New Media Activizm Against Gender Based Violence (GBV)

Öz

Bu çalışma toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin yaygınlığını dikkate alarak yeni medyada bu soruna ilişkin farkındalık, mücadele, direniş, savunuculuk ve müdahale biçimlerine ilişkin bir derleme olarak tasarlanmıştır. Yazıda, öncelikle toplumsal cinsiyete dayalı şiddet kavramı ve mücadele biçimleri tartışılmakta, ardından dünyada ve Türkiye’de yeni medya ortamında kadın gruplarının, feminist grupların ve LGBTİ+ grupların toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı dijital aktivizmi nasıl kurguladıkları aktarılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• toplumsal cinsiyete dayalı şiddet
• yeni medya
• dijital ve hashtag feminizmi
• yeni medya aktivizmi

Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddete Karşı Yeni Medya Aktivizmi

Öz

Taking into account the prevalence of gender-based violence, this study is designed as a compilation of the forms of awareness, intervention, resistance, advocacy and struggle regarding this problem in new media. The article first discusses the concept of gender-based violence (GBV) and forms of struggle. Then it describes in the new media environment, how women's groups, feminist groups and LGBTI+ groups construct digital activism against gender-based violence in the world and Turkey.

Anahtar Kelimeler

• gender-based violence
• new media
• digital and hashtag feminism

Kaynakça

1. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (ASPB), & Hacettepe Üniversitesi Nüfus
2. Etüdleri Enstitüsü (HÜNEE). (2015). Türkiye’de kadına yönelik aile içi şiddet araştırması. ASPB ve HÜNEE.
3. Akan, E. (2020). Dijital feminizm: Sosyal medya’da feminist söylem (Yüksek lisans tezi). Mardin Artuklu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
4. Aksu, O. (2017). Yeni toplumsal hareketler bağlamında dijital aktivizm: Dijital feminizm örneği (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Aktaş, M., & Akçay, E. (2019). Dijital savunuculuk örneği olarak “Özgecan Yasası” change. org imza kampanyası. Moment: Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 6(2), 305–336.
6. Alikılıç, A., & Baş, Ş. (2019). Dijital feminizm: Hashtag’in cinsiyeti. Fe Dergi, 11(1), 89–111. http://cins.ankara.edu.tr/21_8.pdf
7. Amnesty International. (2017). Amnesty reveals alarming impact of online abuse against women. https://www.amnesty.org/en/latest/press-release/2017/11/amnesty-reveals-alarming-impactof- online-abuse-against-women/
8. Altınay, R. E. (2014). “There is a massacre of women”: Violence against women, feminist activism, and hashtags in Turkey. Feminist Media Studies, 14(6), 1102–1103. https://doi.org/10.1 080/14680777.2014.975445

