An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students

Emine Nur Demircan; Biray Gökde Dinç; Zelal Şevval Temurçin

TR EN

Üniversite Öğrencilerinde Ekran Süresi ile Kinezyofobi, Ağrı İnançlari, Boyun Özürlülüğü Ve Yorgunluk Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Giriş Artan dijitalleşme ile üniversite öğrencilerinde günlük ekran süresi önemli ölçüde artmıştır. Uzun süreli ekran kullanımı; dijital yorgunluk, hareketten kaçınma davranışları ve ağrıya ilişkin olumsuz inançlar üzerinden fiziksel işlevselliği olumsuz etkileyebilmektedir. Amaç Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde günlük ekran süresi ile kinezyofobi, ağrı inançları, boyun özürlülüğü ve dijital yorgunluk arasındaki ilişkileri incelemektir. Materyaller ve Yöntemler Bu çalışma nicel, tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yürütülmüştür. Araştırmaya 140 üniversite öğrencisi dahil edilmiştir. Veriler çevrim içi anket yöntemiyle toplanmış; değerlendirmede Hareket Korkusu Nedenleri Ölçeği, Ağrı İnançları Ölçeği, Boyun Özürlülük İndeksi ve Dijital Yorgunluk Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Sonuçlar Günlük ekran süresinin artması, dijital yorgunluk düzeyleriyle ilişkili bulunmuştur. Buna karşılık ekran süresi ile kinezyofobi, ağrı inançları ve boyun özürlülüğü arasında doğrudan bir ilişki saptanmamıştır. Kinezyofobinin; ağrı inançları, boyun özürlülüğü ve dijital yorgunluk ile ilişkili olduğu, benzer şekilde ağrı inançlarının hem boyun özürlülüğü hem de dijital yorgunlukla birlikte seyrettiği belirlenmiştir. Tartışma Elde edilen bulgular, ekran süresinin tek başına fiziksel yakınmaları açıklamaktan ziyade, dijital yorgunluk üzerinden dolaylı etkiler oluşturduğunu düşündürmektedir. Psikolojik ve bilişsel faktörlerin, hareketten kaçınma davranışları ve fonksiyonel kısıtlılıklar üzerinde belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Sonuç ve Öneriler Bu çalışma, üniversite öğrencilerinde dijital yorgunluğun ekran süresiyle ilişkili temel bir sorun alanı olduğunu, buna eşlik eden kinezyofobi ve ağrı inançlarının ise fiziksel işlevsellik üzerinde önemli etkiler oluşturduğunu göstermektedir. Koruyucu ve önleyici yaklaşımlarda, ekran süresinin yanı sıra bireylerin hareket algıları, ağrıya yönelik inançları ve yorgunluk düzeylerinin bütüncül biçimde ele alınması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students

Öz

Introduction With increasing digitalisation, daily screen time among university students has significantly increased. Prolonged screen use can negatively affect physical functioning through digital fatigue, avoidance of movement behaviours, and negative beliefs about pain. Objective The aim of this study is to examine the relationships between daily screen time and kinesiophobia, pain beliefs, neck disability, and digital fatigue among university students. Materials and Methods This study was conducted using a quantitative, descriptive, and cross-sectional design. A total of 140 university students participated in the study. Data were collected using an online questionnaire; the Movement Fear Scale, Pain Beliefs Scale, Neck Disability Index, and Digital Fatigue Scale were used for assessment. The obtained data were analysed using appropriate statistical methods. Results An increase in daily screen time was found to be associated with levels of digital fatigue. In contrast, no direct relationship was found between screen time and kinesiophobia, pain beliefs, or neck disability. Kinesiophobia was found to be associated with pain beliefs, neck disability, and digital fatigue, and similarly, pain beliefs were found to co-occur with both neck disability and digital fatigue. Discussion The findings suggest that screen time, rather than explaining physical complaints on its own, has indirect effects through digital fatigue. Psychological and cognitive factors appear to play a decisive role in avoidance behaviours and functional limitations. Conclusions and Recommendations This study demonstrates that digital fatigue is a fundamental problem area in university students related to screen time, and that accompanying kinesiophobia and pain beliefs have significant effects on physical functioning. In protective and preventive approaches, it is recommended that individuals' perceptions of movement, beliefs about pain, and fatigue levels be addressed holistically, in addition to screen time.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Asmundson, G.J.G. and Katz, J. (2009) 'Understanding the co-occurrence of anxiety disorders and chronic pain: State-of-the-art', Depression and Anxiety, 26(10), pp. 888–901. https://doi.org/10.1002/da.20600.
Chen, Y.J., Hu, C.Y., Wu, W.T., Lee, R.P., Peng, C.H., Yao, T.K., Chang, C.M., Chen, H.W. and Yeh, K.T. (2025) 'Association of smartphone overuse and neck pain: A systematic review and meta-analysis', Postgraduate Medical Journal, 101(1197), pp. 620–626. https://doi.org/10.1093/postmj/qgae200.
Cohen, J. (2013) Statistical power analysis for the behavioral sciences. New York, NY: Routledge.
Crombez, G., Veirman, E., Van Ryckeghem, D., Scott, W. and De Paepe, A. (2023) 'The effect of psychological factors on pain outcomes: Lessons learned for the next generation of research', Pain Reports, 8(6), e1112. https://doi.org/10.1097/PR9.0000000000001112
De la Corte-Rodriguez, H., Roman-Belmonte, J.M., Resino-Luis, C., Madrid-Gonzalez, J. and Rodriguez-Merchan, E.C. (2024) 'The role of physical exercise in chronic musculoskeletal pain: Best medicine—A narrative review', Healthcare, 12(2), p. 242. https://doi.org/10.3390/healthcare12020242
Deivendran, G., Kanagaraj, T.S., Leelabai, B.S., Raju, P.T., Kannan, P., Ayyavoo, S. and Periasamy, P. (2025) 'Association between screen time and musculoskeletal pain among young adults: A cross-sectional study from SRM Medical College, Tamil Nadu', Journal of Pharmacy and Bioallied Sciences, 17(2), pp. 87–89. https://doi.org/10.4103/jpbs.jpbs_943_25
Domenech, J., Sánchez-Zuriaga, D., Segura-Ortí, E., Espejo-Tort, B. and Lisón, J.F. (2011) 'Impact of biomedical and biopsychosocial training sessions on the attitudes, beliefs, and recommendations of health care providers about low back pain: A randomised clinical trial', Pain, 152(11), pp. 2557–2563. https://doi.org/10.1016/j.pain.2011.07.023
Edwards, L.C., Pearce, S.A., Turner-Stokes, L. and Jones, A. (1992) 'The Pain Beliefs Questionnaire: An investigation of beliefs in the causes and consequences of pain', Pain, 51(3), pp. 267–272. https://doi.org/10.1016/0304-3959(92)90209-T

