7-14 YAŞ ARASI ÇOCUK HASTALARDA DİŞ SAYI ANOMALİLERİNİN İNCELENMESİ

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 3, 1 - 8, 31.12.2025

Tuana Tekin , Elif Sepet , Deniz Özkuyucu

Öz

Bu çalışmada, Diş sayı anomalilerinin sıklığı ve dağılımı, diğer diş anomalilerinin varlığı, diş anomalilerinin cinsiyet ile ilişkisi incelenerek hastalarda planlanan/gerçekleştirilen dental tedavi tipleri araştırılmıştır.
Diş sayı anomalilerini belirlemek için 7 ila 14 yaş arasındaki 677 hastanın panoramik radyografileri ve kayıtları incelenmiştir. 7 yaşından küçük ve 14 yaşından büyük hastalar, net olmayan panoramik radyografi görüntüleri, üçüncü molar dişleri çalışmaya dahil edilmemiştir. Çalışmada gelişimsel dental anomaliler beş ana gruba ayrılarak; sayı, boyut, doku, pozisyon ve şekil anomalileri açısından değerlendirilmiştir.
Hastalarda planlanan/gerçekleştirilen tedavi tipleri saptanarak elde edilen verilerin yaşa ve cinsiyete göre değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel analiz Jamovi yazılımı kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p < 0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Gelişimsel dental anomali sıklığı %15.21'dir. En sık görülen anomali sayı anomalisi (%8.5), bu grupta en sık görülen dental anomali ise hipodontidir (%6.05).
Eksik dişlerin sıklığı incelendiğinde kızlarda daha fazla diş eksikliğine rastlanmış, ancak istatistiksel olarak farkın anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Hipodonti olgularının %85,54’ünün izole diş eksikliği olduğu, %14,46’sının diğer diş anomalileri birlikte görüldüğü saptanmıştır.
Oligodonti sıklığı %0.4 olarak tespit edilmiştir. Hiperdonti sıklığı % 2.06 olarak bulunmuş, bu duruma en fazla üst çenede rastlanılmış olup, olguların %33.3 ‘ünün mesiodens olduğu saptanmıştır. Hipodonti anomalisi saptanan hastaların %84’ünde çeşitli tedaviler gerçekleştirilmiştir. Bu tedaviler; %30 oranında koruyucu tedaviler, %28 cerrahi girişimler, %32 restoratif ve %10 oranında ortodontik tedavilerdir. Hastaların %16’sının yalnızca ilk muayeneleri gerçekleştirilmiştir.
Hiperdonti olgularının %71,6’sının izole diş fazlalığı olduğu, %28,4’ünün diğer diş anomalileri ile birlikte görüldüğü saptanmıştır. Hiperdonti sıklığına, erkeklerde daha fazla rastlanılmış, ancak istatistiksel olarak farkın anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0.05). Hiperdonti anomalisi saptanan hastalarda planlanmış ve uygulanmış tedaviler; %22 oranında koruyucu tedaviler, %33 cerrahi girişimler,%28 restoratif tedaviler ve %17 oranında ortodontik tedavilerdir.
Dental gelişim anomalileri, çocuklarda yaygın bir sağlık sorunudur. Bu anomalilerin erken teşhisi ve tedavisi ile hastanın fonksiyonel, estetik ve psikolojik gereksinimleri karşılanabilir. Uzun vadede bu etkin planlama ve erken teşhis, tedavi maliyetlerini ve süresini de azaltacaktır.

