Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların solunum yolu örneklerinden izole edilen acinetobacter baumannı izolatlarının direnç durumları

Yıl 2026, Cilt: 18 Sayı: 1 , 9 - 17 , 28.04.2026

Sulhiye Aslan , Yağmur Akın Kuran , Gülgün Yenişehirli

https://izlik.org/JA76YN62DE

Öz

Amaç: Acinetobacter baumannii, nozokomiyal enfeksiyon etkenleri arasında önemli bir yere sahip olup, özellikle son yıllarda çoklu antibiyotik direncinde gözlenen artış ile dikkat çekmektedir. Hastane ortamlarında, özellikle yoğun bakım ünitelerinde yaygın olarak izole edilen bu bakteri, salgınlara sebep olabilecek potansiyele sahiptir. Artan antimikrobiyal direnç oranları, A. baumannii enfeksiyonlarının tedavisinde güçlüklere neden olmakta ve sınırlı tedavi seçeneklerinden dolayı klinik ve epidemiyolojik sorunlar oluşturmaktadır. Çalışmamızda, hastanemiz mikrobiyoloji laboratuvarında solunum yolu örneklerinden izole edilen A. baumannii izolatlarının antimikrobiyal direnç durumlarının belirlenmesi ve metallo-betalaktamaz (MBL) varlığının kombine disk difüzyon yöntemi ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların solunum yolu örneklerinden izole edilen 200 A. baumannii izolatı dahil edilmiştir. Antibiyotik duyarlılık testleri (İmipenem, Meropenem, Siprofloksasin, Levofloksasin, Amikasin, Gentamisin, Tobramisin, Trimethoprim/Sulfamethoxazole) Kirby Bauer Disk Difüzyon Yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Kolistin duyarlılığı için sıvı mikrodilüsyon yöntemi uygulanmıştır ve EUCAST (The European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing)-2025 standartlarına göre değerlendirilmiştir. Karbapenem dirençli suşlarda Metallo Beta-Laktamaz (MBL) varlığı kombine disk difüzyon yöntemi ile araştırılmıştır.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen A. baumannii izolatlarında antibiyotik direnç oranları; Siprofloksasin %98, İmipenem %97, Meropenem %97, Levofloksasin %97, Gentamisin %91, Amikasin %85, Tobramisin %84, Trimethoprim/Sulfamethoxazole (SXT) % 75, Kolistin %2 olarak tespit edilmiştir. Karbapepem dirençli suşlarda metallo-betalaktamaz (MBL) aktivitesi kombine disk difüzyon yöntemi ile %24 olarak saptanmıştır.

Sonuç: EUCAST kriterlerine göre değerlendirildiğinde; siprofloksasin, imipenem, meropenem, levofloksasin, gentamisin direnç oranları daha yüksektir. Çalışılan izolatların kolistine oldukça duyarlı olduğu tespit edilmiştir. Antimikrobiyal tedavide doğru ajan kullanmak, direnç gelişimini engellemek ve yayılmasını kontrol altına almak için büyük önem taşımaktadır. Antibiyotik duyarlılık testleri ile uygun ilacı belirlemenin yanı sıra direnç gelişimini yakından izlememize ve yayılmasını engellememize yardımcı olması açısından fenotipik yöntemler kullanılarak MBL varlığını saptanmak oldukça önemlidir.

Anahtar Kelimeler

Acinetobacter baumannii , antimikrobiyal duyarlılık , kolistin , metallo-betalaktamaz aktivitesi

Etik Beyan

Bu çalışma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Tıp Fakültesi Dekanlığı, Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından (02.09.2025 tarih ve 25-MOBAEK-275 Karar No.) onaylanmıştır.

RESISTANCE STATUS OF ACINETOBACTER BAUMANNII ISOLATES ISOLATED FROM RESPIRATORY TRACT SAMPLES OF PATIENTS IN THE INTENSIVE CARE UNIT

https://izlik.org/JA76YN62DE

Öz

Objective: Acinetobacter baumannii holds a significant place among nosocomial infectious agents, attracting attention particularly in recent years due to the increase in multiple antibiotic resistance. This bacterium, commonly isolated in hospital settings, particularly in intensive care units, has the potential to cause epidemics. Increasing rates of antimicrobial resistance complicate the treatment of A. baumannii infections and create clinical and epidemiological problems due to limited treatment options. Our study aimed to determine the antimicrobial resistance status of A. baumannii isolates isolated from respiratory tract specimens in our hospital's microbiology laboratory and to evaluate the presence of metallo-betalactase (MBL) using the combined disk diffusion method.

Materials and Methods: The study included 200 A. baumannii isolates isolated from respiratory tract specimens of patients hospitalized in the intensive care unit. Antibiotic susceptibility testing (imipenem, meropenem, ciprofloxacin, levofloxacin, amikacin, gentamicin, tobramycin, and trimethoprim/sulfamethoxazole) was performed using the Kirby Bauer disk diffusion method. Colistin susceptibility was assessed according to EUCAST (The European Committee on Antimicrobial Susceptibility Testing)-2025 standards by broth microdilution. The presence of metallo beta-lactamase (MBL) in carbapenem-resistant strains was investigated by the combined disk diffusion method.

Results: Antibiotic resistance rates in A. baumannii isolates included in the study were determined as follows; Ciprofloxacin 98%, Imipenem 97%, Meropenem 97%, Levofloxacin 97%, Gentamicin 91%, Amikacin 85%, Tobramycin 84%, Trimethoprim/Sulfamethoxazole (SXT) 75%, Colistin 2%. Metallo-betalactase (MBL) activity in carbapepem-resistant strains was determined as 24% by combined disk diffusion method.

Conclusion: When evaluated according to EUCAST criteria, resistance rates are higher for ciprofloxacin, imipenem, meropenem, levofloxacin, and gentamicin. The isolates studied were found to be highly susceptible to colistin. Using the correct agent in antimicrobial therapy is crucial for preventing the development of resistance and controlling its spread. In addition to determining the appropriate drug through antibiotic susceptibility testing, detecting the presence of MBL using phenotypic methods is crucial for closely monitoring the development of resistance and preventing its spread.

Anahtar Kelimeler

Acinetobacter baumannii , antimicrobial susceptibility , colistin , metallo-betalactamase activity

Etik Beyan

This study was approved by the Clinical Research Ethics Committee of the Faculty of Medicine, Tokat Gaziosmanpaşa University (dated 02.09.2025 with Decision No. 25-MOBAEK-275).

Kaynakça

• Referans 1. Asaad AM, Ansari S, Ajlan SE, Awad SM. Epidemiology of Biofilm Producing Acinetobacter baumannii Nosocomial Isolates from a Tertiary Care Hospital in Egypt: A Cross-Sectional Study. Infect Drug Resist 2021;14:709-717.
• Referans 2. Cerqueira GM, Peleg AY. Insights into Acinetobacter baumannii pathogenicity. IUBMB Life 2011;63(12):1055-60.
• Referans 3. Eijkelkamp BA, Stroeher UH, Hassan KA, Paulsen IT, Brown MH. Comparative analysis of surface-exposed virulence factors of Acinetobacter baumannii. BMC Genomics 2014;15(1):1020.
• Referans 4. Denissen J, Reyneke B, Waso-Reyneke M, Havenga B, Barnard T, Khan S, et al. Prevalence of ESKAPE pathogens in the environment: Antibiotic resistance status, community-acquired infection and risk to human health. Int J Hyg Environ Health 2022;244:114006.
• Referans 5. Kızılarslanoğlu MC, Ergönül Ö, Çetinkaya Şardan Y, Akova M. Yoğun Bakım Ünitesinde Acinetobacter baumannii Kolonizasyonu ve İnfeksiyonu: Risk Faktörleri, Bulaşma Yolları ve Bulaşma Dinamikleri. Klimik Journal/Klimik Dergisi 2018;31(1).
• Referans 6. Papp-Wallace KM, Endimiani A, Taracila MA, Bonomo RA. Carbapenems: past, present, and future. Antimicrob Agents Chemother 2011;55(11):4943-60.
• Referans 7. Richet HM, Mohammed J, McDonald LC, Jarvis WR. Building communication networks: international network for the study and prevention of emerging antimicrobial resistance. Emerg Infect Dis 2001;7(2):319-22.
• Referans 8. Altınöz Aytar, A, Şahin İ, Öztürk CE, Öksüz Ş, Avcıoğlu F, Çalışkan E, ve ark. Gram Negatif Nonfermentatif Bakterilerde Metallo-Beta-Laktamaz Aktivitesinin Çeşitli Fenotipik Yöntemlerle Araştırılması. Ankem Dergisi 2015;29(1):8-15.
• Referans 9. Öztürk CE, Çalişkan E, Şahin İ. Pseudomonas Aeruginosa Suşlarinda Antibiyotik Direnci Ve Metallo-Beta-Laktamaz Sıklığı. Ankem Dergisi 2011;25(1):42-47.
• Referans 10. Falagas ME, Kasiakou SK. Colistin: the revival of polymyxins for the management of multidrug-resistant gram-negative bacterial infections. Clin Infect Dis. 2005 May 1;40(9):1333-41. doi: 10.1086/429323. Epub 2005 Mar 22. Erratum in: Clin Infect Dis 2006;15;42(12):1819.
• Referans 11. Tamma PD, Heil EL, Justo JA, Mathers AJ, Satlin MJ, Bonomo RA. Infectious Diseases Society of America 2024 Guidance on the Treatment of Antimicrobial-Resistant Gram-Negative Infections. Clin Infect Dis 2024. Referans 12. Kali A, Srirangaraj S, Kumar S, Divya HA, Kalyani A, Umadevi S. Detection of metallo-beta-lactamase producing Pseudomonas aeruginosa in intensive care units. Australas Med J 2013;6(12):686-93.
• Referans 13. Cesur S, Irmak H, Yalçın AN, Berktaş M, Baysan BÖ, Kınıklı S, ve ark. Yoğun bakım ünitesinde yatan hastaların çeşitli kültür örneklerinden izole edilen Acinetobacter baumannii suşlarının antibiyotik duyarlılıkları. Ortadoğu Tıp Dergisi 2017;9(2):51-55.
• Referans 14. Orhan Z, Doğaner A, Küçük B, Güner ET, Aral M. Kan Kültürlerinden 2018-2022 Yılları Arasında İzole Edilen Acinetobacter baumannii ve Pseudomonas aeruginosa Suşlarında Antibiyotik Direnç Durumlarının Araştırılması. Fırat Tıp Dergisi 2025;30(2):113-119.
• Referans 15. Massik A, Hibaoui L, Arhoune B, Yahyaoui G, Oumokhtar B, Mahmoud M. Detection of metallo-beta lactamases and oxacillinase genes in carbapenem-resistant Acinetobacter baumannii strains isolated in Morocco. Pan Afr Med J 2021;40:210.
• Referans 16. WHO. Central asian and european surveillance of antimicrobial resistance: annual report 2020. World Health Organization. Regional Office for Europe.
• Referans 17. Özünel L, Boyacıoğlu Zİ, Güreser AS, Taylan Özkan HA. Çorum Eğitim ve Araştırma Hastanesinde derin trekeal aspirat örneklerinden izole edilen Pseudomonas aeruginosa ve Acinetobacter baumannii suşlarının antimikrobiyal duyarlılık paternlerinin değerlendirilmesi. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2014;71(2):81-8.
• Referans 18. Türk Dağı H, Arslan U, Tuncer İ. Kan kültürlerinden izole edilen Acinetobacter baumannii suşlarinda antibiyotik direnci. Ankem Dergisi 2011;25(1):22-26.
• Referans 19. Kayabaşı E, Öksüz Ş, Memiş N, Kaya S, Aslan V. Alt Solunum Yolu Örneklerinden İzole Edilen Nonfermentatif Gram Negatif Bakterilerin Antibiyotik Duyarliliklari. Journal Of Health Sciences Of Kocaeli University/Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2021;7(2).
• Referans 20. Aytaç Ö, Öner P, Şenol FF, Aşçı Toraman Z. Klinik Örneklerden İzole Edilen Çoklu Dirençli Acinetobacter baumannii İzolatlarının Kolistin Direncinin Sıvı Mikrodilüsyon, Sensititre ve İki Farklı Otomatize Sistem ile Karşılaştırılması. Klimik Journal/Klimik Dergisi 2022;35(3).
• Referans 21. Duman Y, Tekerekoğlu MS. Colistin MICs and resistance genes of Acinetobacter baumannii isolated in intensive care units. Türk Yogun Bakım Dergisi 2021;19(2):71.
• Referans 22. Yakut S, Doğan S, Zeyrek FY. Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa ve Acinetobacter baumannii izolatlarında Kolistin ve Polimiksin B duyarlılığının araştırılması. Ankem Dergisi 2025;39(1):14-21.
• Referans 23. WHO. Antimicrobial resistance surveillance in Europe 2023 - 2021 data. Stockholm: European Centre for Disease Prevention and Control and World Health Organization. 2023;136-137.
• Referans 24. Güzel M, Afsar Y, Akdogan D, Moncheva P, Hristova P, Erdem G. Evaluation of metallo-beta-lactamase production in multiple antibiotic-resistant Pseudomonas spp. and Acinetobacter baumannii strains. Biotechnology & Biotechnological Equipment 2018;32(5):1285-1290.
• Referans 25. Aksoy MD, Çavuşlu Ş, Tuğrul HM. Investigation of Metallo Beta Lactamases and Oxacilinases in Carbapenem Resistant Acinetobacter baumannii Strains Isolated from Inpatients. Balkan Med J 2015;32(1):79-83.
• Referans 26. Aslan S, Yenişehirli G, Yenişehirli A. Nozokomiyal Acinetobacter Baumannii Izolatlarinda Metallo-Beta-Laktamaz Aktivitesinin Çeşitli Fenotipik Yöntemlerle Araştirilmasi. Ankem Dergisi 2022;36(3):117-124.
• Referans 27. Saleh HH, El-Sayed AK. Traditional and Molecular Gene Detection (blaIMP-1 and blaIMP) of multi-drug resistant Acinetobacter baumannii. Catrina: The International Journal of Environmental Sciences 2021;24(1):75-80.
• Referans 28. Ulusoy Al M, Mumcuoğlu İ, Aksu N, Dolapçı İ, Karahan ZC, Baran I, Kurşun Ş. İmipenem Dirençli Acinetobacter Suşlarında Metallo-Beta-Laktamaz Üretiminin Fenotipik Ve Genotipik Yöntemlerle Araştırılması. Türk Mikrobiyol Cem Derg 2011;41(1):29-36.
• Referans 29. Çiftci İH, Aşık G. Acinetobacter Baumannii’nin Antibiyotik Direnç Mekanizmalari. Ankem Dergisi 2011;25(3):196-207.
• Referans 30. Penwell WF, Shapiro AB, Giacobbe RA, Gu RF, Gao N, Thresher J, et al. Molecular mechanisms of sulbactam antibacterial activity and resistance determinants in Acinetobacter baumannii. Antimicrob Agents Chemother 2015;59(3):1680-9.
• Referans 31. Buyukyanbolu E, Argotsinger J, Beck ET, Chamberland RR, Clark AE, Daniels AR, et al. Acinetobacter baumannii Complex National Biorepository (ACNBio) Study Group. Activity of ampicillin-sulbactam, sulbactam-durlobactam, and comparators against Acinetobacter baumannii-calcoaceticus complex strains isolated from respiratory and bloodstream sources: results from ACNBio study. Antimicrob Agents Chemother 2025;69(8).
• Referans 32. Boutin S, Toan NQ, Mai Pham TA, My TN, Phuong NTK, Sy BT, et al. Susceptibility toward cefiderocol and sulbactam-durlobactam in extensively drug-resistant Acinetobacter baumannii detected from ICU admission screening in Hanoi, Vietnam, 2023. Microbiol Spectr 2025;13(7).
• Referans 33. Zhang S, Di L, Qi Y, Qian X, Wang S. Treatment of infections caused by carbapenem-resistant Acinetobacter baumannii. Front Cell Infect Microbiol 2024;18(14)1395260.