Albert Camus’nün Yabancı Romanı ve Zeki Demirkubuz’un Yazgı Filminde İşlenen Ahlaki Kayıtsızlık Temasının İsyandan Teslimiyete Dönüşümü

Öz

Bu makalede Albert Camus’un Yabancı romanının bir uyarlaması olan, Zeki Demirkubuz’un Yazgı (2001) filmindeki Musa karakteri ve Yabancı romanında yer alan Meursault karakterinin karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Meursault karakteri, Musa karakterlerine dönüştürülürken kitapta işlenen kayıtsızlık teması filmde değiştirilmiştir. Meursault’un kayıtsızlığı Albert Camus’un absürt felsefesinin bir yansımasıdır. Musa ise bu anlayışın dönüştürülmüş ve yerelleştirilmiş bir formu olarak yer alır. Musa’nın kayıtsızlık teması teslimiyetçi bir anlayışla işlenmiştir. Makalede amaç Meursault karakterinin Demirkubuz sinemasında nasıl işlendiği saptamaktır. Makalenin kuramsal çerçevesi; Camus’un absürt felsefesi ve Sartre'ın seçim sorumluluğu teorileri üzerine kurulmuştur. Çalışmanın yöntemi olarak ise nitel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı edebi/sinemasal analiz yöntemi tercih edilmiştir. Zeki Demirkubuz’un Yazgı (2001) filmindeki Musa ve Albert Camus’un Yabancı romanında bulunan Meursault karakterleri bu bağlamda ele alınarak ahlaki kayıtsızlıkları ve toplumsal sorumluluklara yaklaşımları incelenmiştir. Bu çerçevede değerlendirildiğinde çalışmanın sonunda; Demirkubuz’un Meursault karakterini Musa’ya dönüştürürken kayıtsızlık temasını koruduğu ama bu kayıtsızlığı teslimiyet olgusuna dönüştürerek işlediği saptanmıştır. Bu bağlamda çalışma, Camus’un absürd teorisinin Demirkubuz’un sinema anlayışıyla Türk sinemasına uyarlanmasına dair özgün bir bakış açısı ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Zeki Demirkubuz
• Albert Camus
• Absürd Felsefesi
• Ahlaki Kayıtsızlık
• Teslimiyet

The Transformation of the Theme of Moral Indifference in Albert Camus' The Stranger and Zeki Demirkubuz's Yazgı from Rebellion to Resignation

Öz

This article presents a comparative analysis of the character Meursault in Albert Camus' novel The Stranger and the character Musa in Zeki Demirkubuz's film Fate (2001). While transforming Meursault into Musa, the theme of indifference explored in the book is fundamentally altered in the film. Meursault's indifference is a reflection of Camus' philosophy of the absurd , whereas Musa represents a transformed and localized form of this concept. In Musa's case, indifference is explored through a submissive understanding. The aim of this study is to determine how the character of Meursault is reinterpreted in Demirkubuz's cinema. The theoretical framework is based on Camus' philosophy of the absurd and Sartre's theories on the responsibility of choice. Employing a comparative literary and cinematic analysis method , the study examines these characters' moral indifference and their approaches to social responsibilities. The study concludes that while Demirkubuz preserves the theme of indifference, he transforms it into a phenomenon of resignation. Consequently, this work offers an original perspective on the adaptation of the theory of the absurd to Turkish cinema through Demirkubuz's unique cinematic approach.

Anahtar Kelimeler

• Zeki Demirkubuz
• Albert Camus
• Philosophy of the Absurd
• Moral Indifference
• Resignation.

Kaynakça

1. Aydınalp, E. B. (2020). Albert Camus’da saçma kavramı: Sisifos’u mutlu düşünmek. Söylem Filoloji Dergisi, 5(2), 529–540. https://doi.org/10.29110/soylemdergi.781867
2. Camus, A. (1997). Sisifos söyleni (T. Yücel, Çev.). Can Yayınları. (Orijinal yayın tarihi 1942)
3. Camus, A. (2023). Yabancı (A. Sezen, Çev.). Can Yayınları. (Orijinal yayın tarihi 1942)
4. Demirkubuz, Z. (Yönetmen). (2001). Yazgı [Film]. Mavi Film.
5. Demirkubuz, Z. (2024). Yazgı. Zeki Demirkubuz Resmî Web Sitesi. https://zekidemirkubuz.com/movie/yazgi/
6. Eren, G. (2018). Albert Camus: Yabancı ve Sisifos Söyleni "Duygusal bir deney olarak saçmanın düşünsel bir kavrama yükselişi". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(46), 61–74.
7. Eroğul, N., & Çevik, M. (2024). Yaşam krizlerine felsefi danışmanlıkla müdahalenin imkânı: Albert Camus absürt kavramı ve Yazgı filmi vakası. Kilikya Felsefe Dergisi, (2), 349–363.
8. Özkaya, E. (2019). Albert Camus’nün Yabancı ve Yusuf Atılgan’ın Aylak Adam eserlerinde bilinç akışı. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö5), 380–388. https://doi.org/10.29000/rumelide.649118

9. Sartre, J.-P. (1996). Varoluşçuluk (A. Bezirci, Çev.). Say Yayınları. (Orijinal yayın tarihi 1946)