Elvan, A., Cevik, S., Vatansever, K. and Erak, I. (2024) 'The association between mobile phone usage duration, neck muscle endurance, and neck pain among university students', Scientific Reports, 14(1), p. 20116. https://doi.org/10.1038/s41598-024-71153-4
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A.G. and Buchner, A. (2007) 'G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences', Behavior Research Methods, 39(2), pp. 175–191. https://doi.org/10.3758/BF03193146
Jun, D., Zoe, M., Johnston, V. and O'Leary, S. (2017) 'Physical risk factors for developing non-specific neck pain in office workers: A systematic review and meta-analysis', International Archives of Occupational and Environmental Health, 90(5), pp. 373–410. https://doi.org/10.1007/s00420-017-1205-3
Kazeminasab, S., Nejadghaderi, S.A., Amiri, P., Pourfathi, H., Araj-Khodaei, M., Sullman, M.J.M., Kolahi, A.A. and Safiri, S. (2022) 'Neck pain: Global epidemiology, trends and risk factors', BMC Musculoskeletal Disorders, 23(1), p. 26. https://doi.org/10.1186/s12891-021-04957-4
Kocjan, J. and Knapik, A. (2014) 'Barriers of physical activity (kinesiophobia) in patients subjected to cardiac rehabilitation', Baltic Journal of Health and Physical Activity, 6(4), pp. 291–298.
Lee, C.-C., Chiang, H.-S. and Hsiao, M.-H. (2021) 'Effects of screen size and visual presentation on visual fatigue based on regional brain wave activity', The Journal of Supercomputing, 77(5), pp. 4831–4851. https://doi.org/10.1007/s11227-020-03467-7
Leeuw, M., Goossens, M.E., Linton, S.J., Crombez, G., Boersma, K. and Vlaeyen, J.W. (2007) 'The fear-avoidance model of musculoskeletal pain: Current state of scientific evidence', Journal of Behavioral Medicine, 30(1), pp. 77–94. https://doi.org/10.1007/s10865-006-9085-0
Li, L., Sun, Y., Qin, H., Zhou, J., Yang, X., Li, A., Zhang, J. and Zhang, Y. (2023) 'A scientometric analysis and visualization of kinesiophobia research from 2002 to 2022: A review', Medicine, 102(44), p. e35872. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000035872
Löwe, B., Levenson, J., Depping, M., Hüsing, P., Kohlmann, S., Lehmann, M., Shedden-Mora, M., Toussaint, A., Uhlenbusch, N. and Weigel, A. (2022) 'Somatic symptom disorder: A scoping review on the empirical evidence of a new diagnosis', Psychological Medicine, 52(4), pp. 632–648. https://doi.org/10.1017/S0033291721004177
Meng, Y., Xue, Y., Yang, S., Wu, F. and Dong, Y. (2025) 'The associations between sedentary behavior and neck pain: A systematic review and meta-analysis', BMC Public Health, 25(1), p. 453. https://doi.org/10.1186/s12889-025-21685-9
Morton, L., de Bruin, M., Krajewska, M., Whibley, D. and Macfarlane, G.J. (2019) 'Beliefs about back pain and pain management behaviours, and their associations in the general population: A systematic review', European Journal of Pain, 23(1), pp. 15–30. https://doi.org/10.1002/EJP.1285
Moseley, L.G. (2008) 'I can't find it! Distorted body image and tactile dysfunction in patients with chronic back pain', Pain, 140(1), pp. 239–243. https://doi.org/10.1016/j.pain.2008.08.001
Nikolic, A., Bukurov, B., Kocic, I., Vukovic, M., Ladjevic, N., Vrhovac, M., Pavlović, Z., Grujicic, J., Kisic, D. and Sipetic, S. (2023) 'Smartphone addiction, sleep quality, depression, anxiety, and stress among medical students', Frontiers in Public Health, 11, p. 1252371. https://doi.org/10.3389/fpubh.2023.1252371
Onan, D., Gokmen, D. and Ulger, O. (2020) 'The Fremantle Neck Awareness Questionnaire in chronic neck pain patients: Turkish version, validity and reliability study', Spine, 45(3), pp. E163–E169. https://doi.org/10.1097/BRS.0000000000003207
Özsoy, F. and Okan, S. (2021) 'Somatosensory amplification, health anxiety and pain catastrophizing in individuals with chronic musculoskeletal system pain', Journal of Clinical Practice and Research, 43(3), pp. 237–243. https://doi.org/10.14744/etd.2021.37489
Qu, N., Tian, H., De Martino, E. and Zhang, B. (2022) 'Neck pain: Do we know enough about the sensorimotor control system?', Frontiers in Computational Neuroscience, 16, p. 946514. https://doi.org/10.3389/fncom.2022.946514
Romero-Rodríguez, J.-M., Hinojo-Lucena, F.-J., Kopecký, K. and García-González, A. (2023) 'Digital fatigue in university students as a consequence of online learning during the COVID-19 pandemic', Educación XX1, 26(2), pp. 165–184. https://doi.org/10.5944/educxx1.34496
Sertel-Berk, H.Ö. (2006) Kronik ağrı yaşantısı ve ağrı inançları: Ağrı İnançları Ölçeği'nin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Yüksek lisans tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
Kori, S.H. (1990) 'Kinesiophobia: A new view of chronic pain behavior', Pain Management, 3, pp. 35–43.
Telci, E.A., Karaduman, A., Yakut, Y., Aras, B., Simsek, I.E. and Yagli, N. (2009) 'The cultural adaptation, reliability, and validity of Neck Disability Index in patients with neck pain: A Turkish version study', Spine, 34(16), pp. 1732–1735. https://doi.org/10.1097/BRS.0b013e3181ac9055
Thomée, S., Härenstam, A. and Hagberg, M. (2011) 'Mobile phone use and stress, sleep disturbances, and symptoms of depression among young adults: A prospective cohort study', BMC Public Health, 11, p. 66. https://doi.org/10.1186/1471-2458-11-66
Tutar, H. and Mutlu, H.T. (2024) 'Dijital yorgunluk ölçeği (DİYÖ): Geçerlilik ve güvenirlik çalışması', İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 67, pp. 56
Vernon, H. and Mior, S. (1991) 'The Neck Disability Index: A study of reliability and validity', Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics, 14(7), pp. 409–415.74. https://doi.org/10.47998/ikad.1478664
Vlaeyen, J.W.S. and Linton, S.J. (2000) 'Fear-avoidance and its consequences in chronic musculoskeletal pain: A state of the art', Pain, 85(3), pp. 317–332. https://doi.org/10.1016/S0304-3959(99)00242-0
Wideman, T.H., Adams, H. and Sullivan, M.J.L. (2009) 'A prospective sequential analysis of the fear-avoidance model of pain', Pain, 145(1–2), pp. 45–51. https://doi.org/10.1016/j.pain.2009.04.022
Xie, Y., Szeto, G. and Dai, J. (2017) 'Prevalence and risk factors associated with musculoskeletal complaints among users of mobile handheld devices: A systematic review', Applied Ergonomics, 59(Part A), pp. 132–142. https://doi.org/10.1016/j.apergo.2016.08.020
Yamashita, Y., Nishigami, T., Mibu, A., Tanaka, K., Wand, B.M., Catley, M.J. and Higashi, T. (2021) 'Development and psychometric testing of the Japanese version of the Fremantle Neck Awareness Questionnaire: A cross-sectional study', Journal of Pain Research, 14, pp. 311–324. https://doi.org/10.2147/JPR.S267930
Yılmaz, H. and Göz, E. (2023) 'The relationship between screen exposure and neck disability, headache, stress, depression, and anxiety in university students', Ağrı, 35(4), pp. 195–204. https://doi.org/10.14744/agri.2023.48657