9. Arslan, F., & Gül-Ünlü, D. (2023). Feminist aktivizmin sesinin duyurulması sürecinde yeni medya: Olanaklar ve engellere dair uzman görüşleri üzerinden bir değerlendirme.
10. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 38, 6–29. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1209455 Aziz, A., Köker, E., Altun, A., Gencel, M., & Küçük, N. T. (1994). Medya, şiddet ve kadın: 1993 yılında Türk basınında kadınlara yönelik şiddetin yer alış biçimi. Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü.
11. Baer, H. (2016). Redoing feminism: Digital activism, body politics, and neoliberalism. Feminist Media Studies, 16(1), 17–34.
12. Bakan, R. (2019). #metoo’dan #whyididntreport’a: Dijital eylemlerin imkânları ve sınırları üzerine. Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar, 37–38, 18–34.
13. Barındık, G. (2021). Dijitalleşen medya ve yarattığı yeni şiddet alanı: Dijital şiddet (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
14. Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action. Information, Communication & Society, 15(5), 739–768. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.670661
15. Binark, M., & Gencel-Bek, M. (2007). Eleştirel medya okuryazarlığı: Kuramsal yaklaşımlar ve uygulamalar. Kalkedon Yayıncılık.
16. Broadband Commission. (2022). Expanding broadband safely and inclusively to reach digital gender equality. https://www.broadbandcommission.org/insight/expanding-broadband-safelyand- inclusively-to-reach-digital-gender-equality/
17. Büker, S., & Kıran, A. (1999). Televizyon reklamlarında kadına yönelik şiddet: Şiddetin nesnesi kadın. Alan Yayıncılık.
18. Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope. Polity.
19. Castells, M. (2013). Ağ toplumunun yükselişi/Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür (Cilt I).
20. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
21. Castells, M. (2016). İletişim gücü (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
22. Chen, G. M., Pain, P., & Barner, B. (2018). “Hashtag feminism”: Activism or slactivism? In D. Harp, J. Loke, & I. Bachmann (Eds.), Feminist approaches to media theory and research (pp. 197–218). Palgrave Macmillan.
23. Clark, C. (2015). #TrendingFeminism: The impact of digital feminist activism (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). University of Washington.
24. Clark-Parsons, R. (2019). I see you, I believe you, I stand with you: #MeToo and the performance of networked feminist visibility. Feminist Media Studies, 21(3), 362–380. https:// doi.org/10.1080/14680777.2019.1628797
25. Coombs, E. (2021). Human rights, privacy rights, and technology-facilitated violence. In The Emerald international handbook of technology-facilitated violence and abuse (pp. 475–491). https:// doi.org/10.1108/978-1-83982-848-520211036
26. Chudasama, D. M., & Gajjar, N. D. (2023). Cybercrimes against women. National Journal of Cyber Security Law, 6(2), 50–59.
27. de Jong, W., Shaw, M., & Stammers, N. (2015). Global activism and global media. Pluto Press.
28. Dey, A. (2018). Nirbhaya: New media and digital gender activism. Emerald Publishing.
29. Dinçer, P. (2023). Digital feminist activism in Turkey: Has long-awaited fourth wave feminism arrived? Mediterranean Journal of Gender and Women’s Studies, 6(1), 282–303. https:// doi.org/10.33708/ktc.1175381
30. Dixon, K. (2014). Feminist online identity: Analyzing the presence of hashtag feminism.
31. Journal of Arts and Humanities, 3(7), 34–40. https://doi.org/10.18533/journal.v3i7.509 Dunn, S. (2020). Technology-facilitated gender-based violence: An overview. Centre for
32. International Governance Innovation. https://www.cigionline.org/publications/technologyfacilitated- gender-based-violence-overview/
33. Dobrin, D. (2020). The hashtag in digital activism: A cultural revolution. Journal of Cultural Analysis and Social Change, 5(1), Article 03. https://doi.org/10.20897/jcasc/8298
34. Durukan, A. (2005, November 29). Medya tecavüzüne hayır kampanyası. Bianet. https:// bianet.org/haber/medya-tecavuzune-hayir-kampanyasi-70888
35. Dursun, Ç. (2008). Kadına yönelik aile içi şiddet ve haber medyası: Alternatif bir habercilik. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Yayınları.
36. EIGE. (2022). Cyber violence against women and girls: Key terms and concepts. https://eige.europa. eu/sites/default/files/cyber_violence_against_women_and_girls_key_terms_and_concepts.pdf
37. El-Sherbiny, N. M., Youssef, H. M., & Essam, E. (2023). The inter-media agendasetting influence of social media activism on Egyptian news sites. Language, Culture and Communication, 3(1), 100–117. https://doi.org/10.21622/ilcc.2023.03.1.100