Anahtar Kelimeler

Diş Sayı Anomalileri , Hipodonti , Hiperdonti , Prevalans

Kaynakça

• ALHumaid, J., Buholayka, M., Thapasum, A., Alhareky, M., Abdelsalam, M., & Bughsan, A. (2021). Investigating prevalence of dental anomalies in Eastern Province of Saudi Arabia through digital orthopantomogram. Saudi Journal of Biological Sciences. https://doi.org/10.1016/j.sjbs.2021.02.023.
• Anegundi, R., Tegginmani, V., Battepati, P., Tavargeri, A., Patil, S., Trasad, V., & Jain, G. (2014). Prevalence and characteristics of supernumerary teeth in a non-syndromic South Indian pediatric population. Journal of Indian Society of Pedodontics and Preventive Dentistry. https://doi.org/10.4103/0970-4388.127041.
• Arslan, Z. B., Berker Yıldız, D., & Yaşar, F. (2019). Dental Anomali Görülme Sıklığının Digital Panoramik Radyografi İle Değerlendirilmesi. Selcuk Dental Journal. https://doi.org/10.15311/selcukdentj.597031.
• Behr, M., Proff, P., Leitzmann, M., Pretzel, M., Handel, G., Schmalz, G., Driemel, O., Reichert, T. E., & Koller, M. (2011). Survey of congenitally missing teeth in orthodontic patients in Eastern Bavaria. In European Journal of Orthodontics. https://doi.org/10.1093/ejo/cjq021.
• Büyükgöze-Dindar, M., & Tekbaş-Atay, M. (2022). Prevalence of Dental Anomalies Assessed Using Panoramic Radiographs in a Sample of the Turkish Population. The Chinese Journal of Dental Research : The Official Journal of the Scientific Section of the Chinese Stomatological Association (CSA). https://doi.org/10.3290/j.cjdr.b3317997.
• Celikoglu, M., Kamak, H., & Oktay, H. (2010). Investigation of Transmigrated and Impacted Maxillary and Mandibular Canine Teeth in an Orthodontic Patient Population. Journal of Oral and Maxillofacial Surgery. https://doi.org/10.1016/j.joms.2009.09.006.
• Choi BR, Choi DH, Huh KH, Yi WJ, Heo MS, Choi SC, Bae KH, Lee SS. (2012). Clinical image quality evaluation for panoramic radiography in Korean dental clinics. Imaging Sci Dent. 42:183-190.
• Chung, C. J., Han, J. H., & Kim, K. H. (2008). The pattern and prevalence of hypodontia in Koreans. Oral Diseases. https://doi.org/10.1111/j.1601-0825.2007.01434.x.
• Cobourne, M.T. and Sharpe, P.T. (2013). Diseases of the tooth: The genetic and molecular basis of inherited anomalies affecting the dentition, Wiley Interdisciplinary Reviews: Developmental Biology, pp. 183–212. Available at: https://doi.org/10.1002/wdev.66.
• Colak, H., Uzgur, R., Tan, E., Hamidi, M. M., Turkal, M., & Colak, T. (2013). Investigation of prevalence and characteristics of mesiodens in a non-syndromic 11256 dental outpatients. European Review for Medical & Pharmacological Sciences, 17(19).
• Dalili, Z., Nemati, S., Dolatabadi, N., Javadzadeh, A. S., & Mohtavipoor, S. T. (2013). Prevalence of Developmental and Acquired Dental Anomalies on Digital panoramic Radiography in Patients Attending the Dental Faculty of Rasht, Iran. Journal of Dentomaxillofacial Radiology, Pathology and Surgery. https://doi.org/10.18869/acadpub.3dj.1.2.24.
• Erkmen Almaz, M.; Şaroğlu Sönmez, I.; Akbay Oba, A. (2017). çocuk hastalarda gelişimsel dental anormalilerin görülme sıklığı ve dağılımı. Meandros Med Dent J, 18(130). https://doi.org/10.4274/meandros.07279.
• Esenlik, E., Sayin, M. Ö., Atilla, A. O., Özen, T., Altun, C., & Başak, F. (2009). Supernumerary teeth in a Turkish population. American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics. https://doi.org/10.1016/j.ajodo.2007.10.055.
• Ezoddini Ardakani, F., Sheikhha, M. H., & Ahmadi, H. (2007). Prevalence of dental developmental anomalies: A radiographic study. Community Dental Health.
• Gelgör, İ. E., Şişman, Y., & Malkoç, S., (2005). Daimi Dentisyonda Konjenital Hipodontinin Görülme Sıklığı. Türkiye Klinikleri, J Dental Sci , Vol.11, 43-48.
• Gokkaya, B., Oflezer, O., Ozdil, N., Kargul, B., & Gokkaya, B. (2020). Is there any relationship between hypodontia and hyperdontia with taurodontism, microdontia and macrodontia? A retrospective study. Nigerian Journal of Clinical Practice. https://doi.org/10.4103/njcp.njcp_559_19.
