Partlet (Paretlette): İşlevselden Estetiğe Tarihsel Bir Aksesuar Giysi
Öz
Tekstil ve giysiler, işlevselliklerinin yanı sıra estetik görünüm ve statü gibi çeşitli amaçlarla üretilmiş; kimi zaman bu özelliklerden yalnızca biri, kimi zaman ise birkaçı aynı giysi üzerinde bir arada kullanılmıştır. İşlev ve estetiğin birlikte görüldüğü en güzel örneklerden biri de Rönesans Dönemi’nde kullanılan ‘partlet’ adı verilen giysi parçalarıdır. Bu çalışmada; partletlerin kullanım amaçları, işlev ve estetik özellikleri, kumaş ve süsleme teknikleri literatür taraması ışığında ortaya konularak; ortaya çıktığı dönemin teknolojik, sosyal ve kültürel bağları ile ilişkilendirilmeye çalışılacaktır. Rönesans Dönemi’nden günümüze kadar hem geleneksel giyim kuşam hem de çağdaş moda içinde varlığını sürdüren bu giysi parçasının Batı modasına ilham kaynağı olmaya devam edeceği görülmektedir. Rönesans Dönemi’ne ait bu giysi parçası kapsamında yapılan çalışmanın dönem giysileri üzerine çalışan tasarımcı ve sanatçılara kaynak olabileceği gibi, konu ile ilgili alan yazına da katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Giysi tarihi, Rönesans, Partlet, Aksesuar giysi, Giysi parçası
Kaynakça
- Baillencourt, Y. de. (n.d.). Simple partlets. Sarta de Donna. https://sartadedonna.wordpress.com/tutorials/simple-partlets/
- Bedoli, G. M. (1540–1542). Bir Hanımefendi Portresi. (Yağlı Boya Resim). Web Gallery of Art, özel koleksiyon. https://www.wga.hu/html_m/m/mazzola/portlady.html
- Bilinmeyen sanatçı. (1630–1640). Kontes Ebba Lewenhaupt (Tuval Üzerine Yağlıboya Resim). Skoklosters Şatosu, İsveç Tarih Müzeleri (Statens historiska museer), İsveç. https://samlingar.shm.se/object/F6F11F00-3B7B-4089-B7EE-51E728F932B8
- Blanks, T. (2013, March 4). McQueen Fall 2013 Ready-to-Wear. Vogue. https://www.vogue.com/fashion- shows/fall-2013-ready-to-wear/alexander-mcqueen
- Bradley, C. G. (1905). A history of world costume. Peter Owen Ltd.
- Calthrop, D. C. (1907). English Costume, Adam Charles Black.
- Clouet, F. Atölyesi. (1563). Claude de Beaune de Semblançay, Châteaubrun Hanımefendisi, (Meşe Panel Üzerine Yağlıboya Resim) Louvre Müzesi. Paris. https://collections.louvre.fr/en/ark:/53355/cl010065438
- Collins Dictionary, (n.d.). Just-world tucker, collinsdictionary. Retrieved April, 06, 2025, from https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/tucker.
- Crowfoot, E., Pritchard, F., & Staniland, K. (2001). Textiles and clothing: c. 1150–c. 1450. Museum of London. De Young, J. (2020, August 18). 1520–1529: 16th century fashion history timeline. Fashion History Timeline. https://fashionhistory.fitnyc.edu/1520-1529/
- Delecourt, A. (n.d.). An exploration of 16th century French dress: A visual tour of partlets. French Renaissance Costume. https://frenchrenaissancecostume.com/2010/10/a-visual-tour-of-partlets/