Çanakkale Halılarının Temel Tasarım Renk İlkeleri İle İncelenmesi

Halı, Türklerin en eski dokumalarından biri olup, tarihi M.Ö. V. yüzyıla kadar gitmektedir. En eski halı örneği Pazırık kurganlarında bulunan Türk/Gördes düğümü ile dokunmuş olan Pazırık halısıdır. M.Ö V. yüzyıla tarihlenen bu halıya bakıldığında dokuma tekniği, motifler ve kompozisyon özelliği ile kullanılan renkler, Türklerin halı dokumada çok ileri olduğunu göstermektedir. Türk halıları motif, kompozisyon ve renk açısından yörelere göre farklılıklar göstermekle birlikte, halıyı dokuyan toplumların kültür, inanış ve yaşamlarını da yansıtmaktadır. Halılarda kullanılan motif ve renkler doğadan ve yaşanılan coğrafyadan etkilenmekle birlikte sembolik anlamlar da içermektedir. Anadolu’nun binlerce yıllık geleneği olan el dokuma halıları anneden kıza, ustadan çırağa geçen dokuyan kişinin tamamen doğadan ve yaşadığı kültürden etkilenerek yaptığı üretimlerdir. Bu çalışmada Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayınlanan 5 ciltlik halı kataloğunda yer alan 22 adet Çanakkale halısı sanatın temel ilkelerinden olan renk ilkeleri açısından incelenmiştir.

Carpet is one of the oldest weavings of the Turks and its history dates back to the 5th century BC. The oldest carpet example is the Pazırık carpet woven with the Turkish / Gördes knot found in Pazırık kurgans. Looking at this carpet, which dated to the 5th century BC, the weaving technique, motifs, and the colors used with the composition feature show that the Turks are very advanced in carpet weaving. Although Turkish rugs differ by region in terms of motif, composition, and color, they also reflect the culture, beliefs, and lives of the societies that weave the carpet. Although the motifs and colors used in the carpets are influenced by nature and the geography they live in, they also contain symbolic meanings. Hand-woven carpets, a tradition of thousands of years in Anatolia, are the productions made by the weaver which pass from mother to daughter, from master to apprentice, and they are completely influenced by nature and the culture, in which people live. In this study, 22 Çanakkale rugs included in the 5-volume carpet catalog published by the Ministry of Culture and Tourism were examined in terms of color principles, one of the basic principles of art.