38. Eslen-Ziya, H. (2013). Social media and Turkish feminism: New resources for social activism. Feminist Media Studies, 13(5), 860–870. https://doi.org/10.1080/14680777.2013.838369
39. Fotopoulou, A. (2016). Digital and networked by default? Women’s organisations and the social imaginary of networked feminism. New Media & Society, 18(6), 989–1005. https://doi. org/10.1177/1461444814552264
40. Fatimatuzzahro, F., & Achmad, Z. A. (2022). What if it was you (#WIIWY): Digital activism on TikTok to fight gender-based violence online and cyberbullying. Masyarakat, Kebudayaan dan Politik, 35(4), 450–465. https://doi.org/10.20473/mkp.V35I42022.450-465
41. Gallagher, M. (2001). Gender setting: New agendas for media monitoring and advocacy. Zed Books.
42. Gallagher, M. (2002). Women, media and democratic society: In pursuit of rights and freedoms.
43. United Nations Division for the Advancement of Women.
44. Georgetown University Center for Social Impact Communication. (2010). Dynamics of cause engagement. https://csic.georgetown.edu/research/digital-persuasion/dynamics-of-causeengagement/
45. Gencel-Bek, M. (Ed.). (2008). Medyada aile içi şiddetin temsili ve üretim pratikleri. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü.
46. GMMP. (2020). 6th Global Media Monitoring Project: Highlights of findings. https:// whomakesthenews.org/wp-content/uploads/2021/08/GMMP-2020.Highlights_FINAL.pdf
47. Goker, Z. G. (2019). Memories, stories and deliberation: Digital sisterhood on feminist websites in Turkey. European Journal of Women’s Studies, 26(3), 313–328.
48. Göker, G. (2007). İnternetin Türkiye kadın hareketi üzerindeki etkisi. In Yeni medya çalışmaları (pp. 267–291).
49. Göker, G. (2014). Yeni toplumsal hareketler ve internet ilişkisi: Türkiye'de muhalif toplumsal hareketlerin e-grupları (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi.
50. Görgülü, B., & Çınar, N. (2023). Digital activism and hashtag feminism. In International academic research and reviews in social human and administrative sciences (pp. 103–121). Serüven Yayıncılık.
51. Görkemli, S. (2012). “Coming out of the internet”: Lesbian and gay activism and the internet as a “digital closet” in Turkey. Journal of Middle East Women’s Studies, 8(3), 63–88. https://muse. jhu.edu/article/483267
52. Gülbahar, H. (2007). Kadına yönelik şiddet genelgesi ve medyanın sorumluluğu. In S. Alankuş (Ed.), Kadın odaklı habercilik (pp. 85–116). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
53. Güntürkün, E., & Altunay, A. (2023). Mağdur lehine sosyal medya aktivizminde bir strateji olarak ifşa ve iptal kültürü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 176–199. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1215822
54. Harries, G., & Bird, W. (2005). Keeping an eye on the campaign. Agenda, 19(66), 90–96. https://doi.org/10.1080/10130950.2005.9674657
55. Hrant Dink Vakfı. (n.d.). Medyada nefret söylemi raporları. https://hrantdink.org/tr/asulis/ yayinlar/72-medyada-nefret-soylemi-raporlari
56. İnceoğlu, Y., & Çoban, S. (Eds.). (2015). İnternet ve sokak. Ayrıntı Yayınları.
57. Jain, S. (2020). The rising fourth wave: Feminist activism on digital platforms in India (Issue Brief No. 384). Observer Research Foundation.
58. KAOS-GL. (2023). Bir Anda: LGBTİ+lara dijital şiddet araştırması. Kaos GL Yayınları.
59. Keller, J., Mendes, K., & Ringrose, J. (2016). Speaking unspeakable things: Documenting digital feminist responses to rape culture. Journal of Gender Studies, 27(1), 22–36. https://doi.or g/10.1080/09589236.2016.1211511
60. Kız Başına. (2024). Eşitlik için dijital adımlar ve nefret söylemi ile mücadele projesi. https://www. kizbasina.com/en/projeler/esitlik-icin-dijital-adimlar-nefret-soylemi-ile-mucadele-projesi/
61. KhosraviNik, M., & Esposito, E. (2018). Online hate, digital discourse and critique. Lodz
62. Papers in Pragmatics, 14(1), 45–68. https://doi.org/10.1515/lpp-2018-0003
63. Köker, E. (2007). Kadınların medyadaki hak ihlalleriyle baş etme stratejileri. In S. Alankuş
64. (Ed.), Kadın odaklı habercilik (pp. 117–148). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
65. Kuyucu, M. (2013). Social media and woman violence to woman via Twitter during Gezi Park Occupy. IBB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 12(4), 60–83.
66. Mantilla, K. (2013). Gendertrolling: Misogyny adapts to new media. Feminist Studies, 39(2), 563–570. https://www.jstor.org/stable/23719068
67. Liinason, M. (2023). The performance of protest: Las Tesis and the new feminist radicality.
