Yeniden Yorumlama ve Kültürel Mirasın Sürdürülebilirliği: Eskişehir’de Çeşmibülbül Tekniği Üzerine A/R/Tografik Bir Çağdaş Sanat Entegrasyonu

Bu araştırma, Türk cam sanatının geleneksel çeşmibülbül tekniğinin çağdaş sanat bağlamında yeniden yorumlanmasını ve kültürel sürdürülebilirliğini incelemeyi amaçlamaktadır. A/r/tografi yöntemiyle sanatçı, araştırmacı ve öğretmen rollerinin kesişiminde ilerleyen çalışma, Eskişehir Odunpazarı'nda 15 yaşındaki cam ustası Egemen Dönertaş ile iş birliği içinde yürütülmüştür. Çeşmibülbülün karakteristik özellikleri, araştırmacının tasarım sürecine yön verirken, ustanın teknik becerileri tersine mentorluk dinamikleriyle analiz edilmiştir. Bulgular, çeşmibülbül gibi tarihî ve sembolik değeri yüksek tekniklerin çağdaş sanat ve tasarım yaklaşımlarıyla bütünleştirilmesinin, geleneksel öğelerin yaşatılmasına yönelik alternatif bir model oluşturduğunu ortaya koymaktadır. A/r/tografik yaklaşım, sanatsal üretim, araştırma ve eğitim pratiklerinin bir arada nasıl işleyebileceğine dair özgün bir çerçeve sunmuştur. Çalışma, geleneksel tekniklerin gelecek kuşaklara aktarımında disiplinlerarası iş birliklerinin önemini vurgulayarak, kültürel mirasın korunmasına katkı sağlamaktadır.

This research aims to examine the reinterpretation of the traditional Turkish glass art technique çeşmibülbül with a specific focus on contemporary art and its role in cultural sustainability. Using the a/r/tographic method, which operates at the intersection of artist, researcher, and teacher roles, the study is the product of a collaboration with 15-year-old glass master Egemen Dönertaş in Odunpazarı, Eskişehir. The characteristic features of çeşmibülbül guided the researcher’s design process, while I analyse the master’s technical skills through reverse mentorship dynamics. The findings reveal that integrating historically and symbolically rich techniques like çeşmibülbül with contemporary art and design approaches can create an alternative model for sustaining traditional elements. The a/r/tographic approach offered a unique framework for understanding how artistic production, research, and educational practices can operate simultaneously. Discussing the importance of interdisciplinary collaboration for transmitting traditional techniques to future generations, this article contributes to the preservation of cultural heritage