Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi

İpek Ercan; Levent Özer

TR EN

Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi

Öz

Bu araştırma, Hamit Çine’nin kaynak kişi olduğu Burdur yöresine ait kırık havaların müzikal ve edebi özelliklerinin incelenmesini amaçlamaktadır. İlgili türkülerin çeşitli yönleriyle analiz edilmesi, özgün yöre kültürünün yaşatılması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışma, nitel araştırma yöntemleri doğrultusunda betimsel tarama modeline dayalı olarak yürütülmüştür. Bu bağlamda TRT Türk halk Müziği repertuvarına kayıtlı olan, Burdur yöresi ve Hamit Çine ile bağlantılı kırık havalar tespit edilmiştir. İlgili eserler usûl kalıpları, makamsal yapıları, seyir özellikleri ve ses sahaları üzerinden incelenmiştir. Tespit edilen yedi eserin müzikal analizinde “Arel, Ezgi, Uzdilek” yaklaşımı referans alınmıştır. Türkü sözlerinin edebî analizinde ise hece ölçüsü, uyak türü, nazım birimi, türkünün teması ve kavuştak yapısı çerçevesinde incelemeler yapılmıştır. Elde edilen bulgular, analiz edilen türkülerin Burdur yöresi müziğinin geleneksel yapısını yansıttığını göstermektedir. Eserlerin ses sahaları, makamsal özellikleri ve edebî yönleri, özellikle yörede yaygın olarak kullanılan dokuz zamanlı usûl ile birlikte değerlendirildiğinde, bölge müziğinin genel yapısıyla uyumlu olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Türk Halk Müziği, Kırık Hava, Türkü Analizi, Burdur Yöresi, Hamit Çine.

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımızı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimizi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımızı, çalışmamızda International Journal of Troy Art and Design'ın tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimizi beyan ederiz. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığımız bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumuzu bildiririz.

Musical And Literary Analysis Of Burdur Folk Songs Compiled From Hamit Çine

Öz

This study examines the musical and literary features of rhythmic folk songs from the Burdur region, for which Hamit Çine served as the primary informant. Analyzing these folk songs is important for preserving the region’s distinctive culture and transmitting it to future generations. The study was conducted using a descriptive survey model within a qualitative framework. In this context, rhythmic folk songs from Burdur, associated with Hamit Çine and included in the TRT repertoire, were identified. They were analyzed in terms of rhythmic patterns, maqam structures, melodic characteristics, and register ranges. Musical analysis of the seven folk songs was conducted using the Arel-Ezgi-Uzdilek method. In the literary analysis, lyrics were examined within the framework of syllabic meter, rhyme type, verse unit, theme, and refrain. The findings indicate that the songs reflect the traditional features of Burdur music. The vocal ranges, maqam characteristics, and literary aspects, when considered with the nine-beat rhythm widely used in the region, align with the overall structure of regional music.

Anahtar Kelimeler

Turkish Folk Music, Rhythmic Folk Song, Folk Song Analysis, Burdur Region, Hamit Çine.

Etik Beyan

We hereby declare that this study is an original work; that we have adhered to the principles of scientific ethics and integrity throughout all stages of the research, including preparation, data collection, analysis, and presentation; that all data and information not produced within the scope of this study have been properly cited and included in the references; and that no manipulation or alteration has been made to the data used. We further affirm that, in conducting this study, we have accepted all terms and conditions of the International Journal of Troy Art and Design and have complied with the associated ethical duties and responsibilities. We acknowledge and agree that, should any violation of this declaration be identified at any time, we accept full responsibility for all resulting ethical and legal consequences.

Kaynakça

Akyıldız, S. G. (2016). Burdur yöresi Türk halk müziği ve özellikleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Avcı, A., & Akbel, B. (2024). Hamit Çine’nin çalışmalarında incelenen ve Teke yöresinde kullanılan özgün icra türleri. Z. Gölen (Ed.), Burdur’a değer katan şahsiyetler (ss. 404–413). MAKÜ Yayınları.
Aydın, A. (2011). Ege Üniversitesi Devlet Konservatuvarı kurucu öğretim elemanlarıyla görüşmeler. Ege Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Dergisi, (1), 148–150.
Ayyıldız, S. (2013). Teke yöresi Türkmen müzik kültüründe yerel çok seslilik özellikleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Teknik Üniversitesi.
Çakır, A. (2016). Burdur türkülerinin müzikal ve yapısal analizi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Ahi Evran Üniversitesi.
Çiftçi, E., & İlhan, S. Y. (2023). Âşık Davut Sulari türkülerinin müzik öğretim programlarında belirtilen değerler açısından incelenmesi ve tema analizleri. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), 1164–1201.
Çine, H. (1970). İğnem Düştü Yerlere. Repertükül. https://www.repertukul.com/IGNEM-DUSTU-YERLERE- 1962 Çine, H. (2003). Burdur’dan damlalar. T.C. Burdur Valiliği.
Çine, H. (2007). Sazlı sözlü anılarım. Burdur Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü.
Çine, H. (t.y.). Atladım Girdim Bağa. Repertükül. https://www.repertukul.com/ATLADIM-GIRDIM-BAGA- 92 91
Çine, H. (t.y.). Bahçen Bozuk Değil Mi. Repertükül. https://www.repertukul.com/BAHCEN-BOZUK-DEGIL- MI-39