68. Feminist Media Studies, 24(3), 430–447. https://doi.org/10.1080/14680777.2023.2200472
69. Mazana, N. N. (2022). Bayasibulala: #AmINext? An analysis of Instagram as a tool for activism... http://hdl.handle.net/11427/37515
70. Marganski, A. J., & Melander, L. A. (2021). Technology-facilitated violence against women and girls. In The Emerald International Handbook of Technology-Facilitated Violence and Abuse (pp. 623–641). https://doi.org/10.1108/9781839828485
71. Martin, C. E., & Valenti, J. (2013). #Femfuture: Online revolution, new feminist solutions. BarnardCenter for Research on Women.
72. Kadın odaklı habercilik (pp. 167–195). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
73. Medya İzleme Grubu. (2008). Medyada cinsiyetçiliğe son!. Mediz Yayınları.
74. Mergaert, L., Linkova, M., & Strid, S. (2023). Theorising gender-based violence policies: A 7P framework. Social Sciences, 12(7), 385. https://doi.org/10.3390/socsci12070385
75. Morozov, E. (2012). The net delusion: The dark side of internet freedom. PublicAffairs.
76. Okan, A. (2017). Yeni toplumsal hareketler bağlamında sosyal medya kullanımı analizi. Açık Öğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(3), 146–159.
77. O’Brien, A., & Kerrigan, P. (2023). From grassroots to dissent: Media activism and campaigning. Continuum, 37(4), 433–447. https://doi.org/10.1080/10304312.2023.2253383
78. Okray, Z. (2020). ‘Şule Çet İçin Adalet’: Bir Twitter etiketi üzerine içerik analizi. Kadın/ Woman 2000, 21(2), 59–83.
79. Özdemir, Y. D. (2015). Taciz anlatılarında cinsiyetçi söylemlerin yeniden inşası: #sendeanlat. Moment Dergi, 2(2), 80–103.
80. Özkan, S. (2018). Kadına yönelik şiddet ve sosyal medya aktivizmi. Yeni Düşünceler, 9, 57–69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/euifydhed/issue/37959/4151589
81. Paktin, S. (2015). Katılımcı demokrasi çağı: Katılımcılık bilinci. In Y. İnceoğlu & S. Çoban (Eds.), İnternet ve sokak (pp. 313–338). Ayrıntı Yayınları.
82. Ratnasari, E., Sumartias, S., & Romli, R. (2021). Social media, digital activism, and online gender-based violence in Indonesia. Nyimak: Journal of Communication, 5(1), 97–116. https:// doi.org/10.31000/nyimak.v5i1.3218
83. Redfern, C., & Aune, K. (2012). Baş harfi F. (A. Bora & S. Coşar, Çev.). Ayizi.
84. Sarıtaş, E. (2015). Özgecan Aslan eylemleri ve feminist hareket üzerine düşündürdükleri.
85. Mülkiye Dergisi, 39(2), 273–281.
86. SeungGyeong, J. (2025). #MeToo in an AI-generated deepfake sexual violence era in South Korea. Women’s Studies International Forum, 112, 103–146. https://doi.org/10.1016/j. wsif.2025.103146
87. Şen, F. A., & Kök, H. (2017). Sosyal medya ve feminist aktivizm: Türkiye’deki feminist grupların aktivizm biçimleri. Atatürk İletişim Dergisi, 13, 73–86.
88. Şenol, F. (2024). Medyada toplumsal cinsiyet eşitliği haritalama ve izleme çalışması: 2021–2023 güncellemesi. CEİD. https://dspace.ceid.org.tr/…
89. Şeşen, E. (2019). Kadın STK’larının web sitesi ve Facebook paylaşımlarının çerçeve analizi.
90. OPUS: International Journal of Society Researches, 14(20), 984–1010.
91. Şener, G. (2021). Digital feminist activism in Turkey (Working paper). London School of Economics.
92. Şener, G., Dirini, İ., Temur, N., Ahi, Ş., Uyanık, Ş., & Özarslan, Z. (2022). Cinsiyetçi dijital şiddetle mücadele rehberi. TBİD & Alternatif Bilişim.
93. TBİD. (2021). Türkiye’de dijital şiddet araştırması. https://dijitalsiddet.org/dijital-siddet-raporu/ Telli-Aydemir, A. (2015). Neoliberal zamanların direniş kültürleri. In Y. İnceoğlu & S. Çoban (Eds.), İnternet ve sokak (pp. 279–289). Ayrıntı Yayınları.
94. Terkan, B. (2013). Kadın örgütlerinin interneti alternatif medya olarak kullanımı. Selçuk İletişim, 6(3), 34–55.
95. Timisi, N. (1997). Medyada cinsiyetçilik. KSSGM Yayını.
96. Göker, G. (2020). Savunuculuk. In Eşitliğe ulaşmak ve ayrımcılıkla mücadelede güvencelerimiz (pp. 127–152). Türk Kadınlar Birliği.
97. Sheena, J., & Vachhani, S. J. (2023). Networked feminism in a digital age. Gender, Work & Organization, 31, 1031–1048. https://doi.org/10.1111/gwao.13097
98. UN Women. (2024). Facts and figures: Ending violence against women. https://www.unwomen. org/en/articles/facts-and-figures/facts-and-figures-ending-violence-against-women
99. UN Women. (2023). The dark side of digitalisation. https://dspace.ceid.org.tr/server/api/core/ bitstreams/cd2c14ac-7c99-4c95-b2ea-33db1c17e39b/content
100. Yeryüzü Kalkınma Kooperatifi. (2023). Türkiye’de siyasette kadınlara yönelik şiddet: Nitel bir araştırma. https://www.yeryuzukalkinmakoop.org/.