Kader Genç’in Sanatında Marjinal Figürler: Kimlik, Aidiyet ve Yabancılaşma Üzerine

Yıl 2024, Cilt: 4 Sayı: 9, 26 - 42, 31.12.2024

Kübra Öksüz Evren Karayel Gökkaya

Öz

Tarih boyunca birçok sanatçı, yaşadığı dönemin sosyal ve siyasi problemlerini eserlerinde yansıtarak çağının görsel eleştirmeni olmuştur. 21. yüzyılda, bu meseleler belirginleşmiş; bireylerin, kimliklerini korumakta zorlanmalarına ve aidiyet duygularını kaybetmelerine yol açmıştır. Ressam Kader Genç, sanatında toplumsal bozulma, kimlik krizi, yabancılaşma, aidiyet kaybı, ötekileştirme ve çatışma gibi dinamikleri ele alan 21. yüzyıl sanatçılarından biridir. Eserlerinde; toplumun parçalanmış yapısını ve marjinalleşmiş bireylerin varoluş mücadelelerini sorgularken, bu olguları çarpıcı bir şekilde gözler önüne serer. Böylelikle toplumsal dokunun kırılganlığını ve bireylerin kimlik arayışlarını ifade eder. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde, konuya ilişkin literatür taraması ve eser incelemeleri yapılmıştır. Ayrıca Kader Genç’e elektronik posta yoluyla yöneltilen sorulara verdiği cevaplar doğrultusunda bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen yazılı ve görsel veriler analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın amacı; Kader Genç’in sanatında ele aldığı bireysel kimlik, aidiyet, yabancılaşma, ötekileştirme ve toplumsal yozlaşma temalarının, eserlerinde sıklıkla karşılaşılan marjinal figürler üzerinden nasıl ifade edildiğini ve sanatçının izleyiciye sunduğu eleştirel bakış açısını incelemektir.

Anahtar Kelimeler

Marjinal , Kader Genç , Toplum , Kimlik , Ötekileştirme

Marginal Figures in Kader Genç’s Art: On Identity, Belonging and Alienation

Öz

Throughout history, many artists have become visual critics of their era by reflecting the social and political problems of the period in which they lived in their works. In the 21st century, these issues have become more apparent; they have caused individuals to have difficulty maintaining their identities and to lose their sense of belonging. Painter Kader Genç is one of the 21st century artists who addresses dynamics such as social deterioration, identity crisis, alienation, loss of belonging, othering and conflict in his art. In his works; while questioning the fragmented structure of society and the existential struggles of marginalized individuals, he strikingly reveals these facts. In this way, he expresses the fragility of the social fabric and the identity search of individuals. In this study, literature review and work reviews were conducted on the subject within the framework of qualitative research methods. In addition, an evaluation was made in line with the answers given to the questions sent to Kader Genç via e-mail. The written and visual data obtained were analyzed and interpreted. The aim of the study is to examine how the themes of individual identity, belonging, alienation, othering and social corruption that Kader Genç addresses in his art are expressed through marginal figures frequently encountered in his works and the critical perspective that the artist presents to the audience.

