Öz
Bu makale disiplinler arası sanatsal üretimi, insan sağlığını önemsemeyen endüstrileşme sonrası yükselişe geçen ve ilk olarak 1960’lar sonrası Amerikan sanat ortamında ilgi uyandıran ekolojik sanat örneğinde ele alır. Makale bir yandan sanatın ve sanatçının geleneksel sınırları aşarak farklı disiplinlerle bağ kuruşunu, öte yandan sanat eserinin kurumsallaşmış mekanlardan kentin sokaklarına ve kırsal alanlara yayılışını inceler. Sanatsal üretimin, edilgen bir şekilde izlenen bir eserden kente müdahale eden, toplumsal süreçlerin aktif katılımcısı olan aktöre dönüşümü ekolojik sanat kapsamında irdelenir. Burada, artık tanımlanmış ve kabul görmüş anlayışlarla sanat yapan sanatçılar değil sanatın anlamına, biçimine ve onun mekanına müdahale eden sanatçılar ön plandadır. Bu makalede yer alan ekolojik sanat eserlerinin tümü, bir yandan doğayla bağımızı vurgularken öte yandan sanatı, galeri veya müze gibi geleneksel mekanların, atölyelerin dışına, insan eliyle kirletilmiş alanlara taşır. Bunu yaparken de pek çok farklı disiplinle bağ kurar ve sanatın geleneksel tanımını dönüştürür. Sıradan gibi gözüken işlerin sanat eseri olarak kabul edilebilmesi için seyircinin de ön yargılarını, alıştığı geleneksel sanat eseri beklentilerini bırakmasını talep eder.
Anahtar Kelimeler
Disiplinler Arası Sanat Ekolojik Sanat Kentte Müdahale Mekana Yayılan Heykel Zamana Yayılan Performans
Kaynakça
- Brown, A. {2014). Güncel Sanat ve Ekoloji. İstanbul: Akbank Kültür ve Sanat Dizisi-Lal Yayınları.
- Dixon, L. (2012). Keeping Bees in Towns and Cities. Londra: Timber Press.
- Doğaroğlu, M. {2007). Çiçekten Sofraya Balın Öyküsü. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Doğaroğlu, M. {2017). Modern Arıcılık Teknikleri. Tekirdağ: Doğa Arıcılık.
- Kirazcı, A. {2012: 30-35) Heykelde Yenilikçi Yaklaşımlar: Bir Ekolojik Sanat Örneği. İFAS: Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Konya: Selçuk Üniversitesi Güzel sanatlar Fakültesi.
- Lailach, M. ve Grosenick, U. (2007). Land Art. Almanya: Taschen.
- Öder, E. {2006). Uygulamalı Arıcılık. İzmir: Meta Basım.
- San, İ. {2017) Disiplinlerarası Sanat Eğitimini Sürdürmek: Sanatların Geçişliliği ve Disiplinlerarası Sanat. Alternatif Eğitim Dergisi, 5: 115-130.
- Sarıöz, P. {2006). Arı Bizi, Bal Bizdedir: Dünden Bugüne Türkiye’de Arıcılık. İstanbul: Bal Parmak Yayınları.
- Seeley, T.D. (2010). Honey Bee Democracy. America, Princeton: Princeton University Press.
- Sorkun, K. {2008). Türkiye’nin Nektarlı Bitkileri, Polenleri ve Balları. Ankara: Palme Yayıncılık.
- Weintraub, L. (2012). To Life! Eco Art in Pursuit of a Sustainable Planet. California: University of California.
- Elektronik Kaynaklar
- Boswell, P. {2017). lnvisible Aesthetic: Revisiting Mel Chin’s Revival Field . Walker Art Center. 10.05.2021 tarihinde https://walkerart.org/magazine/mel-chin-revival-field-peter-boswell-rufus-chaney-eco-art adresinden erişildi.
- Gablik, S. 2013. A New Front. 18 Mart 2013 tarihinde greenmuseum.org/generic_content.php?ct_id=170 adresinden erişildi.
- Gulbenkian Komisyonu, 2003. Sosyal Bilimleri Açın: Sosyal Bilimlerin Yeniden Yapılanması Üzerine Rapor, Çev. Şirin Tekeli, Metis Yayınları: İstanbul. 03.07.2021 tarihinde https://www.pdfdrive2.com/sosyal-bilimleri-a%C3%A7%C4%B1n-gulbenkian-komisyonu-e117516106.html adresinden edinilmiştir.
- Heartney, E. (2014, 30 January). Art for the Anthropocene Era. Art in America. 11.05.2021 tarihinde https://www.artnews.com/art-in-america/features/art-for-the-anthropocene-era-63001/ adresinden erişildi.
- İşler, A. Ş. {2004). Sanat Eğitiminde Disiplinlerarası-Tematik Yaklaşım. Milli Eğitim Dergisi, Sayı: 163, yaz. 03.07.2021 tarihinde https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/163/isler.htm adresinden erişildi.
- Keefe, S. {06 Kasım 2014). This Canadian Artist Halted Pipeline Development by Copyrighting His Land as a Work of Art. 14.05.2021 tarihinde https://www.vice.com/en/article/5gk4jz/this-canadian-artist-halted-pipeline-development-by-copyrighting-his-land-as-a-work-of-art-983 adresinden erişildi.
- Kowalchuk, K. {16 Mayıs 2017). Righting the Land: An lnterview with Peter von Tiesenhausen. 14.05.2021 tarihinde https://niche-canada.org/2017/05/16/righting-the-land-an-interview-with-peter-von-tiesenhausen/ adresinden erişildi.
