New Media Activizm Against Gender Based Violence (GBV)

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 4, 20 - 45, 28.11.2025

Hanife Aliefendioğlu

https://izlik.org/JA93NU96EX

Öz

Bu çalışma toplumsal cinsiyete dayalı şiddetin yaygınlığını dikkate alarak yeni medyada bu soruna ilişkin farkındalık, mücadele, direniş, savunuculuk ve müdahale biçimlerine ilişkin bir derleme olarak tasarlanmıştır. Yazıda, öncelikle toplumsal cinsiyete dayalı şiddet kavramı ve mücadele biçimleri tartışılmakta, ardından dünyada ve Türkiye’de yeni medya ortamında kadın gruplarının, feminist grupların ve LGBTİ+ grupların toplumsal cinsiyete dayalı şiddete karşı dijital aktivizmi nasıl kurguladıkları aktarılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

toplumsal cinsiyete dayalı şiddet , yeni medya , dijital ve hashtag feminizmi , yeni medya aktivizmi

Proje Numarası

None

Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddete Karşı Yeni Medya Aktivizmi

https://izlik.org/JA93NU96EX

Öz

Taking into account the prevalence of gender-based violence, this study is designed as a compilation of the forms of awareness, intervention, resistance, advocacy and struggle regarding this problem in new media. The article first discusses the concept of gender-based violence (GBV) and forms of struggle. Then it describes in the new media environment, how women's groups, feminist groups and LGBTI+ groups construct digital activism against gender-based violence in the world and Turkey.

Anahtar Kelimeler

gender-based violence , new media , digital and hashtag feminism

Etik Beyan

Bu çalışmaya ilişkin etik onay gerektirecek bir uygulama olmamıştır.

Destekleyen Kurum

Doğu Akdeniz Üniversitesi

Proje Numarası

None

Teşekkür

Dr. Nil Yüce, Dr. Gamze Göker ve Doç. Dr. İlknur Yüksel Kaptanoğlu'na değerli geri bildirimleri için çok çok teşekkürler.