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Emine Nur Demircan ^*
0000-0002-4270-3543
Türkiye

Biray Gökde Dinç
0009-0006-0599-8510
Türkiye

Zelal Şevval Temurçin
0009-0004-0817-183X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

13 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

18 Şubat 2026

Kabul Tarihi

15 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 2026

IZ

https://izlik.org/JA94TY37RF

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demircan, E. N., Dinç, B. G., & Temurçin, Z. Ş. (2026). An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, 2026, 60-66. https://izlik.org/JA94TY37RF

AMA

1.Demircan EN, Dinç BG, Temurçin ZŞ. An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students. IKUJHS. 2026;(2026):60-66. https://izlik.org/JA94TY37RF

Chicago

Demircan, Emine Nur, Biray Gökde Dinç, ve Zelal Şevval Temurçin. 2026. “An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students”. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, sy 2026: 60-66. https://izlik.org/JA94TY37RF.

EndNote

Demircan EN, Dinç BG, Temurçin ZŞ (01 Ağustos 2026) An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences 2026 60–66.

IEEE

[1]E. N. Demircan, B. G. Dinç, ve Z. Ş. Temurçin, “An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students”, IKUJHS, sy 2026, ss. 60–66, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94TY37RF

ISNAD

Demircan, Emine Nur - Dinç, Biray Gökde - Temurçin, Zelal Şevval. “An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students”. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences. 2026 (01 Ağustos 2026): 60-66. https://izlik.org/JA94TY37RF.

JAMA

1.Demircan EN, Dinç BG, Temurçin ZŞ. An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students. IKUJHS. 2026;:60–66.

