Azerbaijan’s Soft Balancing Strategy in the Context of the Iran-Israel War under Conditions of a Fragile Regional System

Öz

This study analyses Azerbaijan’s role during the Iran–Israel war within the context of developments that took place in 2026. Positioned delicately among regional powers during the conflict, Azerbaijan pursued a multidimensional and flexible foreign policy that went beyond classical balance-of-power strategies. Throughout the crisis, Azerbaijan emerged not only as an actor maintaining diplomatic equilibrium, but also as a critical “connective node” facilitating humanitarian assistance, air logistics, and evacuation operations. In this regard, activities such as the safe evacuation of foreign nationals, the provision of logistical transit routes, and the delivery of humanitarian aid contributed to Baku’s prominence as a stabilizing actor in the region. Within this framework, the study demonstrates that Azerbaijan’s soft balancing strategy is not limited to diplomatic manoeuvring alone but is also shaped through its humanitarian and logistical capacities. The central research question of this study is how Azerbaijan has positioned itself strategically in this turbulent regional environment and how this positioning can be explained within the framework of soft balancing. The findings suggest that, in the short term, the war has reinforced Azerbaijan’s role as a soft balancer and elevated the country as a functional facilitating actor. However, in the long term, increasing regional polarization, security risks, and the deepening of great power competition may call into question the sustainability of this role.

Anahtar Kelimeler

• Regional conflict
• Iran-Israel war
• Azerbaijan
• balancing policy
• soft balancing

İstikrarsız Bölgesel Sistem Koşullarında İran-İsrail Savaşı Bağlamında Azerbaycan’ın Yumuşak Dengeleme Stratejisi

Öz

Bu çalışma 2026 yılında gerçekleşen olaylar ekseninde Azerbaycan’ın İran-İsrail savaşı sürecindeki rolünü analiz etmektedir. Bahsi geçen savaş sırasında bölgesel güçler arasında hassas bir konumda bulunan Azerbaycan, klasik güç dengesi politikalarının ötesine geçerek çok boyutlu ve esnek bir dış politika izlemiştir. Özellikle kriz sürecinde Azerbaycan’ın yalnızca diplomatik denge gözeten bir aktör değil aynı zamanda insani yardım, hava lojistiği ve tahliye operasyonlarını kolaylaştıran bir “köprü” rolü üstlendiği görülmüştür. Bu kapsamda farklı ülke vatandaşlarının güvenli şekilde tahliye edilmesi lojistik geçişlerin sağlanması ve insani yardımların ulaştırılması gibi faaliyetler Bakü’nün bölgesel istikrarı destekleyici bir aktör olarak öne çıkmasına katkı sağlamıştır. Bu çerçevede Azerbaycan’ın yumuşak dengeleme stratejisinin yalnızca diplomatik denge politikalarıyla sınırlı olmadığı aynı zamanda insani ve lojistik kapasite üzerinden de şekillendiği ortaya konulmaktadır. Araştırmanın temel sorusu, Azerbaycan’ın bu türbülanslı bölgesel ortamda nasıl bir stratejik konumlanma sergilediği ve bu konumlanmanın yumuşak dengeleme çerçevesinde nasıl açıklanabileceğidir. Çalışmanın bulguları söz konusu savaşın kısa vadede Azerbaycan’ın yumuşak dengeleyici rolünü güçlendirdiğini ve ülkeyi işlevsel bir kolaylaştırıcı aktör olarak öne çıkardığını göstermektedir. Ancak uzun vadede artan bölgesel kutuplaşma, güvenlik riskleri ve büyük güç rekabetinin derinleşmesi nedeniyle bu rolün sürdürülebilirliğinin sorgulanabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bölgesel anlaşmazlık
• İran-İsrail savaşı
• Azerbaycan
• dengeleme politikası
• yumuşak dengeleme.