Kaynakça

• Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı (ASPB), & Hacettepe Üniversitesi Nüfus
• Etüdleri Enstitüsü (HÜNEE). (2015). Türkiye’de kadına yönelik aile içi şiddet araştırması. ASPB ve HÜNEE.
• Akan, E. (2020). Dijital feminizm: Sosyal medya’da feminist söylem (Yüksek lisans tezi). Mardin Artuklu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
• Aksu, O. (2017). Yeni toplumsal hareketler bağlamında dijital aktivizm: Dijital feminizm örneği (Doktora tezi). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Aktaş, M., & Akçay, E. (2019). Dijital savunuculuk örneği olarak “Özgecan Yasası” change. org imza kampanyası. Moment: Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi Kültürel Çalışmalar Dergisi, 6(2), 305–336.
• Alikılıç, A., & Baş, Ş. (2019). Dijital feminizm: Hashtag’in cinsiyeti. Fe Dergi, 11(1), 89–111. http://cins.ankara.edu.tr/21_8.pdf
• Amnesty International. (2017). Amnesty reveals alarming impact of online abuse against women. https://www.amnesty.org/en/latest/press-release/2017/11/amnesty-reveals-alarming-impactof- online-abuse-against-women/
• Altınay, R. E. (2014). “There is a massacre of women”: Violence against women, feminist activism, and hashtags in Turkey. Feminist Media Studies, 14(6), 1102–1103. https://doi.org/10.1 080/14680777.2014.975445
• Arslan, F., & Gül-Ünlü, D. (2023). Feminist aktivizmin sesinin duyurulması sürecinde yeni medya: Olanaklar ve engellere dair uzman görüşleri üzerinden bir değerlendirme.
• Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 38, 6–29. https://doi.org/10.16878/gsuilet.1209455 Aziz, A., Köker, E., Altun, A., Gencel, M., & Küçük, N. T. (1994). Medya, şiddet ve kadın: 1993 yılında Türk basınında kadınlara yönelik şiddetin yer alış biçimi. Kadının Statüsü ve Sorunları Genel Müdürlüğü.
• Baer, H. (2016). Redoing feminism: Digital activism, body politics, and neoliberalism. Feminist Media Studies, 16(1), 17–34.
• Bakan, R. (2019). #metoo’dan #whyididntreport’a: Dijital eylemlerin imkânları ve sınırları üzerine. Kültür ve Siyasette Feminist Yaklaşımlar, 37–38, 18–34.
• Barındık, G. (2021). Dijitalleşen medya ve yarattığı yeni şiddet alanı: Dijital şiddet (Yüksek lisans tezi). Akdeniz Üniversitesi.
• Bennett, W. L., & Segerberg, A. (2012). The logic of connective action. Information, Communication & Society, 15(5), 739–768. https://doi.org/10.1080/1369118X.2012.670661
• Binark, M., & Gencel-Bek, M. (2007). Eleştirel medya okuryazarlığı: Kuramsal yaklaşımlar ve uygulamalar. Kalkedon Yayıncılık.
• Broadband Commission. (2022). Expanding broadband safely and inclusively to reach digital gender equality. https://www.broadbandcommission.org/insight/expanding-broadband-safelyand- inclusively-to-reach-digital-gender-equality/
• Büker, S., & Kıran, A. (1999). Televizyon reklamlarında kadına yönelik şiddet: Şiddetin nesnesi kadın. Alan Yayıncılık.
• Castells, M. (2012). Networks of outrage and hope. Polity.
• Castells, M. (2013). Ağ toplumunun yükselişi/Enformasyon çağı: Ekonomi, toplum ve kültür (Cilt I).
• İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Castells, M. (2016). İletişim gücü (E. Kılıç, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
• Chen, G. M., Pain, P., & Barner, B. (2018). “Hashtag feminism”: Activism or slactivism? In D. Harp, J. Loke, & I. Bachmann (Eds.), Feminist approaches to media theory and research (pp. 197–218). Palgrave Macmillan.
• Clark, C. (2015). #TrendingFeminism: The impact of digital feminist activism (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). University of Washington.
• Clark-Parsons, R. (2019). I see you, I believe you, I stand with you: #MeToo and the performance of networked feminist visibility. Feminist Media Studies, 21(3), 362–380. https:// doi.org/10.1080/14680777.2019.1628797
