Çizgi dizilerde öğreticilik: İstanbul Muhafızları örneği

Öz

Çizgi filmler, günümüzde çocukların eğlenerek vakit geçirdiği bir olgu durumuna gelmiştir. Geçmiş yıllarda sadece belli saatlerde televizyonlarda yayınlanan çizgi filmler, günümüzde büyük bir endüstri haline dönüşmüş, sadece çizgi filmlerin yayınlandığı onlarca kanal ortaya çıkmıştır. Yayına hazırlanan çizgi filmlerin her biri hitap ettiği kitleye göre çeşitli özellikler taşımakta ve hazırlanma amacına uygun bir şekilde bilgi aktarımları yapabilmektedir. Bu doğrultuda günümüzde sadece eğlence aracı olarak kullanılmayan çizgi filmler; bir toplumun kültürel, tarihi ve sosyolojik değerlerinin aktarımında bir araç görevi üstlenmektedir. Kültür ve değer aktarımı noktasında okuma yazma bilmeyen çocuklar için çizgi filmleri bir araç olarak kullanmak günümüzde sıklıkla tercih edilmektedir. Okuma yazma bilen çocuklar için ise yazınsal metinlerin yeterli dönütü vermemesi ve görsel ögelere nazaran etkinlik eşiğinin düşük olması nedeniyle çizgi filmlere olan bakış açısı son yıllarda olumlu yönde değişmiştir. Bu çalışmada ise İstanbul Muhafızları çizgi filmi araştırma konusu olarak seçilmiş ve bu çizgi filmde yer alan bilgi aktarımları tespit edilmeye çalışılarak çizgi filmin öğreticilik yanının tespiti ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilecek sonuçların ışığında çizgi filmlerde genel anlamda öğreticilik, özel anlamda ise tarihi bilgilerin öğretilmesi araştırma konusu olarak seçilmiş ve elde edilecek bulguların ışığında bu öğreticilik faaliyetinin başarı düzeyi değerlendirilmeye çalışılacaktır. Nitel özellikteki bu araştırma, TRT ÇOCUK kanalında yayınlanan “İstanbul Muhafızları” adlı çizgi filminin ilk 10 bölümü araştırma kapsamı olarak seçilmiş, veri toplamada belgesel tarama, veri analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Çocuğa görelik ilkesinin anlaşılması adına Gültepe İmam Hatip Ortaokulunda 6. sınıfa gitmekte olan 100 öğrenciye, çizgi filmin ilk 10 bölümü izletilmiş ve hazırlanan sorulara verilen cevaplar bulguların doğru yorumlanmasında yardımcı olmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Çizgi Film
• Öğreticilik
• Çocuk
• Tarih

Teaching in cartoon series: The case of Istanbul Guards

Öz

Cartoons have become a phenomenon where children have fun and spend time today. Cartoons broadcasted only at certain times in the past years have turned into a big industry today, and dozens of channels have appeared that only cartoons were broadcast. Each of the cartoons prepared for broadcast has various features according to the audience it addresses and can transfer information in accordance with the purpose of preparation. Accordingly, cartoons that are not only used as entertainment tools today; it acts as a tool for the transfer of cultural, historical and sociological values of a society. It is frequently preferred to use cartoons as a tool for children who cannot read or write at the point of culture and value transfer. For children who can read and write, the perspective of cartoons has changed positively in recent years due to the insufficient feedback of literary texts and low activity threshold compared to visual elements. In this study, Istanbul Guardians cartoon was chosen as the subject of research, and the information transfer in this cartoon was tried to be determined and the instructional side of the cartoon was determined. In the light of the results to be obtained, the teaching of cartoons in the general sense and the teaching of historical information in the special sense have been chosen as research subjects and in the light of the findings to be obtained, the success level of this teaching activity will be evaluated. This qualitative research has been selected as the research scope of the first 10 episodes of the cartoon named “Istanbul Guards” broadcasted on TRT CHILDREN channel, documentary scanning in data collection and content analysis in data analysis. In order to understand the principle of relativity to the child, 100 students attending the 6th grade at Gültepe Imam Hatip Secondary School were watched in the first 10 parts of the cartoon, and the answers to the prepared questions helped in the correct interpretation of the findings.

Anahtar Kelimeler

• Cartoon
• Child
• History
• Teaching

Kaynakça

1. Cesur, S. ve Paker, O. (2007) Televizyon ve Çocuk: Çocukların TV Programlarına İlişkinTercihleri, Elektronik SosyalBilimler Dergisi, S.19
2. Kaba, F. (1992). Animasyonun Eğitim Amaçlı Kullanımı. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir, Anadolu Üniversitesi
3. Karasar, N. (2012), Bilimsel Araştırma Yöntemi, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
4. Oruç, C., Tecim, E. ve Özyürek H. (2011) Okul Öncesi Dönem Çocuğunun KişilikGelişiminde Rol Modellik ve Çizgi Filmler, Ekev Akademi Dergisi, S.48
5. Ünal, F ve Bursalı, H. (2015) Çizgi Dizilerde Kalıp Söz Eğitimi: Cille Örneği, Akademik Sosyal Araştır-malar Dergisi, S.12
6. Yorulmaz, B. ve Tanrıverdi, M. (2009) Din ve Değerler Eğitimi Açısından Keloğlan Çizgi Filminin Değerlendirilmesi, Sinema ve Din
7. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2011). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları