Araştırma Makalesi

Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği

Cilt: 18 Sayı: 1 28 Nisan 2026
PDF İndir
TR EN

Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, fazla kilolu ve obez bireylerde uygulanan standardize edilmiş, kişiye uyarlanmış diyet müdahalesinin kardiyovasküler risk faktörleri ve Framingham risk skoru ile hesaplanan 10 yıllık kardiyovasküler hastalık (KVH) riski ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Prospektif ve müdahale temelli olarak planlanan bu çalışma, Ocak–Ağustos 2013 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinin aile hekimliği kliniğinde yürütülmüştür. Çalışmaya vücut kitle indeksi ≥25 kg/m² olan 205 birey (178 kadın, 27 erkek) dahil edilmiştir. Katılımcılara altı ay süreyle standardize edilmiş, kişiye uyarlanmış diyet programı uygulanmıştır. Müdahale öncesi ve sonrasında vücut kitle indeksi (VKİ), bel çevresi, kan basıncı, açlık kan şekeri, Hemoglobin A1c (HbA1c), total kolesterol, LDL, HDL ve trigliserid düzeyleri değerlendirilmiştir. On yıllık KVH riski Framingham risk skoru kullanılarak hesaplanmıştır. Diyet öncesi ve sonrası ölçümler eşleştirilmiş gruplarda paired-samples t testi ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Diyet müdahalesi sonrasında VKİ, bel çevresi, kan basıncı, glisemik ve lipit parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı olmayan ancak klinik açıdan olumlu kabul edilebilecek iyileşme eğilimleri izlenmiştir. Kadınlarda HbA1c ≥6,5 oranı %25’ten %10’a, erkeklerde %50’den %40,9’a gerilemiştir. Evre 1 hipertansiyon oranı kadınlarda %22,5’ten %7,3’e, erkeklerde %33,3’ten %11,1’e düşmüştür. En belirgin ve istatistiksel olarak anlamlı bulgu, Framingham risk skorundaki azalmadır (p<0,05). Kadınlarda en belirgin düşüş 60–64 yaş grubunda (%−2,4), erkeklerde 65–69 yaş grubunda (%−2,8) saptanmıştır. Başlangıçta tüm katılımcıların üçte birinde (%33,2) kronik hastalık, %27,8’inde aktif sigara kullanımı mevcuttu; bu risk faktörleri Framingham skorlamasında belirleyici olmuştur. Sonuç: Bu çalışmada, standardize edilmiş ve kişiye uyarlanmış diyet müdahalesi sonrasında kardiyometabolik risk göstergelerinde değişim eğilimleri ve Framingham risk skorunda anlamlı bir azalma ile ilişki saptanmıştır. Ancak kontrol grubunun bulunmaması nedeniyle gözlenen değişikliklerin yalnızca diyet müdahalesine atfedilmesi mümkün değildir. Bulgular, fazla kilolu ve obez bireylerde beslenme temelli müdahalelerin kardiyovasküler risk profilinde iyileşme eğilimi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu alanda nedensel ilişkilerin ortaya konulabilmesi için kontrollü ve uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma herhangi bir fonlama kuruluşu/sektöründen hibe almamıştır.

Etik Beyan

Çalışma, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Araştırmalar Etik Kurulu’nun 19.07.2012 tarihli ve 2012/256 numaralı onayı ile yürütüldü. Çalışma yapılırken Helsinki Bildirgesi ilkelerine uygun hareket edilmiştir.

Teşekkür

Yazarlar, Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı çalışanlarına araştırma sürecindeki destekleri için teşekkür etmektedir.

Kaynakça

  1. Referans 1. World Health Organization. Obesity and overweight. Geneva: World Health Organization; 2023.
  2. Referans 2. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması 2023. Ankara: T.C. Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2023.
  3. Referans 3. Türk Kardiyoloji Derneği. Türkiye Kalp Sağlığı Raporu 2024. İstanbul: Türk Kardiyoloji Derneği Yayınları; 2024.
  4. Referans 4. Çubukçu M, Türe E, Yazıcıoğlu B, Yavuz E. The Relationship of Vitamin D Status with Body Mass Index Among Obese Patients Registered to the Obesity Center. Turk J Fam Pract. 2021;25(2):47-52.
  5. Referans 5. Afshin A, Forouzanfar MH, Reitsma MB, Sur P, Estep K, Lee A, et al. Health effects of overweight and obesity in 195 countries over 25 years. N Engl J Med. 2017;377(1):13–27.
  6. Referans 6. Aune D, Sen A, Prasad M, Norat T, Janszky I, Tonstad S, et al. BMI and all-cause mortality: systematic review and non-linear dose–response meta-analysis of 230 cohort studies. BMJ. 2016;353:2156.
  7. Referans 7. Özsu E, Yazıcıoğlu B. Relationship Between Obesity and Platelet Indices in Children. Cukurova Medical Journal. 2018;43(1):30-35.
  8. Referans 8. Özsu E, Yazıcıoğlu B. Obese boys with low concentrations of high-density lipoprotein cholesterol are at greater risk of hepatosteatosis. Hormones. 2019;18:477–484.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Nisan 2026

Gönderilme Tarihi

8 Ocak 2026

Kabul Tarihi

27 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Türe, E., & Mert, E. (2026). Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği. International Journal of Tokat Medical Sciences, 18(1), 34-44. https://izlik.org/JA54YD58PW
AMA
1.Türe E, Mert E. Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği. Int J Tokat Med Sci. 2026;18(1):34-44. https://izlik.org/JA54YD58PW
Chicago
Türe, Eda, ve Ertan Mert. 2026. “Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği”. International Journal of Tokat Medical Sciences 18 (1): 34-44. https://izlik.org/JA54YD58PW.
EndNote
Türe E, Mert E (01 Nisan 2026) Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği. International Journal of Tokat Medical Sciences 18 1 34–44.
IEEE
[1]E. Türe ve E. Mert, “Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği”, Int J Tokat Med Sci, c. 18, sy 1, ss. 34–44, Nis. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54YD58PW
ISNAD
Türe, Eda - Mert, Ertan. “Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği”. International Journal of Tokat Medical Sciences 18/1 (01 Nisan 2026): 34-44. https://izlik.org/JA54YD58PW.
JAMA
1.Türe E, Mert E. Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği. Int J Tokat Med Sci. 2026;18:34–44.
MLA
Türe, Eda, ve Ertan Mert. “Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği”. International Journal of Tokat Medical Sciences, c. 18, sy 1, Nisan 2026, ss. 34-44, https://izlik.org/JA54YD58PW.
Vancouver
1.Eda Türe, Ertan Mert. Fazla Kilolu ve Obez Bireylerde Kardiyovasküler Risk Faktörlerinin Kontrolünde Diyetin Etkinliği. Int J Tokat Med Sci [Internet]. 01 Nisan 2026;18(1):34-4. Erişim adresi: https://izlik.org/JA54YD58PW