• Coombs, E. (2021). Human rights, privacy rights, and technology-facilitated violence. In The Emerald international handbook of technology-facilitated violence and abuse (pp. 475–491). https:// doi.org/10.1108/978-1-83982-848-520211036
• Chudasama, D. M., & Gajjar, N. D. (2023). Cybercrimes against women. National Journal of Cyber Security Law, 6(2), 50–59.
• de Jong, W., Shaw, M., & Stammers, N. (2015). Global activism and global media. Pluto Press.
• Dey, A. (2018). Nirbhaya: New media and digital gender activism. Emerald Publishing.
• Dinçer, P. (2023). Digital feminist activism in Turkey: Has long-awaited fourth wave feminism arrived? Mediterranean Journal of Gender and Women’s Studies, 6(1), 282–303. https:// doi.org/10.33708/ktc.1175381
• Dixon, K. (2014). Feminist online identity: Analyzing the presence of hashtag feminism.
• Journal of Arts and Humanities, 3(7), 34–40. https://doi.org/10.18533/journal.v3i7.509 Dunn, S. (2020). Technology-facilitated gender-based violence: An overview. Centre for
• International Governance Innovation. https://www.cigionline.org/publications/technologyfacilitated- gender-based-violence-overview/
• Dobrin, D. (2020). The hashtag in digital activism: A cultural revolution. Journal of Cultural Analysis and Social Change, 5(1), Article 03. https://doi.org/10.20897/jcasc/8298
• Durukan, A. (2005, November 29). Medya tecavüzüne hayır kampanyası. Bianet. https:// bianet.org/haber/medya-tecavuzune-hayir-kampanyasi-70888
• Dursun, Ç. (2008). Kadına yönelik aile içi şiddet ve haber medyası: Alternatif bir habercilik. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü Yayınları.
• EIGE. (2022). Cyber violence against women and girls: Key terms and concepts. https://eige.europa. eu/sites/default/files/cyber_violence_against_women_and_girls_key_terms_and_concepts.pdf
• El-Sherbiny, N. M., Youssef, H. M., & Essam, E. (2023). The inter-media agendasetting influence of social media activism on Egyptian news sites. Language, Culture and Communication, 3(1), 100–117. https://doi.org/10.21622/ilcc.2023.03.1.100
• Eslen-Ziya, H. (2013). Social media and Turkish feminism: New resources for social activism. Feminist Media Studies, 13(5), 860–870. https://doi.org/10.1080/14680777.2013.838369
• Fotopoulou, A. (2016). Digital and networked by default? Women’s organisations and the social imaginary of networked feminism. New Media & Society, 18(6), 989–1005. https://doi. org/10.1177/1461444814552264
• Fatimatuzzahro, F., & Achmad, Z. A. (2022). What if it was you (#WIIWY): Digital activism on TikTok to fight gender-based violence online and cyberbullying. Masyarakat, Kebudayaan dan Politik, 35(4), 450–465. https://doi.org/10.20473/mkp.V35I42022.450-465
• Gallagher, M. (2001). Gender setting: New agendas for media monitoring and advocacy. Zed Books.
• Gallagher, M. (2002). Women, media and democratic society: In pursuit of rights and freedoms.
• United Nations Division for the Advancement of Women.
• Georgetown University Center for Social Impact Communication. (2010). Dynamics of cause engagement. https://csic.georgetown.edu/research/digital-persuasion/dynamics-of-causeengagement/
• Gencel-Bek, M. (Ed.). (2008). Medyada aile içi şiddetin temsili ve üretim pratikleri. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü.
• GMMP. (2020). 6th Global Media Monitoring Project: Highlights of findings. https:// whomakesthenews.org/wp-content/uploads/2021/08/GMMP-2020.Highlights_FINAL.pdf
• Goker, Z. G. (2019). Memories, stories and deliberation: Digital sisterhood on feminist websites in Turkey. European Journal of Women’s Studies, 26(3), 313–328.