MLA

Demircan, Emine Nur, vd. “An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students”. Istanbul Kent University Journal of Health Sciences, sy 2026, Ağustos 2026, ss. 60-66, https://izlik.org/JA94TY37RF.

Vancouver

1.Emine Nur Demircan, Biray Gökde Dinç, Zelal Şevval Temurçin. An Investigation into the Relationship Between Screen Time and Kinesiophobia, Pain Beliefs, Neck Disability and Fatigue Among University Students. IKUJHS [Internet]. 01 Ağustos 2026;(2026):60-6. Erişim adresi: https://izlik.org/JA94TY37RF

Istanbul Kent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (IKUSBD), tıp ve sağlık bilimleri alanlarında yürütülen özgün, güncel ve yüksek akademik nitelikli çalışmaları yayımlayarak bilimsel bilgi üretimini ve paylaşımını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.

Dergi, bilimsel kalite, yöntemsel titizlik, etik değerlere bağlılık ve akademik dürüstlük ilkeleri ışığında;

Tıp ve sağlık bilimleri alanlarında yürütülen araştırma ve eğitim faaliyetlerini destekleyerek akademik üretkenliği ve bilgi paylaşımını güçlendirmeyi,
Sağlık alanında farklı disiplinler arasında iş birliğini artırarak multidisipliner bir bilimsel iletişim ortamı oluşturmayı,
Sağlık eğitimi ve öğretiminde modern yöntemlerin, dijital uygulamaların ve inovatif teknolojilerin kullanımını desteklemeyi,
Toplum sağlığının korunması, geliştirilmesi ve sağlık hizmetlerinin niteliğinin artırılmasına katkı sağlayacak çalışmalara öncelik vermeyi,
Genç araştırmacıların bilimsel üretkenliğini ve uluslararası görünürlüğünü artıracak fırsatlar sunmayı,
Tüm bu hedefleri, bilimsel kalite, yöntemsel titizlik, etik değerlere bağlılık ve akademik dürüstlük ilkeleri doğrultusunda hayata geçirmeyi hedefler.

IKUSBD, tıp ve sağlık bilimlerinin tüm temel, klinik ve uygulamalı alanlarında gerçekleştirilen araştırmalara multidisipliner bir yaklaşımla yer verir.
Dergi; orijinal araştırma makaleleri, derleme makaleleri, olgu sunumları ve editöre mektuplar türündeki bilimsel çalışmaları yayımlar.
IKUSBD, bireyin, toplumun ve sağlık sistemlerinin gelişimine katkı sağlayan bilimsel yayınlara öncelik verir.
Derginin yayın dili Türkçe ve İngilizce’dir.
Dergi yılda üç kez — Mart, Temmuz ve Kasım aylarında — çevrimiçi olarak yayımlanır.
Tüm içerikler açık erişim politikasına tabidir ve makale gönderimi, değerlendirme süreci veya yayımlanması için herhangi bir ücret talep edilmez.

Amaç ve Kapsam

İstanbul Kent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (IKUSBD), sağlık bilimlerinin tüm alanlarında yürütülen bilimsel, özgün ve etik standartlara uygun çalışmaları yayımlamayı amaçlayan, açık erişimli ve hakemli bir dergidir.

Dergi yılda üç kez yayımlanır ve yayın dilleri Türkçe ile İngilizce’ dir.

Makale Türleri

Dergide aşağıdaki makale türleri yayımlanır

Orijinal Araştırma: Yeni bilimsel veri, yöntem veya analiz içeren özgün çalışmalar
Derleme: Güncel literatürü sistematik veya anlatı biçiminde özetleyen makaleler.
Olgu Sunumu: Nadir veya öğretici özellik taşıyan klinik vakaların ayrıntılı sunumları.

Derleme makaleler genellikle editör davetiyle hazırlanır; ancak uygun bulunan serbest gönderimler de değerlendirilebilir.

Genel Biçimlendirme Kuralları

Makaleler Microsoft Word formatında hazırlanmalıdır.
Yazı tipi Times New Roman, punto 12, satır aralığı 1.5 olmalıdır.
Sayfa kenar boşlukları her yönden 2,5 cm, metin iki yana yaslı olmalıdır.
Başlıklar kalın (bold) yazılmalı, numaralandırılmamalıdır.
Sayfalar alt orta kısımda numaralandırılmalıdır.

Kapak Sayfası

Kapak sayfası, makale metninden ayrı bir dosya olarak sisteme yüklenmelidir.

Kapak sayfası için dergiye ait şablonların kullanılması zorunludur:

Türkçe: IKUSBD - Kapak Sayfası Şablonu - https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/35420
English: IKUJHS - Title Page Template - https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/35421

Kapak sayfasında şu bilgiler yer almalıdır:

Makalenin Türkçe ve İngilizce tam başlığı
Makalenin Türkçe ve İngilizce kısa başlığı
Tüm yazarların ad-soyadları, unvanları, kurum bilgileri, ORCID numaraları ve e-posta adresleri.
Sorumlu yazarın açık adresi ve telefon numarası
Etik kurul onayı (kurul adı, tarih, sayı)
Finansal destek beyanı
Çıkar çatışması beyanı
Raporlama kılavuzu türü (ör. CONSORT, PRISMA, STROBE, ARRIVE)
Yazar katkı rolleri (CRediT taksonomisine göre)
Teşekkür

Makale Yapısı

Makaleler aşağıdaki ana bölümleri içermelidir:

