DOĞANIN MUCİZESİ PROPOLİS’E GENEL BAKIŞ ANADOLU PROPOLİSİ ANTİOKSİDAN ETKİSİNİN BELİRLENMESİ

Yıl 2025, Cilt: 4 Sayı: 3, 14 - 17, 31.12.2025

İsmihan Goze , Fatih Özan 1 , Şenay Akkuş Çetinus

https://izlik.org/JA79RB23XF

Öz

Serbest oksijen radikalleri; İnsan sağlığını doğrudan etkiler. Sağlıksız hale getirdiği kişilerde yükselen sağlık harcamaları nedeniyle ekonomiyi de dolaylı olarak etkileyen bir sorundur. Son yıllarda serbest oksijen radikalerini inaktive edebilecek, kimyasal olmayan doğal kaynaklara ulaşmak için birçok araştırma yapılmaktadır. Propolis de bu kaynaklardan birisidir.
Propolis bal arıları (Apis mellifera L.) tarafından bitkilerin yaprak, gövde, tomurcuk gibi farklı kısımlarından toplanan salgıların enzimler ve bal mumu gibi maddeler ile birleştirilmesi sonucunda ürettikleri reçinemsi peletlerdir.
Propolisin içeriğindeki flavonoid çeşidinin 25 tanesi mucize besin bal ile aynıdır. Birçok hastalıkta doğal iyileştirici etkisi belirlenmiş Propolis alternatif tedavide değerli bir üründür.
Araştırmamızda Trabzon’dan temin edilen propolisin antioksidan aktivitesi iki farklı yöntemle belirlenmiştir. DPPH ( IC50 0,502/ BHT 0,0150) yöntemiyle çok güçlü antioksidan aktivite, B-karoten (%21-BHT %100) ile de orta derecede güçlü antioksidan aktivite sahip olduğu bulunmuştur
Elde edilen bulgular ve propolisin antioksidan etkisi ile ilgili literatür çalışmalarına yer verilerek, propolis, ekonomik değeri ve apiterapi konularına dikkat çekmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

propolis , antioksidan , apiterapi

AN OVERVIEW OF PROPOLIS, NATURE'S MIRACLE DETERMINATION OF THE ANTIOXIDANT EFFECTS OF ANATOLIAN PROPOLIS

https://izlik.org/JA79RB23XF

Öz

Free oxygen radicals directly affect human health. Due to the rising healthcare costs of those who make them unhealthy, they are a problem that indirectly impacts the economy. In recent years, much research has been conducted to find non-chemical natural sources that can inactivate Free Oxygen Radicals. Propolis is one of these products.
Propolis is a resinous pellet produced by honeybees (Apis mellifera L.) by combining secretions collected from various parts of plants, such as leaves, stems, and buds, with enzymes and substances such as beeswax. Twenty-five of the flavonoids found in propolis are shared with honey. Propolis is a valuable product, known for its natural healing properties against many diseases.
The study determined the antioxidant activity of propolis obtained from Trabzon. It was found to be a very potent antioxidant by the DPPH (IC50 0.502/BHT 0.0150) method and moderately potent by B-carotene (21%-BHT 100%).
The aim was to compare the findings with studies in the literature investigating the antioxidant effects of propolis and to draw attention to the issues of beekeeping, propolis, economic value, and apitherapy.

