Geçmişten günümüze “sosyal adalet”

Öz

Adalet kavramının anlamı tartışmaları, birlikte yaşama düşüncesinin egemen olduğu ve “toplum” dediğimiz rasyonel düzenin ortaya çıktığı süreçten itibaren farklı anlamlara bürünerek günümüze kadar devam etmiştir. Felsefe ve politika teorisyenlerinin sürekli gündeminde bulunan bu kavram üzerine, tarih boyunca onlarca çalışma yapılmış; böylece adil bir toplum düzeninin nasıl olması gerektiği hususu sürekli olarak tartışılmıştır. Özellikle küreselleşme ile birlikte değişen ve dönüşen dünya düzeninde herkes için bağlayıcı konumda olan sosyal adalet ilkelerini belirlemek güçleşmiştir. Bu çalışma da, Geçmişten günümüze kadar devam eden adalet tartışmalarının odaklandığı en temel hususlar nelerdir? Adaleti sadece hukuki bir kavram olarak değerlendirmek ne kadar doğrudur? Adalet’in sosyal yönüne işaret eden sosyal adalet kavramının kronolojik süreçteki değişimleri nelerdir? Kültürlerarası geçişin kolaylaştığı, çok kültürlü hayatın yaygınlaştığı bir dünya düzeninde herkes için bağlayıcı konumda olan ve her bireyin eşit haklarla donatıldığı, sosyal adalet ilklerinin egemen kılındığı bir toplumu hayal etmek olanaklı mıdır? soruları ekseninde adalet ve sosyal adalet kavramlarına ilişkin hususlar, ünlü bilim insanı “Yusuf Has Hacib’ten başlamak üzere ünlü adalet kuramcısı David Miller’e kadar adalet’e ilişkin tartışma yürüten kuramcıların görüşleri ekseninde tartışılacaktır. Çalışmamız literatür taraması yöntemi ile oluşturulmuş olup tartışmalar sistematik bir eksende değerlendirilecektir. Bu çalışma da adalet’e ilişkin sistematik bir bilgi haznesi oluşturulmakta ve konuya ilgi duyan araştırmacılar için bir perspektif sunulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Adalet,sosyal adalet,sosyal adalet ilkeleri

Social justice: From past to present

Öz

Discussions of the meaning of justice has continued to the present day, dominated by the thought of living together and we have called that a “society” since the process of the emergence of rational order by dressing up different meanings. On this concept which is in the agenda of philosophy and political theorists studies have been done throughout history. So the issue was constantly discussed that how it should be fair social order. Especially, due to globalization  the binding location for anyone, it has become difficult to determine the principles of social justice. In this study, what are the main issues the focus of ongoing discussions justice from the past up to the present? How accurate is to evaluate justice concept only as a legal concept? What are the changes of concept of social justice in the chronological process?  Is it possible to imagine a society, intercultural transition easier, a world order in which multicultural life spread, who legally binding for everyone and every individual is provided with equal rights, in which the domination of the principles of social justice? will discuss in the context of the above questions issues which related to the concepts of justice and social justice, theorists of justice who from Yusuf Has Hacib to David Miller. Our study is formed by the literature review method. Discussions will be evaluated in a systematic axis. In this study, it is intented to create a systematic information  reservoir and to provide a perspective for researchers interested in the subject for justice.

Anahtar Kelimeler

• Justice,Social Justice,the principles of social justice

Kaynakça

1. Borovalı, M.(2006). Jhon Rawls, Halkların Yasası ve Kamusaldaki Düşüncenin Yeniden Ele Alınması, Çev: Gül Evrin. Bilgi Üni. Yayınları, İstanbul
2. Capeheart, L. & Milanovic, D. (2007). Social Justice: Theories, Issues, and Movements. Rutgers University Press
3. Çakır, M.(2016). Bir Sosyal Adalet Kuramcısı: David Miller, İçinde 3rd International Congress On Social Sciences, China To Ardiatic, Kongre Kitabı (Ed: Mustafa Talas ve diğ). İksad Yay.
4. Çebi, S,S.(2012). Sosyal Adalet ( Tarihsel ve Kurumsal Bir Bakış ),Onikilevha Yayıncılık, İstanbul.
5. Doğan, A. (2011). Küresel açlık Sorunu ve Sosyal Adalet, Dergah Yayınları, İstanbul.
6. Gökberk, M. (2007). Felsefe Tarihi. Remzi Kitabevi, İstanbul.
7. Has Hacip, Y. (2008), Kutagu Bilig, Çev: Reşit Ahmetli Arat, Kabalcı Yay.İstanbul.
8. Harvey, D.(2003). Sosyal Adalet ve Şehir, Çev: Mehmet Moralı, Metis Yayınları, İstanbul.