Özet ve Anahtar Kelimeler
- Her makale Türkçe ve İngilizce özet içermelidir. Her bir özet 250-300 kelime aralığında olmalıdır. Önce makalenin orijinal dilindeki özet, ardından diğer dildeki özet yer almalıdır.
- Her özet ayrı bir sayfadan başlamalı, makale metni ise özetlerden sonra ayrı bir sayfada başlamalıdır.
- Özetler yapılandırılmış biçimde hazırlanmalı ve aşağıdaki alt başlıkları içermelidir:
  - Giriş, Amaç, Gereç ve Yöntem, Bulgular, Tartışma, Sonuç ve Öneriler.
- Her özetin altında 3–5 anahtar kelime bulunmalıdır.
- Anahtar kelimeler, Türkiye Bilim Terimleri (TBT) ve MeSH (Medical Subject Headings) uygun olmalıdır.
Giriş
- Çalışmanın bilimsel arka planı, literatürdeki güncel araştırma örnekleri ve bulgulara dayalı genel durum özetlenmelidir.
- İlgili literatürdeki boşluk, araştırmanın gerekçesi ve bu çalışmanın alana sağlayacağı olası katkılar açıkça belirtilmelidir.
- Bu bölümde çalışmanın amacı veya hipotezleri yer almamalıdır.
Amaç
- Araştırmanın temel amacı ve varsa alt amaçları açık biçimde belirtilmelidir.
- Çalışmanın araştırma soruları ve hipotezleri bu bölümde net olarak yazılmalıdır.
Gereç ve Yöntem
- Çalışmanın tasarımı, evren ve örneklem, veri toplama araçları, veri toplama süreci ve yöntemleri ve istatistiksel analiz süreçleri ayrıntılı biçimde açıklanmalıdır.
- Etik Değerlendirme ve Araştırmanın sınırlılıklarına ilişkin bilgiler bu bölümün sonunda alt başlık olarak sunulmalıdır.
  - Etik Değerlendirme:
    - Etik kurul onayına ilişkin bilgiler metin içinde kör (anonim) biçimde verilmelidir.
    - Bilgilendirilmiş onam alınması gereken durumlarda yöntem kısmında belirtilmelidir.
  - Araştırmanın Sınırlılıkları:
    - Çalışmanın metodolojik veya uygulamaya ilişkin sınırlılıkları açıkça tanımlanmalıdır.
Bulgular
- Bulgular, tablo ve şekiller aracılığıyla açık, öz ve sistematik biçimde sunulmalıdır.
- Tablo veya şekillerde verilen bilgiler metinde birebir tekrar olarak sunulmamalıdır.
- İstatistiksel veriler uygun biçimde tanımlanmalı ve yalnızca ilgili bulgulara ilişkin sonuçlar verilmelidir.
Tartışma
- Bulgular literatürle karşılaştırılarak tartışılmalı, araştırmanın güçlü ve zayıf yönleri belirtilmelidir. Elde edilen sonuçların literatürle benzerlikleri ve farklılıkları bilimsel gerekçelerle açıklanmalıdır.
- Tartışma bölümü bulguların sıralamasında uygun olarak yapılandırılmalı ve bulguların doğrudan tekrarından kaçınılmalıdır.
Sonuç ve Öneriler (Conclusion)
- Çalışmanın temel sonuçları, katkıları ve uygulanabilir önerileri kısa ve açık biçimde özetlenmelidir.
- Sonuçlar, çalışmanın ilgili olduğu ve etkileyebileceği tüm alanlara vurgu yapacak şekilde yazılmalıdır.
Kaynaklar (References)
- Kaynaklar APA 7. baskı kurallarına uygun biçimde düzenlenmelidir.
- Kaynak listesi yazar soyadına göre alfabetik olarak düzenlenir, numaralandırılmaz.
- Örnekler:
  - Journal Article
    - Niepel, C., Hausen, J. E., Weber, A. M., & Möller, J. (2025). Understanding mean-level and intraindividual variability in state academic self-concept: The role of students’ trait expectancies and values. Journal of Educational Psychology, 117(5), 772–788. https://doi.org/10.1037/edu0000946
  - Authored Book
    - Levenson, H., Jinich, S., Vaz, A., & Rousmaniere, T. (2025). Deliberate practice in emotionally focused couple therapy. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000436-000
  - Edited Book Chapter
    - Zeleke, W. A., Hughes, T. L., & Drozda, N. (2020). Home–school collaboration to promote mind–body health. In C. Maykel & M. A. Bray (Eds.), Promoting mind–body health in schools: Interventions for mental health professionals (pp. 11–26). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000157-002
  - Webpage
    - Taras, Z. (2024, May 30). Situational irony can be funny, tragic or even terrifying. HowStuffWorks. https://entertainment.howstuffworks.com/arts/literature/situational-irony.htm
- Ayrıntılı referans türleri için bkz.: APA Style Reference Examples PDF

Tablolar, Şekiller ve Ekler

Tablolar ve şekiller metin içinde uygun yerlerde verilmelidir.
En fazla 5 tablo ve 3 şekil kullanılabilir.
Her tablo ve şeklin numarası (Tablo 1, Şekil 1 vb.) ve açıklayıcı başlığı bulunmalıdır.
Tablolar 10 punto olarak hazırlanmalıdır.
Görseller yüksek çözünürlüklü olmalıdır.
Gerekli durumlarda ek dosyalar ayrı belgeler olarak yüklenebilir.