• Göker, G. (2007). İnternetin Türkiye kadın hareketi üzerindeki etkisi. In Yeni medya çalışmaları (pp. 267–291).
• Göker, G. (2014). Yeni toplumsal hareketler ve internet ilişkisi: Türkiye'de muhalif toplumsal hareketlerin e-grupları (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi.
• Görgülü, B., & Çınar, N. (2023). Digital activism and hashtag feminism. In International academic research and reviews in social human and administrative sciences (pp. 103–121). Serüven Yayıncılık.
• Görkemli, S. (2012). “Coming out of the internet”: Lesbian and gay activism and the internet as a “digital closet” in Turkey. Journal of Middle East Women’s Studies, 8(3), 63–88. https://muse. jhu.edu/article/483267
• Gülbahar, H. (2007). Kadına yönelik şiddet genelgesi ve medyanın sorumluluğu. In S. Alankuş (Ed.), Kadın odaklı habercilik (pp. 85–116). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
• Güntürkün, E., & Altunay, A. (2023). Mağdur lehine sosyal medya aktivizminde bir strateji olarak ifşa ve iptal kültürü. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 11(1), 176–199. https://doi.org/10.19145/e-gifder.1215822
• Harries, G., & Bird, W. (2005). Keeping an eye on the campaign. Agenda, 19(66), 90–96. https://doi.org/10.1080/10130950.2005.9674657
• Hrant Dink Vakfı. (n.d.). Medyada nefret söylemi raporları. https://hrantdink.org/tr/asulis/ yayinlar/72-medyada-nefret-soylemi-raporlari
• İnceoğlu, Y., & Çoban, S. (Eds.). (2015). İnternet ve sokak. Ayrıntı Yayınları.
• Jain, S. (2020). The rising fourth wave: Feminist activism on digital platforms in India (Issue Brief No. 384). Observer Research Foundation.
• KAOS-GL. (2023). Bir Anda: LGBTİ+lara dijital şiddet araştırması. Kaos GL Yayınları.
• Keller, J., Mendes, K., & Ringrose, J. (2016). Speaking unspeakable things: Documenting digital feminist responses to rape culture. Journal of Gender Studies, 27(1), 22–36. https://doi.or g/10.1080/09589236.2016.1211511
• Kız Başına. (2024). Eşitlik için dijital adımlar ve nefret söylemi ile mücadele projesi. https://www. kizbasina.com/en/projeler/esitlik-icin-dijital-adimlar-nefret-soylemi-ile-mucadele-projesi/
• KhosraviNik, M., & Esposito, E. (2018). Online hate, digital discourse and critique. Lodz
• Papers in Pragmatics, 14(1), 45–68. https://doi.org/10.1515/lpp-2018-0003
• Köker, E. (2007). Kadınların medyadaki hak ihlalleriyle baş etme stratejileri. In S. Alankuş
• (Ed.), Kadın odaklı habercilik (pp. 117–148). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
• Kuyucu, M. (2013). Social media and woman violence to woman via Twitter during Gezi Park Occupy. IBB International Refereed Academic Social Sciences Journal, 12(4), 60–83.
• Mantilla, K. (2013). Gendertrolling: Misogyny adapts to new media. Feminist Studies, 39(2), 563–570. https://www.jstor.org/stable/23719068
• Liinason, M. (2023). The performance of protest: Las Tesis and the new feminist radicality.
• Feminist Media Studies, 24(3), 430–447. https://doi.org/10.1080/14680777.2023.2200472
• Mazana, N. N. (2022). Bayasibulala: #AmINext? An analysis of Instagram as a tool for activism... http://hdl.handle.net/11427/37515
• Marganski, A. J., & Melander, L. A. (2021). Technology-facilitated violence against women and girls. In The Emerald International Handbook of Technology-Facilitated Violence and Abuse (pp. 623–641). https://doi.org/10.1108/9781839828485
• Martin, C. E., & Valenti, J. (2013). #Femfuture: Online revolution, new feminist solutions. BarnardCenter for Research on Women.
• Kadın odaklı habercilik (pp. 167–195). IPS İletişim Vakfı Yayınları.
• Medya İzleme Grubu. (2008). Medyada cinsiyetçiliğe son!. Mediz Yayınları.