Anahtar Kelimeler

propolis , antioxidant , apiterapy

Kaynakça

• Abdelrazeg, S., Hussin, H., Salih, M., & Shaharuddin, B. (2020). Propolis composition and applications in medicine and health. International Medical Journal, 25(3), 1505–1542.
• Acun, S., & Gül, H. (2020). Fonksiyonel bir ürün olan propolisin sağlık üzerine etkisi. Uludağ Arıcılık Dergisi (U. Bee Journal), 20(2), 189–208.
• Ahn, M., Kumazawa, S., Usui, Y., Nakamura, J., Matsuka, M., Zhu, F., & Nakayama, T. (2007). Antioxidant activity and constituents of propolis collected in various areas of China. Food Chemistry, 101(4), 1383–1392.
• Arslan, A. S., Birben, N., Seven, P. T., & Seven, İ. (2017). Arı ürünleri ve hayvan beslemede kullanımı. Uludağ Arıcılık Dergisi, 17(2), 93–104.
• Aydemir, B., & Karadağ Sarı, E. (2009). Antioksidanlar ve büyüme faktörleri ile ilişkisi. Kocatepe Veterinary Journal, 2(2), 56–60.
• Başer, K. H. C. (2003). Industrial plants as sources of dietary supplements. In Dietary Supplements of Plant Origin (pp. 39–50).
• Baser, K. H. C. (2004). Book review: Thyme – The genus Thymus. Journal of Essential Oil Research, 16, 159.
• Bazmandegan, G., Shamsizadeh, A., Fathi Najafi, M., Assadollahi, Z., Allahtavakoli, M., Kamiab, Z., Vakilian, A., Moghadam-Ahmadi, A., Amirteimoury, M., & Boroushaki, M. T. (2020). Iranian brown propolis possesses neuroprotective effect against ischemic neuronal damage in mice. Journal of Herbmed Pharmacology, 9(2), 121–129.
• Bogda nov, S. (2012). Propolis: Composition, health, medicine: A review. Bee Product Science. http://www.bee-hexagon.net.
• Bozan, B., Ozturk, N., Kosar, M., Tunalier, Z., & Baser, K. H. C. (2002). Antioxidant and free radical scavenging activities of eight Salvia species. Chemistry of Natural Compounds, 38(2), 198–200.
• Braakhuis, A. (2019). Evidence on the health benefits of supplemental propolis. Nutrients, 11(11), 2705.
• Burits, M., & Bucar, F. (2000). Antioxidant activity of Nigella sativa essential oil. Phytotherapy Research, 14, 323–328.
• Castaldo, S., & Capasso, F. (2002). Propolis, an old remedy used in modern medicine. Fitoterapia, 73(1), S1–S6.
• Dapkevicius, A., Venskutonis, R., Van Beek, T. A., & Linssen, P. H. (1998). Antioxidant activity of extracts obtained by different isolation procedures from some aromatic herbs grown in Lithuania. Journal of the Science of Food and Agriculture, 77, 140–146.
• Doğan, N., & Hayoğlu, İ. (2012). Propolis ve kullanım alanları. Journal of the Agricultural Faculty of Harran University, 16(3), 39–48.
• Dündar, Y., & Aslan, R. (1999). Hücre moleküler statüsünün anlaşılması ve fizyolojik önem açısından radikaller, antioksidanlar. İnsizyon Cerrahi Tıp Bilim Dergisi, 2(2), 134–142.
• Fuliang, H. U., Hepburn, H. R., Xuan, H., Chen, M., Daya, S., & Radloff, S. E. (2005). Effects of propolis on blood glucose, blood lipid and free radicals in rats with diabetes mellitus. Pharmacological Research, 51(2), 147–152. Ghisalberti, E. L. (1979). Propolis: A review. Bee World, 60, 59–84.
• Güney, F., & Yılmaz, M. (2013). Arıcılık Araştırma Dergisi, 25–28.
• Kabiloğlu, A., & Kocabağlı, N. (2022). Propolis ve ruminantlarda alternatif yem katkı maddesi olarak kullanımı. Dicle Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 15(1), 59–64.
• Kakoolaki, S., Talaş, Z. S., Çakır, O., Çiftçi, O., & Özdemir, İ. (2013). Role of propolis on oxidative stress in fish brain. Basic and Clinical Neuroscience, 4(2), 153–158.
• Karabulut, H., & Gülay, M. Ş. (2016). Antioksidanlar. MAE Veterinary Faculty Journal, 1(1), 65–76.
• Kaymak, S., Vural, N., Yüce, O., & Mollahaliloğlu, S. (2024). Doğanın şifası: Arı zehrinin sağlık üzerindeki etkileri ve uygulamaları.
• Koo, H. J., Lee, K. R., Kim, H. S., & Lee, B. M. (2019). Detoxification effects of aloe polysaccharide and propolis on the urinary excretion of metabolites in smokers. Food and Chemical Toxicology, 130, 99–108.
• Kumova, U., Korkmaz, A., Avcı, B. C., & Ceyran, G. (2002). Önemli bir arı ürünü: Propolis. Uludağ Arıcılık Dergisi, 2(2), 10–24.