Etik İlkeler

Makalelerin, uluslararası etik ilkeler (COPE, ICMJE, EQUATOR Network) ve dergi etik ilke ve politikalarına tam uyumlu olması gerekmektedir.
İnsan veya hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurul onayı alınmalı, bilgilendirilmiş onam sağlanmalı ve gizlilik korunmalıdır.
Etik kurul bilgileri yalnızca kapak sayfasında yer almalıdır.

Dosya Yükleme ve Kontrol Listeleri

Gönderim sırasında sisteme yüklenmesi gereken dosyalar:
- Kapak Sayfası - (Lütfen dergi şablonunu kullanınız - https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/35420)
- Ana Metin
- Yazar Beyan ve Sözleşmeleri - (Lütfen dergi şablonunu kullanınız - https://dergipark.org.tr/tr/download/journal-file/27099)
- Raporlama Kılavuzu Kontrol Listesi (ör. CONSORT, PRISMA, STROBE, ARRIVE vb.) (varsa)
- Ek Dosyalar (varsa)
Tüm dosyalar ayrı ayrı, belirtilen biçim kurallarına uygun olarak yüklenmelidir.

Son Okuma ve Prova Süreci

Kabul edilen makaleler dizgi aşamasında yazarlara prova olarak gönderilir.
Bu aşamada yalnızca yazım ve biçimsel düzeltmeler yapılabilir.
Bilimsel içerik değişikliği için editör onayı gerekir.
Onaylanan makaleler DOI numarası ile çevrimiçi yayımlanır.

Amaç ve Kapsam

İstanbul Kent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (IKUSBD), sağlık bilimleri alanındaki bilimsel, özgün ve etik standartlara uygun çalışmaları yayımlamayı amaçlayan, yılda üç kez (Mart, Temmuz ve Kasım) yayımlanan hakemli, açık erişimli bir dergidir.
Derginin yayın dilleri Türkçe ve İngilizce’dir.
Dergide yer alan tüm makaleler bilimsel niteliği, özgünlüğü ve evrensel bilgiye katkı potansiyeli çerçevesinde değerlendirilir.
Bu metin, derginin yayın ve etik politika çerçevesini tanımlar.

Etik İlkeler

IKUSBD, yayın süreçlerinde COPE, ICMJE ve EQUATOR Network ilkelerini benimser.
İnsanlar veya hayvanlar üzerinde yapılan araştırmaların ulusal mevzuata, kurumsal düzenlemelere ve uluslararası etik standartlara uygun yürütülmesi zorunludur.
İnsan katılımcı içeren çalışmalarda Helsinki Bildirgesi, hayvan deneylerinde ARRIVE kılavuzu esas alınmalıdır.
Klinik araştırmalar uluslararası bir veri tabanına (örneğin ClinicalTrials.gov veya WHO ICTRP) kayıtlı olmalı ve kayıt numarası özet bölümünde yer almalıdır.
Etik kurul onayı alınmış olmalıdır. Çift-kör hakemlik sürecinin korunması amacıyla etik kurulun adı, karar tarihi ve numarası makale içinde anonimleştirilir; bu bilgiler yalnızca kapak sayfasında veya gizli belgede sunulur.
Katılımcıların bilgilendirilmiş onamı alınmalı, kişisel verilerin gizliliği titizlikle korunmalıdır.

Yazarlık İlkeleri ve Katkı Rolleri

Yazarlık hakkı, çalışmaya anlamlı ve doğrudan bilimsel katkı sağlamış kişilere aittir.
Yazarlar, çalışmanın planlanması, verilerin toplanması, analiz edilmesi, yorumlanması ve raporlanması aşamalarından en az birinde aktif rol üstlenmiş olmalıdır.
Tüm yazarlar, makalenin son hâlini onaylamalı ve çalışmanın bütünlüğünden ortak sorumluluk taşımalıdır.
Yazar katkıları CRediT (Contributor Roles Taxonomy) sistemine göre belirtilir.
Bu roller; Conceptualization, Methodology, Software, Validation, Formal Analysis, Investigation, Resources, Data Curation, Writing – Original Draft, Writing – Review & Editing, Visualization, Supervision, Project Administration ve Funding Acquisition olarak tanımlanır.
Bu katkılar makale sonunda yer alan Beyanlar (Declarations) bölümünde açık biçimde belirtilir.
Yazar sırası, gönderim öncesinde tüm yazarların ortak onayıyla belirlenir.
Makale kabulünden sonra yazarlık ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliği yalnızca Baş Editör onayı ve tüm yazarların yazılı beyanıyla yapılabilir.
Yazar, kullandığı verileri doğru biçimde saklamak ve talep hâlinde paylaşmakla yükümlüdür.

Çıkar Çatışmaları ve Finansman Şeffaflığı

Yazarlar, araştırmanın yürütülmesi veya yayımlanması sürecinde doğabilecek tüm finansal veya finansal olmayan çıkar ilişkilerini açıkça belirtmekle yükümlüdür.
Çalışma herhangi bir kurum veya fon tarafından desteklenmişse, bu destek bilgisi ve proje numarası belirtilmelidir.
Editörler ve hakemler de olası çıkar çatışmalarını beyan ederek değerlendirme sürecinde tarafsızlıklarını korumakla yükümlüdür.