Anahtar Kelimeler

Marginal , Kader Genç , Society , Identity , Othering

Kaynakça

• Bauman, Z. (2017). Kimlik. Mesut Hazır (çev.). Heretik Yayınları: Ankara.
• Bidav, C. (2011). Edebiyat ve Marjinallik: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında (1940-1980) Marjinallik ve Marjinal Tiplerin Toplumsal Kökenleri. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyoloji Anabilim Dalı: İstanbul.
• Cevizci, A. (2005). Felsefe Sözlüğü. Paradigma Yayıncılık: İstanbul.
• Ceylan, K. (Mülakat yapan) & Genç, K. (Mülakat yapılan). (2023). Kader Genç ile Röportaj, [Mülakat transkripsiyonu]. 6 Kasım 2024 tarihinde, http://visualart.tevitol.org/2023/04/30/kader-genc-ile- roportaj/ adresinden alındı.
• Çay, M. B. (2017). Francisco Goya’ nın Kâbus Resimleri Üzerine Bir İnceleme. Yıldız Journal of Art and Design, 4(2), 88-103.
• Evin. (t.y.). Kader Genç. Evin art gallery. 06 Kasım 2024 tarihinde https://www.evin- art.com/sanatcilar/kader-genç adresinden alındı.
• Etimolojiturkce. (t.y.). Marjinal. 19 Kasım 2024 tarihinde https://www.etimolojiturkce.com/kelime/marjinal adresinden alındı.
• Eyüpoğlu, İ. Z. (1988). Türk Dilinin Etimolojik Sözlüğü, Sosyal Yayınlar: İstanbul.
• Genç, K. (2024). Üç Kollu Adamın Arsız Katırı. [Yağlı Boya Resim]. https://kursatokutmus.com/blog/kultur/sergi/kader-gencten-muamma/
• Genç, K. (2024). Muamma. [Kâğıt Üzerine Karışık Teknik Resim]. https://www.evin- art.com/sergiler/muamma-kader-genc
• Genç, K. (2017). İsimsiz. [Yağlı Boya Resim]. https://lopcuk.org/2024/09/23/kader-genc-2/
• Genç, K. (2019). Kader Genç: Bedenin Hâlleri ve Politikası, Löpçük webzine. 6 Kasım 2024 tarihinde, https://lopcuk.org/2024/09/23/kader-genc-2/ adresinden alındı.
• Genç, K. (2021). Ağaç. [Yağlı Boya Resim]. http://visualart.tevitol.org/2023/04/30/kader-genc-ile- roportaj/
• Genç, K. (2022). İsimsiz. [Yağlı Boya Resim]. https://www.evin-art.com/sergiler/muamma-kader-genc
• Genç, K. (2023). Parçalanma II. [Yağlı Boya Resim]. https://www.evin-art.com/sergiler/muamma-kader- genc
• Gökçe, H. (Mülakat yapan) & Genç, K. (Mülakat yapılan). (2021). Karanlığa perdemi araladım. [Mülakat transkripsiyonu]. Unlimited. 6 Kasım 2024 tarihinde https://www.unlimitedrag.com/post/karanliga-perdemi-araladim adresinden alındı.
• Greco, E. (1579). Soyuluş. [Yağlı Boya Resim]. Sacristy of Toledo Cathedral, İspanya. https://es.wikipedia.org/wiki/El_Expolio_%28El_Greco,_Toledo%29#/media/Archivo:El_Expoli o,_por_El_Greco.jpg
• Has, N. (2023). Portfolyo: Kader Genç, Sanat okur. 06 Kasım 2024 tarihinde https://sanatokur.com/portfolyo-kader-genc/ adresinden alındı.
• Kiraz, S. (2011). Yabancılaşmanın Kökeni Üstüne. FLSF (Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi), 12, 147-169 Kılınç, S. (2023). Etnosentrizm Bağlamındaki Ötekileştirilme Sorunsalı Çerçevesinde Sanatçının Kimlik Yaratımı. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (45), 255-288.
• Marshall. G. (2005). Sosyoloji Sözlüğü. Osman Akınhay, Derya Kömürcü (çev.). Bilim ve Sanat Yayınları: Ankara.
• Nişanyan, S. (t.y). Marjinal. Nişanyan Sözlük: Çağdaş Türkçenin Etimolojisi. 19 Ekim 2024 tarihinde https://www.nisanyansozluk.com/kelime/marjinal adresinden alındı. 41 International Journal of Troy Art and Design Vol. 04, No. 9, December, 2024
• Özensel, E. (2020). Farklılıkların Bir arada Yaşamasında Bir Sorun Alanı Olarak Ötekinin Ötekileştirilmesi. Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, (43), 369-378. https://doi.org/10.21497/sefad.756095
• Öksüz, K. (Mülakat Yapan) & Genç, K. (Mülakat yapılan). (2024a). Kader Genç ile yapılan mülakat [elektronik posta].
• Pappenheim, F. (1968). Alienation Modern Man. Monthly Review Press: New York.
• Papila, A. (2007). Kimliğin Anlatım Aracı Olarak Sanat. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 176-190.
• Türk Dil Kurumu. (t.y.). Kimlik. Güncel Türkçe sözlük. 12 Kasım 2024 tarihinde https://sozluk.gov.tr/ adresinden alındı.
• Uysal, A. (2008). XX. Yüzyılda Yabancılaşma ve Sanat. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi 24: 48-53.
• Ümmühan, K. (Mülakat yapan) & Genç, K. (Mülakat yapılan). (2024b). Ressam Kader Genç’in İnsanın Gerçekliğine Dokunan Olağanüstü Figürleri, [Mülakat transkripsiyonu]. Art Column-Sanat Sütunu. 5 Kasım 2024 tarihinde https://www.youtube.com/watch?v=bMzmhXCgBMo&t=1059s adresinden alındı.
• Wikietymology. (t.y.). Identity. 19 Kasım 2024 tarihinde https://wikietymology.com/i/etymology-of- identity/ adresinden alındı.
• Yavaşca, M. (2022a). Çağdaş Türk Resminde Kimlik İnşası. (Yayınlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı: İzmir.
• Yavaşca, M. (2022b). Geç Dönem Osmanlı Resim Sanatında Kültürel Kimliğin Temsili; Ressam Halil Paşa'nın ‘Madam X’ Tablosu. International Journal of Troy Art and Design, vol.2, no.5, 44-53.