Kaynakça

1. Acar, O. (2021). İran’ın nükleer bir güç olmasının Ortadoğu’daki olası sonuçları. İsrailiyat: İsrail ve Yahudi Çalışmaları Dergisi, (8), 74- 112.
2. Alizada, N. (2026, 15 Nisan). Azərbaycan regional böhranlar fonunda diplomatik balans vasitəsilə öz təsirini artırır. Azertag.az. 15 Nisan 2026 tarihinde https://azertag.az/xeber/azerbaycan_regional_bohranlar_fonunda_diplomatik_balans_vasitesile_oz_tesirini_artirir___ekspert_reyi-4127523 adresinden erişildi.
3. Alizada, N. (2025). Söylem ve eylem bağlamında İran’ın Karabağ meselesine yönelik tutumunun dönemsel analizi. İzmir İktisat Dergisi, 40(2), 549-568.
4. Arıkanoğlu, N. (2016). Anarşik düzenden uluslararası topluma doğru yol alan dünyada Birleşmiş Milletlerin rolü. Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2(1),165-183.
5. Arslan, S. (2026). A theoretical framework for the use of internatıonal organizations by middle powers in foreign policy. Dianli Xitong Baohu yu Kongzhi/Power System Protection and Control, 54(1), 69-93.
6. Anews.com (2026, 3 March). Israel-US attacks, Iran retaliation close Gulf airspace, disrupt global aviation. 19 Nisan 2926 tarihinde https://www.anews.com.tr/middle-east/2026/03/03/israel-us-attacks-iran-retaliation-close-gulf-airspace-disrupt-global-aviation adresinden erişildi.
7. Asker, A. (2021). Rusya’nın yakın çevre siyaseti: Karadeniz-Hazar (Güney Kafkasya) bölgesi. İçinde M. Okur (Ed). 100. Yılında Türkiye Rusya ilişkileri ve Karadeniz (Moskova Antlaşması’ndan Günümüze) (ss.97-141), Ankara: Akçağ yayınları.
8. Azertag.az (2026, 12 Mart). Russian plane carrying humanitarian aid to Iran lands at Lankaran airport. 19 Nisan 2026 tarihinde https://azertag.az/en/xeber/russian_plane_carrying_humanitarian_aid_to_iran_lands_at_lankaran_airport-4074451 adresinden erişildi.