Veri, Materyal ve Kod Paylaşımı

IKUSBD, araştırma verilerinin doğrulanabilirliğini ve yeniden kullanılabilirliğini destekler.
Yazarlar, verilerin erişim durumunu açıkça belirtmeli; mümkünse verileri kamuya açık depolara (ör. Figshare, Dryad, Zenodo) yükleyerek DOI numarasını paylaşmalıdır.
Biyolojik materyaller ve yazılımlar için Research Resource Identifier (RRID) kullanımı teşvik edilir.
Yazarlar, verilerini talep hâlinde paylaşmakla yükümlüdür.

Açık Bilim ve Veri Paylaşımının Teşviki:

IKUSBD, araştırmanın tekrarlanabilirliğini ve şeffaflığını desteklemek amacıyla Açık Bilim ilkelerini aktif biçimde teşvik eder.
Yazarlardan, makale kabul edildikten sonra araştırmanın bulgularını destekleyen ham verileri kamuca erişilebilir bir depoya yüklemeleri ve bu veriler için kalıcı tanımlayıcı (DOI) paylaşmaları güçlü biçimde tavsiye edilir.
Veri paylaşımının mümkün olmadığı durumlarda (örneğin hasta gizliliği veya ticari gerekçeler) gerekçesi “Beyanlar” kısmında açıkça belirtilmelidir.

Benzerlik ve Özgünlük Politikası

Tüm gönderiler iThenticate benzerlik tarama programı ile kontrol edilir.
Kaynakça ve uygun alıntılar hariç tutulduğunda benzerlik oranı üst sınırı %20 olarak belirlenmiştir.
İntihal, veri uydurma, sahtecilik, çoklu yayın (duplicate) veya bölünmüş yayın (salami publishing) gibi etik ihlaller tespit edildiğinde süreç durdurulur ve COPE yönergelerine göre işlem yapılır.

Özgünlük ve Çoklu Gönderim Beyanı:

Tüm yazarlar, gönderim sırasında derginin çevrim içi sisteminde yer alan “Özgünlük ve Çıkar Çatışması Beyan Formu”nu doldurmakla yükümlüdür.

Bu beyan ile yazarlar:

Makalenin daha önce hiçbir yerde yayımlanmadığını veya değerlendirme aşamasında olmadığını,
Aynı anda başka bir dergiye gönderilmediğini,
Tüm yazarların katkılarını onayladığını ve sorumluluğu paylaştığını,
Bilinen tüm çıkar çatışmalarını beyan ettiklerini taahhüt ederler.

Hakemlik Süreci

IKUSBD, çift-kör (double-blind) hakemlik sistemi uygular.
Makale ön değerlendirmesi, kapsam ve biçim açısından editör tarafından yapılır.
Bilimsel değerlendirme süreci en az iki bağımsız hakem tarafından yürütülür.
Hakem, incelemeyi zamanında tamamlamakla yükümlüdür.
Hakem raporları yapıcı, objektif ve saygılı bir dilde olmalı; öneri, eleştiri ve revizyon gerekçeleri açıkça ifade edilmelidir.
Yazarlar, hakem görüşlerine akademik üslup içinde yanıt verme hakkına sahiptir.
Editör, gerekli gördüğü durumlarda üçüncü hakem atayabilir veya danışma kurulu görüşü isteyebilir.

Hakem Havuzu ve Değerlendirme Standartları:

Dergimiz, sürekli güncellenen ve alanında uzman araştırmacılardan oluşan geniş bir hakem havuzuna sahiptir.
Hakem seçiminde akademik uzmanlık, yayın geçmişi ve metodolojik deneyim dikkate alınır.
Hakemlere, bilimsel özgünlük, yöntemsel doğruluk, bulguların geçerliliği, etik uygunluk ve kaynakça doğruluğunu kapsayan standart bir değerlendirme formu gönderilir.
Hakem havuzunun en az %30’u yurt dışı kurumlarından araştırmacılardan oluşturulmaya özen gösterilir.

Editörlerin Sorumlulukları

Baş Editör ve Editör Kurulu, yayımlanacak makalelere ilişkin nihai kararlardan sorumludur.
Editörler, değerlendirme sürecinde yalnızca bilimsel içeriğe odaklanır; yazarın kimliği, kurumu, cinsiyeti veya inancı kararları etkilemez.
Editör, hakem sürecinin adil, gizli ve zamanında yürütülmesini sağlar; hakemlerin uygun uzmanlığa sahip olmasına dikkat eder.
Editör, hakem raporlarında uygunsuz veya kişisel nitelikte ifadelerin bulunması hâlinde bu dili filtreleyerek raporun yapıcı biçimde yazara iletilmesini sağlar.
Editör, makalelerdeki hataları fark ettiğinde yayımdan önce düzeltmek, yayımdan sonra ise düzeltme (Erratum), endişe bildirimi (Expression of Concern) veya geri çekme (Retraction) yayımlamakla yükümlüdür.

Editör Kurulu Oluşumu ve Sürekliliği:

Dergimizin Editör Kurulu; sağlık bilimlerinin farklı disiplinlerinde uzmanlaşmış, yurt içi ve yurt dışından en az on farklı kurumu temsil eden akademisyenlerden oluşur.
Kurul üyeleri, derginin bilimsel yöneliminin belirlenmesi, hakem süreçlerinin geliştirilmesi, özel sayı planlaması ve stratejik gelişimi konularında Baş Editöre danışmanlık yapar.
Üyelikler iki yıllık dönemler için yapılır ve süreklilik ile yenilenmeyi sağlamak amacıyla yenilenebilir.
Editör Kurulu listesi dergi web sitesinde açık biçimde ilan edilir ve yılda en az bir kez güncellenir.