• Gracco, A. L. T., Zanatta, S., Forin Valvecchi, F., Bignotti, D., Perri, A., & Baciliero, F. (2017). Prevalence of dental agenesis in a sample of Italian orthodontic patients: an epidemiological study. Progress in Orthodontics. https://doi.org/10.1186/s40510-017-0186-9.
• Gupta, S. K., Saxena, P., Jain, S., & Jain, D. (2011). Prevalence and distribution of selected developmental dental anomalies in an Indian population. Journal of Oral Science. https://doi.org/10.2334/josnusd.53.231.
• Gurbuz, O., Ersen, A., Dikmen, B., Gumustas, B., & Gundogar, M. (2019). The prevalence and distribution of the dental anomalies in the Turkish population. Journal of the Anatomical Society of India. https://doi.org/10.4103/jasi.jasi_31_19.
• Karadas, M., Celikoglu, M., & Akdag, M. S. (2014). Evaluation of tooth number anomalies in a subpopulation of the North-East of Turkey. European Journal of Dentistry. https://doi.org/10.4103/1305-7456.137641.
• Karaoğlu, C. (2022). Çocuklarda dijital panoramik radyografi ile gelişimsel dental anormalilerin incelenmesi. Uzmanlık Tezi. Pedodonti Anabilim Dalı, Ordu Üniversitesi.
• Kazanci, F., Celikoglu, M., Miloglu, O., Ceylan, I., & Kamak, H. (2011). Frequency and distribution of developmental anomalies in the permanent teeth of a Turkish orthodontic patient population. Journal of dental sciences, 6(2), 82-89.
• Koparal M, Ünsal HY, Alan HT, Yalçın M, Ege B, G. B. (2018). Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yedi farklı dental anomalinin görülme sıklığı. Selcuk Dent J., 5(2), 135–141.
• Nieminen, P. (2009). Genetic basis of Tooth agenesis. Journal of Experimental Zoology Part B: Molecular and Developmental Evolution. https://doi.org/10.1002/jez.b.21277.
• Ozgul BM, Arikan V, O. F. (2013). Prevalence and characteristics of supernumerary teeth in a child population from central anatolia - Turkey. Oral Health Dental Manag, 12, 269–272.
• Özenci S., Günhan Ö., Öztaş B., 2009. Çoklu diş anomalisi: Bir vaka raporu. A.Ü Diş Hek Fak Derg, 37(1), 55-9. Patil, S., Doni, B., Kaswan, S., & Rahman, F. (2013). Prevalence of dental anomalies in indian population. Journal of Clinical and Experimental Dentistry. https://doi.org/10.4317/jced.51119.
• Peker, I., Kaya, E., & Darendeliler-Yaman, S. (2009). Clinic and radiographical evaluation of non-syndromic hypodontia and hyperdontia in permanent dentition. Medicina oral, patologia oral y cirugia bucal, 14(8), e393–e397.
• Saberi, E. A., & Ebrahimipour, S. (2016). Evaluation of developmental dental anomalies in digital panoramic radiographs in Southeast Iranian Population. Journal of International Society of Preventive and Community Dentistry, 6(4), 291-295.
• Schalk-van der Weide Y., Beemer F A., Faber JA. Bosman F. (1994). Symptomatology of patients with oligodontia. J Oral Rehabil 1994; 21: 247-261.
• Shokri, A., Poorolajal Prof., J., Khajeh, S., Faramarzi, F., & Kahnamoui, H. M. (2014). Prevalence of dental anomalies among 7- to 35-year-old people in hamadan, iran in 2012-2013 as observed using panoramic radiographs. Imaging Science in Dentistry. https://doi.org/10.5624/isd.2014.44.1.7.
• Sumer, P., Sumer, M., Ozden, B., & Otan, F. (2007). Transmigration of mandibular canines: A report of six cases and a review of the literature. Journal of Contemporary Dental Practice. https://doi.org/10.5005/jcdp-8-3-104.
• Uzamış, M.; Taner, T.U.; Kansu, Ö.; Alpar, R. (2001). Evaluation of Dental Anomalies in 6-13 Year Old Turkish Children: A Panoramic Survey. J Marmara Univ Dent Fac., 4(254).
• Vani, N. V., Saleh, S. M., Tubaigy, F. M., & Idris, A. M. (2016). Prevalence of developmental dental anomalies among adult population of Jazan, Saudi Arabia. Saudi Journal for Dental Research. https://doi.org/10.1016/j.sjdr.2015.03.003.
• Wagner, V.P.; Arrué, T., Hilgert, E., Arús, N.A., da Silveira, H.L.D., Martins, M.D. and Rodrigues, J.A. (2020). Prevalence and Distribution of Dental Anomalies in a Paediatric Population Based on Panoramic Radiographs Analysis. European Journal of Paediatric Dentistry 21(4):292–98. doi: 10.23804/ejpd.2020.21.04.7.