• Mergaert, L., Linkova, M., & Strid, S. (2023). Theorising gender-based violence policies: A 7P framework. Social Sciences, 12(7), 385. https://doi.org/10.3390/socsci12070385
• Morozov, E. (2012). The net delusion: The dark side of internet freedom. PublicAffairs.
• Okan, A. (2017). Yeni toplumsal hareketler bağlamında sosyal medya kullanımı analizi. Açık Öğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 3(3), 146–159.
• O’Brien, A., & Kerrigan, P. (2023). From grassroots to dissent: Media activism and campaigning. Continuum, 37(4), 433–447. https://doi.org/10.1080/10304312.2023.2253383
• Okray, Z. (2020). ‘Şule Çet İçin Adalet’: Bir Twitter etiketi üzerine içerik analizi. Kadın/ Woman 2000, 21(2), 59–83.
• Özdemir, Y. D. (2015). Taciz anlatılarında cinsiyetçi söylemlerin yeniden inşası: #sendeanlat. Moment Dergi, 2(2), 80–103.
• Özkan, S. (2018). Kadına yönelik şiddet ve sosyal medya aktivizmi. Yeni Düşünceler, 9, 57–69. https://dergipark.org.tr/tr/pub/euifydhed/issue/37959/4151589
• Paktin, S. (2015). Katılımcı demokrasi çağı: Katılımcılık bilinci. In Y. İnceoğlu & S. Çoban (Eds.), İnternet ve sokak (pp. 313–338). Ayrıntı Yayınları.
• Ratnasari, E., Sumartias, S., & Romli, R. (2021). Social media, digital activism, and online gender-based violence in Indonesia. Nyimak: Journal of Communication, 5(1), 97–116. https:// doi.org/10.31000/nyimak.v5i1.3218
• Redfern, C., & Aune, K. (2012). Baş harfi F. (A. Bora & S. Coşar, Çev.). Ayizi.
• Sarıtaş, E. (2015). Özgecan Aslan eylemleri ve feminist hareket üzerine düşündürdükleri.
• Mülkiye Dergisi, 39(2), 273–281.
• SeungGyeong, J. (2025). #MeToo in an AI-generated deepfake sexual violence era in South Korea. Women’s Studies International Forum, 112, 103–146. https://doi.org/10.1016/j. wsif.2025.103146
• Şen, F. A., & Kök, H. (2017). Sosyal medya ve feminist aktivizm: Türkiye’deki feminist grupların aktivizm biçimleri. Atatürk İletişim Dergisi, 13, 73–86.
• Şenol, F. (2024). Medyada toplumsal cinsiyet eşitliği haritalama ve izleme çalışması: 2021–2023 güncellemesi. CEİD. https://dspace.ceid.org.tr/…
• Şeşen, E. (2019). Kadın STK’larının web sitesi ve Facebook paylaşımlarının çerçeve analizi.
• OPUS: International Journal of Society Researches, 14(20), 984–1010.
• Şener, G. (2021). Digital feminist activism in Turkey (Working paper). London School of Economics.
• Şener, G., Dirini, İ., Temur, N., Ahi, Ş., Uyanık, Ş., & Özarslan, Z. (2022). Cinsiyetçi dijital şiddetle mücadele rehberi. TBİD & Alternatif Bilişim.
• TBİD. (2021). Türkiye’de dijital şiddet araştırması. https://dijitalsiddet.org/dijital-siddet-raporu/ Telli-Aydemir, A. (2015). Neoliberal zamanların direniş kültürleri. In Y. İnceoğlu & S. Çoban (Eds.), İnternet ve sokak (pp. 279–289). Ayrıntı Yayınları.
• Terkan, B. (2013). Kadın örgütlerinin interneti alternatif medya olarak kullanımı. Selçuk İletişim, 6(3), 34–55.
• Timisi, N. (1997). Medyada cinsiyetçilik. KSSGM Yayını.
• Göker, G. (2020). Savunuculuk. In Eşitliğe ulaşmak ve ayrımcılıkla mücadelede güvencelerimiz (pp. 127–152). Türk Kadınlar Birliği.
• Sheena, J., & Vachhani, S. J. (2023). Networked feminism in a digital age. Gender, Work & Organization, 31, 1031–1048. https://doi.org/10.1111/gwao.13097
• UN Women. (2024). Facts and figures: Ending violence against women. https://www.unwomen. org/en/articles/facts-and-figures/facts-and-figures-ending-violence-against-women
• UN Women. (2023). The dark side of digitalisation. https://dspace.ceid.org.tr/server/api/core/ bitstreams/cd2c14ac-7c99-4c95-b2ea-33db1c17e39b/content
• Yeryüzü Kalkınma Kooperatifi. (2023). Türkiye’de siyasette kadınlara yönelik şiddet: Nitel bir araştırma. https://www.yeryuzukalkinmakoop.org/.