Review Of Carrying Solutions Of Old Istanbul Street Vendors

Yıl 2021, Cilt: 1 Sayı: 2, 57 - 73, 30.06.2021

Esin Düzakın

Öz

Street vendors, many of whom have disappeared today, have an important place in Istanbul's past in terms of
daily life. In the Ottoman Empire, the term "tradesman" was describing a variety of people from skilled handicraft
masters to street vendors. Street vendors, defined as "Itinerant Merchant", carried all the tools and equipment
they needed while carrying out their work without being tied to a specific place. Both the tools and equipment
they used and the solutions they developed to carry them were also authentic. Just like the majority of street
vendors disappeared, the tools they used disappeared, and the methods and practices they used could not be
properly recorded. However, the tools and practices used by street vendors are not only a part of our culture but
also a design solution with today's definition, each of which is designed and produced to meet a need. It is
considered important that these solutions are defined and recorded with the design language, in terms of both
being a part of our cultural past and containing design solutions that can shed light on similar needs today.

Anahtar Kelimeler

Industrial Design , Old Istanbul tradesman , Street vendors , Carrying Solution , Ergonomy of Carrying

Eski İstanbul Gezgin Esnafının Taşıma Çözümlerinin İncelenmesi

Öz

Günümüzde pek çoğu kaybolan sokak satıcıları, İstanbul’un geçmişinde gündelik hayat açısından önemli bir yer
tutmaktadır. Osmanlı Devleti’nde “esnaf” terimi beceri sahibi el sanatı ustalarından sokak satıcılarına kadar çeşitli
kesimi tariflemekteydi. “Gezgin Esnaf” olarak tanımlanan sokak satıcıları, belirli bir mekâna bağlı olmaksızın
yürüttükleri işlerini yerine getirirken, gereksinim duydukları tüm araç-gereçlerini yanlarında taşımaktaydılar.
Gerek kullandıkları araç-gereçler gerekse onları taşımak içim geliştirdikleri çözümler de kendilerine özgü idi. Tıpkı
sokak satıcılarının büyük çoğunluğunun kaybolup gitmesi gibi kullandıkları araç gereçler de kaybolup gitmiş,
kullandıkları yöntem ve pratikler gerektiği gibi kayda geçememiştir. Oysa sokak satıcılarının kullandıkları araç
gereçler ve pratikler, kültürümüzün bir parçası olduğu kadar, her biri bir gereksinime cevap verilmek üzere
tasarlanmış ve üretilmiş, günümüzün tanımıyla birer tasarım çözümleridir. Bu çözümlerin, gerek kültürel
geçmişimizin bir parçası olması gerekse günümüzde benzer gereksinimlere ışık tutabilecek tasarım çözümleri
içermesi açısından, tasarım diliyle tanımlanıp kayda geçmesi önemli görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Endüstriyel Tasarım , Eski İstanbul Esnafı , Gezgin Esnaf , Taşıma Çözümleri , Taşıma Ergonomisi

Kaynakça

• Aktaş, U. (2010). İstanbul'un 100 Esnafı. İstanbul: Kültür A.Ş.
• And, M. (2006). Sokakların Renkli Sesi-Gezgin Esnaf. Skylife, sayı:8, s. 94-98.
• Bao, S., Silverstein, B., & Stewart, K. (2013). Evalution of an Ergonomics İntervention Among Nicaraguan Coffe Harvesting Workwers. Ergonomics, s. s. 166-181.
• Boyar, E., & Fleet, K. (2014). Osmanlı İstanbul'unun Toplumsal Tarihi. İstanbul: Türkiye İşbankası Kültür Yayınları.
• Coşkun, A. (2003). Tasarım İhtiyaç İlişkileri Çerçevesinde Kullanıcı Çözümlü Tasarımlar. (yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). M.Ü. Güzel Sanatlar Enstitüsü. İstanbul.
• Datta, S. R., & Ramanathan, N. (1971). Ergonomic Comparison of Seven Modes of Carrying Loads on the Horizontal Plane. Ergonomics, 14(2), s. 269–278.
• Düzakın, E. (2018). Sermayesi Sırtında Sokak Esnafı. Uluslararası Kültür,Sanat ve Toplum Sempozyumu Bildiri Kitabı (s. s.227-248). Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi Yayınları.
• Emiroğlu, K. (2016). Kısa Osmanlı-Türkiye tarihi: Padişahlık Kültürü ve Demokrasi Ülküsü . İstanbul: İletişim Yayınları. Evren, B. (1999). Osmanlı Esnafı. İstanbul: Doğan Kitapçılık.
• Jumah, K., & Nyame, P. (1994). Relationship Between Load Carrying on the Head and Cervical Sypondilosis in Ghanaians. West African Journal of Medicine, s. 181-182.
• Kırpık, G. (2013). Osmanlı'da Hamallık Mesleği ile İlgili Arşiv Belgeleri. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, s.220-233.
• Li, T., Li, Q., & Liu, T. (2019). Understanding the Mechanics and Balance control of the Carrying Pole Through Modeling. PLOS ONE, s.1-21
• Potwar, K., Ackerman, J., & Seipel, J. (2015). Design of Compliant Bamboo. Journal of Mechanical Design, s.1-14. Elektronik Kaynakça:
• ISO11228-1. (2003). (ISO11228-1:2003 , International Standart: Ergonomics — Manual handling — Part 1: Lifting and carrying, s.4) 24.07.2020 tarihinde, https://www.iso.org/standard/26520.html adresinden erişildi 4 Benefits of Carrying on the Head. (Eylül 2018). Gokhale Method. 16.08.2020 Tarihinde, https://gokhalemethod.com/blog/66366 adresinden erişildi
• Devteam Wptangerine. (Mayıs 2020). Ergonomic Purse and Shoulder Bag . 24.08.2020 tarihinde https://ergonomics-info.com/ergonomic-purse-and-shoulder-bag/ adresinden erişildi
• Choi, C. Q. (2010) Had Carrying Actually Pain in Neck. Livescience. 03.08.2020 Tarihinde, https://www.livescience.com/10782-head-carrying-pain-neck.html adresinden erişildi
• Koca, E., & Koç, F. (Nisan. 2012). 19.yy Osmanlı Esnafının Giyim-kuşam Özellikleri. 05.06.2020 Tarihinde, https://www.researchgate.net/publication/282613607_19_YUZYIL_OSMANLI_GEZICI_ESNAFLARININ_GIYIM_KU SAM_OZELLIKLERI adresinden erişildi
• Özözlü, H. (2015). Neredeee o eski Sokak Satıcıları . 22.08.2020 Tarihinde, https://www.sihirlitur.com/nostalji/sokak_saticilari/index.html adresinden erişildi
• The ERGOLAB (29.Ağustos.2010). The ERGOLAB for Ergonomic Office Furniture and Humanscale Products. 24.09.2020 Tarihinde, https://ergonomicedge.wordpress.com/tag/ergonomic/ adresinden erişildi
• Whittle, J. (23.02.2016). Why do women carry things on their heads?. 29.08.2020 Tarihinde, https://earlymodernwomenswork.wordpress.com/2016/02/23/why-do-women-carry-things-on-their-heads/ adresinden erişildi