9. Hayek, F. (1995). Hukuk, Yasama ve Özgürlük : Sosyal Adalet Serabı, (Çev: Mustafa Erdoğan), İstanbul: İş Bankası Kültür Yayınları.
10. Hazır, M. (2012). Çokkültürlülük Teorisine Çağdaş Katkılar ve Bireysel Haklar-Grup Hakları Ekseninde Çokkültürlülüğü Tartışmak, Akademik İncelemeler Dergisi (Journal of Academic Inquiries) Cilt/ Volume:7, Sayı/Number:1 Yıl.
11. Hobbes T. (2008). Leviathan veya Bir Din ve Dünya Devletinin İceriği, Bicimi ve Kudreti, Çev Selim Lim, YKY yayınları,İstanbul.
12. Kaya, M.(2013). Platon’un Ruh Kuramı, Sosyal Bilimler Dergisi / Cilt: XV, Sayı: 1. ss, 171- 182.
13. Kocaoğlu, M. (2014). John Rawls: Adalet Teorisi ve Temel Kavramları, İmaj Yaınevi, İstanbul.
14. Kocaoğlu, M. (2014). Robert Nozick: Adalet Teorisi ve Temel Kavramları, İmaj Yaınevi, İstanbul.
15. Locke, J. (2012), Yönetim Üzerine İkinci İnceleme- Sivil Yönetimin Gerçek Kökeni Boyutu ve Amacı Üzerine Bir Deneme, Çeviri: Fahri Bakırcı, Ebabil Yayıncılık.
16. Miller, D. (1999). Principles of Social Justice. MA: Harward University Press.
17. Miller, D. (2005). What is Social Justice. In: Social Justice: Building Fairer Britain. Nick Pearce, N., and Paxton, W. (eds.), pp. 5-7, Politico’s, UK.
18. Ökçesiz, H. (2008).“Hukuk ve Adalet Üstüne Duygular“, İçinde Hukuk ve Adalet Üstüne, Doğu Batı, Yıl 4, Sayı 13, ss.235-243.
19. PLATON, (1999). Devlet, (Çev.) Sebahattin Eyüpoğlu vd. Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul.
20. Pogge, T. (2006). Küresel Yoksulluk ve İnsan Hakları, İstanbul: İstanbul Bilgi
21. Üniversitesi Yayınları.
22. Rawls, J. (1999). A Theory of Justice, Oxford University Press.
23. Sağlam, R. (2007). Liberal Adaletin İki Farklı Görünümü, EÜHFD, C. XI, S. 1–2.
24. Solomon Robert C. (2004). Adalet Tutkusu, Çev: E. Altınay, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.
25. Şafak Balı, A.(2000). Çokkültürlülük ve Sosyal Adalet, Çizgi Kitabevi, Konya.
26. Şulul, C. (2009). İbn Rüşd’ün Siyaset Felsefesi, İnsan Yayınları, İstanbul.
27. Topakkaya A. (2008).Adalet Kavramı Bağlamında Aristoteles-Platon Karşılaştırması, Flsf, Sdü Felsefe Bl. Dergisi, Sayı:6 Güz 2008, FLSF, cilt.6, ss.27-49.
28. Türkan, M. & Aşkın, Z. (2013). David Hume’un Siyaset Felsefesinin Epistemolojik ve Etik İçerimleri, Beytulhikme An International Journal of Philosophy ISSN: 1303-8303Volume 3, Issue 2, December.
29. Yıldırm, F.(2011). Üniversite Gençliği “Sosyal Adalet”ten Ne Anlıyor? Sosyal Adalet İlkeleri Bağlamında Bir Eğilim Belirleme Araştırması, Doktora Tezi. Ankara.
30. TDK Erişim Tarihi: 22.11.2016.