9. Aviation24.be (2026). EASA warns EU airlines to avoid Iranian airspace amid heightened military tensions. 19 Nisan 2026 tarihinde https://www.aviation24.be/organisations/easa-european-aviation-safety-agency/easa-warns-eu-airlines-to-avoid-iranian-airspace-amid-heightened-military-tensions/ adresinden erişildi.
10. Balcı, O. (2023). Tehdit dengesi teorisi perspektifinden Yunanistan’ın Türkiye’ye yönelik tehdit algısı: 2018-2020 döneminde Doğu Akdeniz’de Türk-Yunan rekabeti. Uluslararası İlişkiler ve Politika Dergisi, 3(2), 68-83.
11. Bayram, B. (2026). Hürmüz boğazı krizi ve küresel enerji güvenliği: Risk algısından ticari krize. Dipam Analiz, 68, 1-13.
12. Brown, L. C. (2007). Review of treacherous alliance: The secret dealings of Israel, Iran, and the United States. Foreign Affairs.
13. Businessinsider.com (2026, 28 February). Israel says 200 fighters struck Iran in the largest air operation in its history. 17 Nisan 2026 tarihinde https://www.businessinsider.com/israel-hundreds-fighters-struck-iran-largest-ever-air-operation-2026-2 adresinden erişildi.
14. Businessinsider. Com (2026, 2 March). Airlines are being squeezed into this sliver of sky as much of the Middle East joins Russia on the airspace no-fly list. 17 Nisan 2026 tarihinde https://www.businessinsider.com/airlines-are-using-narrow-corridor-to-skirt-closed-airspace-2026-3 adresinden erişildi.
15. Center for Preventive Action (2026). Iran’s war with Israel and the United States. 17 Nisan 2026 tarihinde https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/confrontation-between-united-states-and-iran adresinden erişildi.
16. Cingöz, M. (2026). Hamas’ın 7 Ekim 2023 İsrail saldırısı sonrası “Direniş Ekseni”nin krizi. Akdeniz İİBF Dergisi, 26(1), 103-112.
17. Criticalthreats.org (2025, 23 June). Iran update special report, June 23, 2025, evening edition. 17 Nisan 2026 tarihinde https://www.criticalthreats.org/analysis/iran-update-special-report-june-23-2025-evening-edition adresinden erişildi.
18. Csis.org (2026, 3 March). How will cyber warfare shape the U.S.-Israel conflict with Iran?. 15 Nisan 2026 tarihinde https://www.csis.org/analysis/how-will-cyber-warfare-shape-us-israel-conflict-iran adresinden erişildi.
19. Daoud, D. (2026, 9 March). Cypriot, Lebanese officials blame Hezbollah for drone attacks on UK base in Cyprus; IRGC responsibility also possible. 15 Nisan 2026 tarihinde https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/cypriot-lebanese-officials-blame-hezbollah-for-drone-attacks-on-uk-base-in-cyprus-irgc-responsibility-also-possible.php adresinden erişildi.
20. Elik, S. (2023). Uluslararası politikada sistem düşüncesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (50), 89-105.
21. Ekonomim.com (2026). İran, Nahçıvan’daki İHA saldırısında İsrail’i suçladı: Müslüman ülkelerin ilişkilerini bozmayı amaçlıyorlar. 19 Nisan 2026 tarihinde https://www.ekonomim.com/dunya/iran-nahcivandaki-iha-saldirisinda-israili-sucladi-musluman-ulkelerin-iliskilerini-bozmayi-amacliyorlar-haberi-879912 adresinden erişildi.
22. Farzam, R. (2025, 21 Mayıs). İran-ABD Müzakerelerinde “Sıfır Zenginleştirme” Krizi. 24 Mayıs 2026 tarihinde http://iramcenter.org/iran-abd-muzakerelerinde-sifir-zenginlestirme-krizi-2631 adresinden erişildi.
23. Iranwire.com (2025, 13 June). IRGC launches “True Promıse 3” Operation against Israel. 17 Nisan 2026 tarihinde https://iranwire.com/en/news/142070-irgc-launches-true-promise-3-operation-against-israel/ adresinden erişildi.
24. Institute for Economics & Peace (2026). The Iran war and the global terrorism threat, global terrorism index 2026: Special supplement, Sydney. 17 Nisan 2026 tarihinde http://visionofhumanity.org/resources adresinden erişildi. Iea.org (2026). Energy security. 19 Nisan 2026 tarihinde https://www.iea.org/reports/azerbaijan-energy-profile/energy-security adresinden erişildi.
25. Ganji, A. (2026, 13 March). The new Khamenei: How America and Israel solved Iran’s succession problem. 19 Nisan 2026 tarihinde https://www.foreignaffairs.com/iran/new-khamenei adresinden erişildi.
26. Gurbanov, Y. (2026, 14 April). Azerbaijan manages crisis amid Iran conflict. 19 Nisan 2026 tarihinde https://jamestown.org/azerbaijan-manages-crisis-amid-iran-conflict/ adresinden erişildi.
27. Gündoğdu, S. (2022). Dış politikada stratejik güç unsuru olarak nadir toprak elementleri. Rahva Teknik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(1), 103-115.
28. Gosh, P. (2020). International Relations. PHI: Haryana.
29. Gross, J., Carsten, K.W. D. D. & Lennart, R. (2022). Shadow of conflict: How past conflict influences group cooperation and the use of punishment. Organizational Behavior and Human Decision Processes, (171), 1-14.
30. Hamzaoğlu H. & Hoşfikirer, E.S. (2022). Hedging stratejisi çerçevesinde Rusya’nın İran nükleer meselesine yaklaşımı. Ekonomi, Politika & Finans Araştırmaları Dergisi, 7(2), 547-566.
31. Hasanova, T. (2026, 10 March). Azerbaijani humanitarian aid shipment reaches Iran border. 19 Nisan 2026 tarihinde https://caliber.az/en/post/baku-dispatches-humanitarian-assistance-to-iran adresinden erişildi.
32. Huseynov, V. (2026, 14 March). Azerbaijan’s strategic balancing act amid regional turbulence. 19 Nisan 2026 tarihinde https://theliberum.com/azerbaijans-strategic-balancing-act-amid-regional-turbulence/ adresinden erişildi.
