Avrupa Resminde Flâneur Kimliği ve Melankoli Kavramıyla İlişkisi
Öz
Flâneur, 19. yüzyılın Paris’inde yürüyerek kenti dolaşan ve derin bir tutkuyla çevresinde olan her şeyi tarafsız bir bakışla gözlemleyen kişidir. Aylak bir gezgin olarak anılan bu karakter kendine özgü hali ve nitelikleriyle sanat ve edebiyat dünyasında karşımıza çıkmaktadır. Melankoli ise tarihi Antik Çağ’a kadar uzanan hüzünlü, içe dönük ruhsal durum olarak tanımlanan bir kavramdır. Değişen yaşam şartları ve artan kalabalıkla birlikte kent yaşamının içinde melankolik mizaca sahip olan ve kalabalık ortasında kendini yalnız hisseden insanlar görülmektedir. Bu bağlamda Flâneur kimliğinin bu insanlardan biri olup olmadığı sorgulanarak Flâneur’ün melankoli kavramıyla ilişkisi bu iki kavramın çeşitli karşıtlıkları ve benzerlikleri noktasında ele alınarak irdelenmiştir. Yürüyen gezgin Flâneur’ün özellikleri Charles Baudelaire ile Walter Benjamin’in yazıları üzerinden araştırılarak bu figürün genel hatlarıyla portresi oluşturulmaya çalışılmıştır. Onun Avrupa resim sanatına etkisi irdelenmiş ve konu bağlamında resimler incelenerek çözümlenmiştir. Bu çalışmada Flâneur kimliği Avrupa resim sanatına yansımaları üzerinden ele alınarak melankoli kavramıyla arasındaki ilişki sorgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Artun, A. (2021). Sunuş. C. Baudelaire, Modern Hayatın Ressamı içinde (7−86). (B. Ali, Çev.) İstanbul: İletişim Yayınları. Benjamin, W. (2022). Pasajlar, (C. Ahmet, Çev.) İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Binkert, D. (1999). Melankoli Kadındır. (İ. İlknur, Çev.) İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
- Burton, R. (2016). Melankolinin Anatomisi I. Cilt. (T. Merve, Çev.) İstanbul: Aylak Adam Kültür Sanat Yayıncılık. Elkin, L. (2022). Flanöz: Şehirde Yürüyen Kadınlar. (D. Doğacan Dilcun, Çev.) İstanbul: Nebula Kitap.
- Freud, S. (2021). Yas ve Melankoli. (U. Leyla Çev.) İstanbul: Cem Yayınevi.
- Kancı, T., & Tarcan, U. (2022). Flâneur, phantasmagoria and existence in modern cities: An analysis of Benjamin and Sartre. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 525−537.
- Klibansky, R., Panofsky, E., ve Saxl, F. (1994). Satürn ve Melankoli. (E. Işık, Çev.) Sanat Dünyamız Dergisi, (56), 69−89.
- Kristeva, J. (1994). Kara Güneş− Depresyon ve Melankoli. (Y. Mukadder, Çev.) Sanat Dünyamız, Yaz 1994, Sayı 56, 49− 63.
- Kurtar, S. (2018). Baudelaire Üzerine Benjamin ve Sartre. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 5(18), 401−419.
- Mulvey, L. (2014) Görsel Zevk ve Anlatı Sineması: III. İmge Olarak Kadın, Bakan Özne Olarak Erkek. Antmen, A. (Ed.). (E. Soğancılar, Çev.), Sanat / Cinsiyet Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri içinde (286−295) İstanbul: İletişim Yayıncılık.
- Murail, E. (2017). A body passes by: the flâneur and the senses in nineteenth−century London and Paris. The Senses and Society, VoL. 12, no. 2, 162–176.