Asya’da Müslüman Kadın Giyimi: Yerel Gelenekler ile Küresel Etkileşimler Arasında Yeniden Şekillenme

Bu makale, Asya bağlamında Müslüman kadın giyimini tarihsel ve coğrafi çeşitliliği içinde ele almaktadır. Çalışma, Müslüman kadın giyiminin çoğu zaman tekil ve homojen bir kategori olarak ele alınmasına karşı çıkarak, farklı bölgelerdeki giyim biçimlerinin yerel kültürel gelenekler, toplumsal normlar, siyasal yapılar ve gündelik yaşam pratikleriyle nasıl iç içe geçtiğini göstermeyi amaçlamaktadır. Araştırma, karşılaştırmalı ve nitel bir yaklaşımla Orta Asya, Çin, Azerbaycan, Güneydoğu Asya ve Güney Asya’dan seçilmiş örnekler üzerinden yürütülmektedir. Bulgular, Müslüman kadın giyiminin tarihsel olarak etnik, bölgesel ve sınıfsal farklılıklar temelinde şekillendiğini; yirminci yüzyılda ise modernleşme projeleri, devlet müdahaleleri, ulus inşası süreçleri ve küresel dolaşımlar aracılığıyla önemli dönüşümler geçirdiğini göstermektedir. Günümüzde giyim pratikleri, yerel gelenekler ile küresel İslâmi moda ve tüketim kültürü arasında oluşan hibrit formlar üzerinden yeniden üretilmektedir. Sonuç olarak makale, Müslüman kadın giyiminin sabit bir dini kategori olarak değil, tarihsel olarak inşa edilen, farklı bağlamlarda yeniden anlamlandırılan ve çok katmanlı toplumsal ilişkiler içinde şekillenen dinamik bir alan olarak ele alınması gerektiğini ileri sürmektedir.

This article examines Muslim women’s dress in Asia within its historical and geographical diversity. It challenges the tendency to treat Muslim women’s dress as a singular and homogeneous category, and instead aims to show how forms of dress in different regions are shaped through the interplay of local cultural traditions, social norms, political structures, and everyday practices. The study adopts a qualitative and comparative approach, focusing on selected cases from Central Asia, China, Azerbaijan, Southeast Asia, and South Asia. The findings indicate that Muslim women’s dress has historically been shaped by ethnic, regional, and class-based differences, and that in the twentieth century it underwent significant transformations through modernisation projects, state interventions, nation-building processes, and global circulations. In contemporary contexts, dress practices are reconfigured through hybrid forms emerging at the intersection of local traditions and global Islamic fashion and consumer cultures. The article argues that Muslim women’s dress should not be understood as a fixed religious category, but rather as a dynamic field that is historically constructed, continuously reinterpreted, and shaped by multi-layered social relations.