33. Jane, M. (2017). İran’ın nükleer politikasının gelişimi ve uygulanan ambargo ve yaptırımların dış politikasına etkilerinin analizi. Bölgesel Araştırmalar Dergisi, 1(2), 264-314.
34. Johnstone, I. (2011). The power of deliberation: International law, politics and organizations.Oxford University Press.
35. Jinsa.org (2026). Operations Epic Fury and Roaring Lion: 4/6/26 Update.16 Nisan 2026 tarihinde https://jinsa.org/wp-content/uploads/2026/04/Operations-Epic-Fury-and-Roaring-Lion-04-06-26.pdf adresinden erişildi.
36. Kamrava, M. (2026). The war of Iran. The Arab Center for Research and Policy Studies: The Iranian Studies Unit, 1-4.
37. Kaplan, M. A. (1957). System and process in international politics. New York: John Wiley & Sons.
38. Kazdal, M. (2024). Iran’s security strategy: Balancing defensivedeterrents and offensive proxy warfare. Adam Academy Journal of Social Sciences, 14 (2), 303-319.
39. Karaveli, H. (2026, 20 March). Erdoğan and the Iran war: Authoritarianism makes Turkey vulnerable. 19 Nisan 2026 tarihinde https://www.turkeyanalyst.org/publications/turkey-analyst-articles/item/744-erdo%C4%9Fan-and-the-iran-war-authoritarianism-makes-turkey-vulnerable.html adresinden erişildi.
40. Khatib, L. (2026). The degradation of Iran’s proxy model. Belfer Center Report, 2-22.
41. Lob, E. (2026, 6 March). Who will be Iran’s next supreme leader?. 16 Nisan 2026 tarihinde https://carnegieendowment.org/emissary/2026/03/iran-supreme-leader-succession-khamenei-mojtaba-arafi adresinden erişildi.
42. Middle East Eye (2026, 9 March). Iran says it did not launch attacks towards Turkey or Azerbaijan. 16 Nisan 2026 tarihinde https://www.middleeasteye.net/live-blog/live-blog-update/iran-says-it-did-not-launch-attacks-towards-turkey-or-azerbaijan adresinden erişildi.
43. Mumford, D. (2026). Middle East airspace-current operational picture. 20 Nisan 2026 tarihinde https://ops.group/blog/middle-east-airspace-current-operational-picture/ adresinden erişildi.
44. Modern.az (2026). Ilham Aliyev to Pezeshkian: “Our peoples will always be together in difficult days”. 20 Nisan 2026 tarihinde https://modern.az/en/olke/588922/ilham-aliyev-to-pezeshkian-our-peoples-will-always-be-together-in-difficult-days/ adresinden erişildi. No:072/26. Statement on drone attacks against the Nakhchivan Autonomous Republic of the Republic of Azerbaijan from the territory of the Islamic Republic of Iran. 20 Nisan 2026 tarihinde https://mfa.gov.az/en/news/no07226 adresinden erişildi.
45. Novruz, A. (2026, 1 March). Azerbaijan emerges as key transit hub amid regional airspace closures. 20 Nisan 2026 tarihinde https://www.azernews.az/nation/255068.html adresinden erişildi.
46. Pape, R. A. (2005). Soft balancing against the United States. International Security, 30(1), 7-45.
47. Plopsky, G. (2026, 12 March). Rising lion’s air offensive: Part I. 16 Nisan 2026 tarihinde https://www.fpri.org/article/2026/03/rising-lions-air-offensive-part-i/ adresinden erişildi.
48. President.az (2026, 5 March). Ilham Aliyev chaired meeting of Security Council. 20 Nisan 2026 tarihinde https://president.az/en/articles/view/71792 adresinden erişildi.
49. Report.az, (2026, 10 March). 2,097 people from 69 countries evacuated from Iran via Azerbaijan. 20 Nisan 2026 tarihinde https://report.az/en/domestic-politics/2-097-people-from-69-countries-evacuated-from-iran-via-azerbaijan adresinden erişildi.
50. Report.az (2026, 27 March). Another Russian humanitarian aid convoy heads to Iran via Azerbaijan. 20 Nisan 2026 tarihinde https://report.az/en/domestic-politics/another-russian-aid-shipment-to-iran-enters-south-astara-customs-post adresinden erişildi.
51. Report.az (2026, 31 March). Azerbaijan evacuates over 3,100 people from Iran amid conflict. 20 Nisan 2026 tarihinde https://report.az/en/foreign-politics/azerbaijan-evacuates-over-3-100-people-from-iran-amid-conflict adresinden erişildi.
52. The Soufan Center (2026, 12 March). Mojtaba Khamenei’s first statement signals escalation and regional pressure. 19 Nisan 2026 tarihinde https://thesoufancenter.org/intelbrief-2026-march-12b/ adresinden erişildi.
53. Sde.org (2026). Nahçıvan havalimanı’na ve Şekerabad kasabası’na İHA düştü, Azerbaycan İran Büyükelçisini bakanlığa çağırdı. 14 Nisan 2026 tarihinde https://www.sde.org.tr/haber/nahcivan-havalimani-na-ve-sekerabad-kasabasi-na-iha-dustu-azerbaycan-iran-buyukelcisini-bakanliga-cagirdi-haberi-63473 adresinden erişildi.
54. U.S. Department of War (2025). Secretary of Defense Pete Hegseth and Chairman of the Joint Chiefs of Staff General Dan Caine hold a press conference. 14 Nisan 2026 tarihinde https://www.war.gov/News/Transcripts/Transcript/Article/4222543/secretary-of-defense-pete-hegseth-and-chairman-of-the-joint-chiefs-of-staff-gen/ adresinden erişildi.
55. Vidal, L. & Pelegrin, A. (2018). Hedging against China: Japanese Strategy towards a Rising Power. Asian Security, 14(2), 193-211.
56. Waltz, K. (1979). Theory of International Politics. Addison-Wesley Publishing Company.
57. Wivel, A. & Paul, T. V. (2020). Soft Balancing, institutions, and peaceful change. Ethics & International Affairs, 34(4), 473-485.
58. Yılmaz, R., & Sayın, F. M. (2013). Azerbaycan dış politikasını belirleyen öğeler ve denge politikasına yansımaları. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 23-42.