dönem 2. Yasama Yılı.
13. Yanık, A., Hanbaba Z.,Soygür, S., Ayaltı, B., Doğan,M. (2014). Kadına Yönelik Şiddet Davranışlarının Değerlendirilmesi: Türkiye’den Kanıt, Electronic Journal of Vocational Colleges, Aralık, cilt:4 s:4, s:104-11. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/ejovoc/article/view/5000087411
14. World Health Organization (2002). World Report on Violence and Health, Geneva, Switzerland :Tushita Graphic Vision, Tushita Bosonet.
15. -----------, www.who.int