Yayın Etiği İhlallerinin Yönetimi

Etik dışı durumlarda COPE akış şemaları esas alınır.
Tüm iddialar gizlilikle değerlendirilir, kanıtlar toplanır ve yalnızca süreçte yer alan kişiler bilgilendirilir.
İhlalin düzeyine göre, düzeltme, endişe bildirimi veya makalenin geri çekilmesi kararlaştırılabilir.
Geri çekilen makaleler sistemde “retracted” ibaresiyle kalır ve bibliyografik erişime açık olur.
Etik ihlal belgeleri arşivlenir; tekrar eden ihlallerde geçici gönderim yasağı uygulanır.

Gönderim ve Dosya Gereklilikleri

Yazarlar, makalelerini sisteme iki ayrı dosya olarak yüklemelidir:
kimliksiz ana metin dosyası ve kimlik bilgilerini içeren kapak sayfası (title page).
Kapak sayfasında yazar adları, kurum bilgileri, ORCID numaraları, sorumlu yazar iletişim bilgileri, etik onay beyanı (körlenmiş biçimde), çıkar çatışması ve fon bilgileri, raporlama kılavuzu türü, CRediT katkı rolleri ve teşekkür (acknowledgment) bilgisi yer alır.
Teşekkür bölümünde, makaleye katkı sağlayan ancak yazarlık kriterlerini karşılamayan kişiler veya kurumlar anılabilir.
Raporlama kılavuzu kontrol listeleri (örneğin CONSORT, PRISMA, STROBE, ARRIVE) her makale için ayrı dosya olarak yüklenir.
Ana metin dosyasında yazar kimliğini belirtebilecek hiçbir bilgi bulunmamalıdır.

Telif Hakları, Açık Erişim ve Ücret Politikası

Açık Erişim Bildirimi (Open Access Statement):

İstanbul Kent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi (IKUSBD), tüm içeriklerine okuyucuların ve araştırmacıların ücretsiz erişimini sağlayan açık erişim politikası uygular.
Dergide yayımlanan tüm makaleler, yayımlandıkları anda çevrimiçi olarak herkese ücretsiz, sınırsız ve anında erişilebilir hâle gelir.
Bu yaklaşım, bilginin paylaşımını, bilimsel iletişimin hızlanmasını ve araştırmaların görünürlüğünü artırmayı amaçlar.

Makale İşleme Ücreti (Article Processing Charge):

IKUSBD, makale değerlendirme, editöryal süreç veya yayımlama aşamalarında yazar(lar)dan herhangi bir ücret talep etmez.
Değerlendirme ve yayın süreçleri tamamen gönüllülük esasına dayanır; gönderim, değerlendirme ve erişim aşamaları tamamen ücretsizdir.

Telif Hakları ve Lisans:

Yayımlanan tüm makaleler, derginin web sayfasında duyurulan geçerli Creative Commons lisansı kapsamında yayımlanır.
Yazarlar, telif hakkını korurken makalelerinin bilimsel amaçla paylaşımına izin verir.
Lisans türü (CC BY 4.0 veya CC BY-NC 4.0) dergi politikası doğrultusunda belirlenir ve her sayıda açıkça duyurulur.
Üçüncü taraf materyallerin kullanımı için gerekli izinlerin alınması yazarların sorumluluğundadır.

Düzeltme, Prova ve Yayımlama Süreci

Kabul edilen makaleler dizgi aşamasında yazarlara gönderilir; yalnızca yazım ve biçimsel hatalar düzeltilebilir.
Bilimsel içerik değişikliği gerekiyorsa Baş Editör onayı alınır.
Yayımlanan makaleler DOI numarasıyla birlikte “Online First” olarak paylaşılır.
Gerektiğinde editör tarafından düzeltme veya ek açıklama yayımlanabilir.

Gizlilik, Arşivleme ve Kalıcılık

Editör, yazar ve hakemler arasındaki tüm iletişim gizlidir.
Hakemler, değerlendirme sürecinde eriştikleri bilgileri kişisel araştırmalarında kullanamaz.
Yayımlanan tüm içerikler derginin dijital arşivinde süresiz olarak saklanır ve ulusal/uluslararası indekslerde arşivlenir.
Dergi, LOCKSS ve CLOCKSS ilkelerine uygun uzun dönemli dijital koruma sağlar.

Web Sitesi Şeffaflığı ve Erişilebilirlik

Dergiye ait tüm politika, yönerge ve formlar (Etik İlkeler, Yazım Kuralları, Hakem Değerlendirme Formu, Beyan Formları vb.) derginin web sitesinde Türkçe ve İngilizce olarak yayımlanır.
Editör kurulu listesi, iletişim bilgileri, derginin kapsamı ve arşivine erişim bağlantıları açık ve güncel biçimde sunulur.
Yazarlar ve okuyucular, web sitesinde ilan edilen e-posta adresi aracılığıyla dergi yönetimiyle doğrudan iletişime geçebilir.

Yürürlük ve Güncellemeler

Bu etik ilke ve yayın politikası yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.
IKUSBD, ulusal ve uluslararası yayın etiği standartlarındaki değişiklikleri izler ve gerekli gördüğünde politikayı güncelleyerek kamuya açık şekilde duyurur.