• Lotfy, M. (2006). Biological activity of bee propolis in health and disease. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 7, 22–31.
• Maciejewicz, W., Daniewski, M., & Markowski, W. (2001). GC-MS identification of the flavonoid aglycones isolated from propolis. Chromatographia, 53(5–6), 343–346.
• Marcucci, M. C. (1995). Propolis: Chemical composition, biological properties and therapeutic activity. Apidologie, 26, 83–99.
• Memmedov, H., Aldemir, O., & Aliyev, E. (2017). Propolisin antioksidan ve antiinflamatuvar etkisi. Arıcılık Araştırma Dergisi, 9(2), 17–23.
• Mollahaliloğlu, S., Uğurlu, F. G., Kalaycı, M., & Öztaş, D. (2015). Geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarında yeni dönem. Ankara Medical Journal, 15(2), 102–105.
• Nieva Moreno, M. I., Isla, M. I., Sampietro, A. R., & Vattuone, M. A. (2000). Comparison of the free radical-scavenging activity of propolis from several regions of Argentina. Journal of Ethnopharmacology, 71, 109–114.
• Orsolic, N., Jurcevic, I. L., Dikic, D., Rogic, D. D., Odeh, D., Balta, V., Junakovic, E. P., Terzic, S., & Jutric, D. (2019). Effects of propolis on diet-induced hyperlipidemia and atherogenic indices in mice. Antioxidants, 8(6), 156.
• Özan, Ü., Özan, F., & Er, K. (2015). Oral mikroorganizmalara karşı propolisin antimikrobiyal etkinliği. Acta Odontologica Turcica, 32(1), 36–41.
• Pham-Huy, L. A., He, H., & Pham-Huy, C. (2008). Free radicals, antioxidants in disease and health. International Journal of Biomedical Science, 4(2), 89–96.
• Pineros, A. R., Lima, M. H. F., Rodrigues, T., Gembre, A. F., Bertolini, T. B., Fonseca, M. D., Bernetta, A. A., Ramalho, L. N. Z., Cunha, F. Q., Hori, J. I., & Bonato, V. L. D. (2020). Green propolis increases myeloid suppressor cells and CD4 Foxp3 cells and reduces Th2 inflammation in the lungs after allergen exposure. Journal of Ethnopharmacology, 252, 112496.
• Romeo, M., Freire, J., Pastene, E., Garcia, A., Aranda, M., & Gonzales, C. (2019). Propolis polyphenolic compounds affect the viability and structure of Helicobacter pylori in vitro. Revista Brasileira de Farmacognosia, 29(3), 325–332.
• Russo, A., Cardile, V., Sanchez, F., Troncoso, N., Vanella, A., & Garbarino, J. A. (2004). Chilean propolis: Antioxidant activity and antiproliferative action in human tumor cell lines. Life Sciences, 76(5), 545–558.
• Saygın, H., & Saraç, B. (2019). Scavenging effect, chemical composition and antispasmodic activity of the essential oil of Origanum onites L. Turkish Journal of Agriculture – Food Science and Technology, 7(12), 2137–2141.
• Saygın Göze, A., Göze, İ., Alim, A., Ercan, N., Durmuş, N., Vural, N., & Alim, B. A. (2018). Essential oil of Thymus pectinatus Fisch. & Mey. var. pectinatus: Chemical formation, antimicrobial, antioxidant, antispasmodic and angiogenic activities. African Journal of Traditional, Complementary and Alternative Medicines, 15(1), 34–41.
• Sforcin, J. M. (2007). Propolis and the immune system: A review. Journal of Ethnopharmacology, 113(1), 1–14. Seçilmiş, Y., & Silici, S. (2020). Bee product efficacy in children with upper respiratory tract infection. The Turkish Journal of Pediatrics, 62, 634–640.
• Silici, S., & Güçlü, B. K. (2018). Yumurtacı tavuk rasyonlarına propolis ve kafeik asit ilavesinin performans, yumurta kalitesi ve serum değişkenleri üzerine etkileri. Sağlık Bilimleri Dergisi, 27(3), 221–227.
• Silici, S., & Kutluca, S. (2005). Chemical composition and antibacterial activity of propolis collected by three different races of honeybees in the same region. Journal of Ethnopharmacology, 99(1), 69–73.
• Sung, S. H., Choi, G. H., Lee, N. W., & Shin, B. C. (2017). External use of propolis for oral, skin, and genital diseases: A systematic review and meta-analysis. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2017, 8025752.
• Yücel, B., Topal, E., Akçiçek, E., & Köseoğlu, M. (2014). Propolisin insan sağlığına etkisi. Anadolu Journal of Aegean Agricultural Research Institute, 24(2), 41–49.