"Işıl Işıl Karanlık" Serisiyle Canan'ın İmge Dağarcığına Bakmak

Yıl 2021, Cilt: 1 Sayı: 8 Mart Özel Sayısı, 116 - 127, 31.03.2021

Özlem Yiğit Seher Kurt

Öz

Kadınların toplumsal hayatta ve sanatta eril normlar nedeniyle sosyal benliklerini, kimliklerini ortaya koyma sürecinde erkekler kadar özgür olamadıkları çok öncelerden beri bilinmekte ve bu sorunlu bakış açısı günümüzde de güncelliğini korumaktadır. Dolayısıyla kadınlar yaşantılarında daima bir varlık problemiyle karşı karşıya oldukları için, bu konuda yapılan çalışmaların sürdürülmesi, bu konuya yönelik farkındalıkların arttırılması çok önemli ve değerlidir.
Bu makale kadın hareketi doğrultusunda gerçekleştirilen varoluş süreci üzerine genel bir değerlendirme yapılarak, daha çok kadın temalı çalışmalarıyla öne çıkan sanatçılar arasında önemli bir yeri olan Canan’ın yapıtlarına odaklanmayı amaçlamaktadır. Cinsiyet, toplumsal cinsiyet kavramları feminizm bağlamında araştırılarak feminist sanat hareketi başlığıyla konu sanatsal çerçevede Canan örneğiyle incelenecektir. Yıllardır toplumsal cinsiyet kavramı üzerine çalışan sanatçının bu serideki yapıtları, toplumsal cinsiyet tartışmaları bağlamında “kadına ait” olarak tanımladığı yöntemlerden biri olan ve “iplik sanatı” olarak da adlandırılan “işleme, dikiş, nakış ve örme” gibi özellikle kadınlara atfedilen teknikler ve bu tekniklerin yapıta yüklediği anlamlar bağlamında incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

Toplumsal Cinsiyet , Feminist Sanat , Canan , Kadın

Looking at the Image Vocabulary Of Canan with the Series “Sparkling Darkness”

Öz

It has long been known that women cannot be as free as men in the process of revealing their social and identity due to masculine norms in social life and art, so this problematic point of view remains current today. Therefore, since women always face an asset problem in terms of their lives, it is very important and valuable to continue the studies on this subject and to raise awareness on this issue.
This article aims to focus on Canan's compositions, which have an important place among the artists who stand out with mostly women-themed works, by making a general evaluation of the process of existence carried out in line with the women's movement. Gender concepts will be explored in the context of feminism and the subject will be examined with the example of Canan in the artistic framework with the title of the feminist art movement. The works in this serial of the artist, who has been working on the concept of gender for many years, will be examined in the context of techniques attributed specifically to women, such as "processing, sewing, embroidery and knitting", which is one of the methods that she describes as "belonging to women" in the context of gender debates and also called "yarn art", and the meanings these techniques impose on the structure of this article.

Anahtar Kelimeler

Gender , Feminist Art , Canan , Woman

Kaynakça

• Antmen, A. (Ed.) (2008). Sanat Cinsiyet- Sanat Tarihi ve Feminist Eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Antmen, A. (Ed.) (2014). Kimlikli Bedenler- Sanat, Kimlik, Cinsiyet. İstanbul: Sel Yayıncılık. Ateş, M. (2001). Mitolojiler ve Semboller. Aksiseda Matbaası, İstanbul.
• Butler, J. (2008). Cinsiyet Belası Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. B. Ertür (Ed.) Metis Yayınları.
• Connell, R. W. (1998). Toplumsal Cinsiyet ve İktidar. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
• Coşmuş, S. (2008}. Feminist Söylem Açısından Televizyon Reklamlarında Sunulan Kadın İmgesi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Ankara.
• Çelebi, N. (t.y.). Kadınlarımızın Cinsiyet Rolü Tutumları. 15 Ekim 2018 tarihine, http://nilguncelebi.com/wp-content/uploads/2016/07/nilgun_celebi_kadinlarimizin_cinsiyet.pdf adresinden erişildi. Dökmen, Z. Y. (2014}. Toplumsal Cinsiyet “Sosyal Psikolojik Açıklamalar”. İstanbul: Remzi Kitabevi.
• Dönmez Aydın, H. (2016). Feminist Sanatçıların Kadınlara Biçilen Toplumsal Role Sanatsal Direnme Yöntemleri Açısından Türk ve Yabancı Sanatçıların Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Mustafa Kemal Üniversitesi, Hatay.
• Eyigör, F. ve Korkmaz, F. D. (2013). 1960’dan Günümüze Plastik Sanatlar Alanında Feminist Yansımalar. 12 Ekim 2017 tarihinde, https://feyigor-arttick.blogspot.com.tr/2013/01/196 0dan-gunumuze-plastik-sanatlar.html adresinden erişildi.
• Gadrin, N. ve Oleranshaw R. (2014}. Larousse Semboller Sözlüğü. (B. Akşit Çev.}. İstanbul: Bilge Kültür Sanat
• Gauma-Peterson, T. ve Mathews, P. (2008}. Birinci Kuşak Feminist Sanat Eleştirisi. A. Antmen (Ed.). Sanat ve Cinsiyet içinde, 19-20. İstanbul: İletişim Yayınları.
• Güneş, F. (2017). Feminist Kuramda Ataerki Tartışmaları Üzerine Eleştirel Bir İnceleme. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 245-246. http://dergipark.gov.tr/download/article-file/354463 Lefebvre, H. (2016). Modern Dünyada Gündelik Hayat. İstanbul: Metis Yayınları.
• Özüdoğru, Ş. (2010). Feminist Sanata İki Farklı Yaklaşım: Gerilla Kızlar ve Cindy Sherman. Gazi Üniversitesi G.S.F Sanat ve Tasarım Dergi, 6, 114. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/192575
• Özlü, Ö. (2016). Feminist Sanat. 22 Ekim 2018 tarihinde, http://ekstrembilgi.com/sanat/feminist-sanat/ adresinden erişildi.
• Saygılıgil, F. (2015). Toplumsal Cinsiyet Tartışmaları. İstanbul: Dipnot Yayınları
• Wilkinson, K. (2011). Semboller ve İşaretler. (S. Toksoy Çev.). İstanbul: Alfa Basım Yayım Dağıtım.