- Lipton, A. ve Watts, T. 2004. "Ecological Aesthetics", 30.03.2013 tarihinde http://www.ecoartspace.org/documents/ecoaesthetics-04.pdf adresinden erişildi.
Öz
This article deals with interdisciplinary artistic production in the example of ecological art, which started to rise after industrialization, which did not care about human health, and first aroused interest in the American art scene after the 1960s. The article examines both the art and the artist's connection with different disciplines by crossing traditional boundaries, and the spread of the work of art from institutionalized spaces to the streets of the city and rural areas. The transformation of artistic production from a work that is watched passively to an actor who is an active participant in the social processes that intervene in the city is examined within the scope of ecological art. Here, not the artists who make art with defined and accepted understandings, but the artists who interfere with the meaning, form, and space of art are at the forefront. All of the ecological artworks in this article, on the one hand, emphasize our connection with nature, on the other hand, they carry art out of traditional spaces such as galleries or museums, workshops, into human-polluted areas. In doing so, it connects with many different disciplines and transforms the traditional definition of art. It demands that the audience abandon their prejudices and expectations of traditional works of art in order for works that seem ordinary to be accepted as works of art.
Anahtar Kelimeler
Interdisciplinary Art Ecologic Art Intervention In the City Expanded Sculpture Through Space Performance Over Time
Kaynakça
- Brown, A. {2014). Güncel Sanat ve Ekoloji. İstanbul: Akbank Kültür ve Sanat Dizisi-Lal Yayınları.
- Dixon, L. (2012). Keeping Bees in Towns and Cities. Londra: Timber Press.
- Doğaroğlu, M. {2007). Çiçekten Sofraya Balın Öyküsü. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
- Doğaroğlu, M. {2017). Modern Arıcılık Teknikleri. Tekirdağ: Doğa Arıcılık.
- Kirazcı, A. {2012: 30-35) Heykelde Yenilikçi Yaklaşımlar: Bir Ekolojik Sanat Örneği. İFAS: Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu Bildiriler Kitabı. Konya: Selçuk Üniversitesi Güzel sanatlar Fakültesi.
- Lailach, M. ve Grosenick, U. (2007). Land Art. Almanya: Taschen.
- Öder, E. {2006). Uygulamalı Arıcılık. İzmir: Meta Basım.
- San, İ. {2017) Disiplinlerarası Sanat Eğitimini Sürdürmek: Sanatların Geçişliliği ve Disiplinlerarası Sanat. Alternatif Eğitim Dergisi, 5: 115-130.
- Sarıöz, P. {2006). Arı Bizi, Bal Bizdedir: Dünden Bugüne Türkiye’de Arıcılık. İstanbul: Bal Parmak Yayınları.
- Seeley, T.D. (2010). Honey Bee Democracy. America, Princeton: Princeton University Press.
- Sorkun, K. {2008). Türkiye’nin Nektarlı Bitkileri, Polenleri ve Balları. Ankara: Palme Yayıncılık.
- Weintraub, L. (2012). To Life! Eco Art in Pursuit of a Sustainable Planet. California: University of California.
- Elektronik Kaynaklar
- Boswell, P. {2017). lnvisible Aesthetic: Revisiting Mel Chin’s Revival Field . Walker Art Center. 10.05.2021 tarihinde https://walkerart.org/magazine/mel-chin-revival-field-peter-boswell-rufus-chaney-eco-art adresinden erişildi.
- Gablik, S. 2013. A New Front. 18 Mart 2013 tarihinde greenmuseum.org/generic_content.php?ct_id=170 adresinden erişildi.
- Gulbenkian Komisyonu, 2003. Sosyal Bilimleri Açın: Sosyal Bilimlerin Yeniden Yapılanması Üzerine Rapor, Çev. Şirin Tekeli, Metis Yayınları: İstanbul. 03.07.2021 tarihinde https://www.pdfdrive2.com/sosyal-bilimleri-a%C3%A7%C4%B1n-gulbenkian-komisyonu-e117516106.html adresinden edinilmiştir.
- Heartney, E. (2014, 30 January). Art for the Anthropocene Era. Art in America. 11.05.2021 tarihinde https://www.artnews.com/art-in-america/features/art-for-the-anthropocene-era-63001/ adresinden erişildi.
- İşler, A. Ş. {2004). Sanat Eğitiminde Disiplinlerarası-Tematik Yaklaşım. Milli Eğitim Dergisi, Sayı: 163, yaz. 03.07.2021 tarihinde https://dhgm.meb.gov.tr/yayimlar/dergiler/Milli_Egitim_Dergisi/163/isler.htm adresinden erişildi.
- Keefe, S. {06 Kasım 2014). This Canadian Artist Halted Pipeline Development by Copyrighting His Land as a Work of Art. 14.05.2021 tarihinde https://www.vice.com/en/article/5gk4jz/this-canadian-artist-halted-pipeline-development-by-copyrighting-his-land-as-a-work-of-art-983 adresinden erişildi.
- Kowalchuk, K. {16 Mayıs 2017). Righting the Land: An lnterview with Peter von Tiesenhausen. 14.05.2021 tarihinde https://niche-canada.org/2017/05/16/righting-the-land-an-interview-with-peter-von-tiesenhausen/ adresinden erişildi.
- Lipton, A. ve Watts, T. 2004. "Ecological Aesthetics", 30.03.2013 tarihinde http://www.ecoartspace.org/documents/ecoaesthetics-04.pdf adresinden erişildi.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Heykel |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 10 Temmuz 2021 |
| Yayımlanma Tarihi | 3 Ağustos 2021 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 18 Mart Sanat Günleri Özel Sayısı |