Ampersand Karakterinin Türkçede Kullanımı Ve Bir Uyarlama Önerisi

Günümüzde “&” karakterinin yaygın biçimde dükkân tabelalarında, logo, başlık yazıları veya düğün davetiyeleri gibi farklı ortamlarda “ve” bağlacının yerine kullanıldığı görülmektedir. Türkçe bir karakter olmamasına rağmen, İki farklı yazı unsurunu estetik veya vurgulu biçimde birleştirmek için sıklıkla kullanılmaktadır. Oysa Türkçede anlamsal karşılığı olmayan “&” karakterinin kullanılması Türkçe yazım yanlışına neden olmaktadır. Sonuçta, Latince “et” kelimesini ifade eden bir ligatürü Türkçe “ve” olarak okumaya çalışmak doğru değildir. Bu nedenle Türkçe metinlerde ampersand kullanımı pek çok uzman (Ersoylu, 2009; Sarıkavak, 2006; Şenel ve Karaçalı 2019) tarafından doğru karşılanmamaktadır. Ampersand kullanımını tamamen reddedenlerin yanı sıra, yerine Türkçe karşılığının tasarlanmasını önerenler de vardır. Bu yaklaşımı benimseyenler, ampersandı reddetmenin sorunu çözmekten çok üstünü örtmek anlamına geldiğini düşünmektedirler. Bunun yerine, Türk diline daha uygun olacak olan “ve” ligatürünün tasarlanmasını önererek, Türkçe’nin yazılışına ve okunuşuna uygun bir çözüm getirirler. Türkçe’de ampersand karakterinin kullanımı konusunda yapılan çalışmaları derleyerek, sorunun ve çözümlerini ortaya koymak önemli bir meseledir. Bu bağlamda bu çalışmada ampersand tasarımının tarihi ve alana özgü terminolojik tanımlamalar araştırılmıştır. Ayrıca ampersand üzerinde çalışmış yerli ve yabancı uzmanların çalışma ve eserlerine değinilmiş ve çalışmanın sonunda örnek bir uygulama çalışması yapılarak alana katkı sunulmuştur.

Nowadays, it is seen that the "&" character is commonly used instead of "and" in different media such as shop signs, logos, headlines, or wedding invitations. Although it is not a Turkish character, it is often used to combine two different writing elements in an aesthetic or emphasis way. However, the use of the "&" character, which has no semantic equivalent in Turkish, causes miswriting in Turkish. As a result, it is not correct to try to read a ligature that expresses the Latin word "et" as "ve" in Turkish. For this reason, the use of ampersand in Turkish texts is not correctly accepted by many experts (Ersoylu, 2009; Sarıkavak, 2006; Şenel & Karaçalı 2019). In addition to those who completely reject the use of ampersand, some suggest designing the Turkish equivalent instead. Those who adopt this approach think that rejecting ampersand means covering up the problem rather than solving it. Instead, they propose the design of a "ve" ligature that will be more suitable for the Turkish language and come up with a solution suitable for Turkish spelling and pronunciation. It is an important issue to reveal the problem and its solutions by compiling the studies on the use of the ampersand character in Turkish. In this context, the history of ampersand design and field-specific terminological definitions were investigated in this study. Besides, the works of local and foreign experts who worked on ampersand design were mentioned and a sample design was made at the end of the study to contribute to the field.