Çine, H. (t.y.). Evlerinin Önü İğde Dalları. Repertükül. https://www.repertukul.com/EVLERININ-ONU- IGDE-DALLARI-191
Emekçi, G. (1999). Hamit Çine ile Röportaj. 12 Ocak 2026 tarihinde http://www.gulemekci.com/roportajlar2/r4.htm adresinden erişildi.
Erbil, K. (2021). Burdur üç telli bağlamasının müzik öğretmenliği programlarında kullanılabilirliğinin uzman görüşleri doğrultusunda incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Ergun, L. (2004). Yörüklerde boğaz çalma [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
Eryiğit, C. (2025). Burdur yöresi türkülerinde fonetik özellikler. Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi (UDEKAD), 8(2), 772–799. https://doi.org/10.37999/udekad.1669173
Gedikli, N. (2013). Akdeniz bölgesi halk musikisi çalışmalarına toplu bir bakış. Ege Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Dergisi, (3), 11–22.
Gök Akyıldız, S. (2016). Burdur yöresi Türk halk müziği ve özellikleri [Yayımlanmamış doktora tezi]. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
Güler, E. (2020). Hamit Çine’nin yaşamı ve sanatçı kişiliği. Ü. İmik & S. Haşhaş (Ed.), Türk müziğinde iz bırakanlar (ss. 250–261). Efe Akademi Yayınları.
Hoşsu, M. (t.y.). Ardıçtandır Kuyuların Kovası. Repertükül. https://www.repertukul.com/ARDICTANDIR- KUYULARIN-KOVASI-64
Karasar, N. (2012). Bilimsel Araştırma Yöntemleri: Nobel Yayın Dağıtım.
Mıhlandız, N., & Şahin, N. M. (2015). Burdur yöresi halk oyunlarının incelenmesi. Uluslararası Bilim Kültür ve Spor Dergisi, (3), 666–677.
Parlak, E. (2000). Türkiye’de el ile (şelpe) bağlama çalma geleneği ve çalış teknikleri. T.C. Kültür Bakanlığı Yayınları.
Sarısözen, M. (1962). Türk halk musikisi usulleri. Resimli Posta Matbaası.
Sav, C. (2022). Burdur yöresi halk ezgilerindeki ritim kalıplarının analizi ve ritim notaları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Afyon Kocatepe Üniversitesi.
Sarısözen, M. (1959). Gemideyim Gemide. Repertükül. https://www.repertukul.com/GEMIDEYIM- GEMIDE-1084
Sarısözen, M. (1951). Gide Gide Yoruldum. Repertükül. https://www.repertukul.com/GIDE-GIDE- YORULDUM-677
Yıldırım, B. (2008). Teke yöresinde icra edilen gurbet havalarında müzikal açıdan tavır farklılıkları [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Haliç Üniversitesi. Yıldırım, S. (2017). Burdur yöresi halk müziği geleneğinde müzikal türlerin kaval ile icrası ve özellikleri [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Haliç Üniversitesi. Yıldız, Ş., & Kazan, G. (2009). Teke yöresinin merkezi Burdur halk kültürü ile müziğinden esintiler. Turkish Studies, 4(8), 1692–1693.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Edebi Çalışmalar (Diğer), Müzik (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İpek Ercan
0009-0009-1777-5658
Türkiye

Levent Özer ^*
0000-0003-4286-3712
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

24 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2026

Kabul Tarihi

11 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 6 Sayı: 12

IZ

https://izlik.org/JA73YA65LL

APA

Ercan, İ., & Özer, L. (2026). Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi. International Journal of Troy Art and Design, 6(12), 72-92. https://izlik.org/JA73YA65LL

AMA

1.Ercan İ, Özer L. Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi. IJTAD. 2026;6(12):72-92. https://izlik.org/JA73YA65LL

Chicago

Ercan, İpek, ve Levent Özer. 2026. “Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi”. International Journal of Troy Art and Design 6 (12): 72-92. https://izlik.org/JA73YA65LL.

EndNote

Ercan İ, Özer L (01 Haziran 2026) Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi. International Journal of Troy Art and Design 6 12 72–92.

IEEE

[1]İ. Ercan ve L. Özer, “Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi”, IJTAD, c. 6, sy 12, ss. 72–92, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73YA65LL

ISNAD

Ercan, İpek - Özer, Levent. “Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi”. International Journal of Troy Art and Design 6/12 (01 Haziran 2026): 72-92. https://izlik.org/JA73YA65LL.

JAMA

1.Ercan İ, Özer L. Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi. IJTAD. 2026;6:72–92.

MLA

Ercan, İpek, ve Levent Özer. “Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi”. International Journal of Troy Art and Design, c. 6, sy 12, Haziran 2026, ss. 72-92, https://izlik.org/JA73YA65LL.

Vancouver

1.İpek Ercan, Levent Özer. Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi. IJTAD [Internet]. 01 Haziran 2026;6(12):72-9. Erişim adresi: https://izlik.org/JA73YA65LL

Hamit Çine’den Derlenen Burdur Türkülerinin Müzikal ve Edebi Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Musical And Literary Analysis Of Burdur Folk Songs Compiled From Hamit Çine

Öz

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster