Derleme

Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine

Cilt: 2 Sayı: 4 28 Kasım 2025
PDF İndir
TR EN

Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine

Öz

Bu makale, tüketim sosyolojisindeki kuramsal dönüşümü, Thorstein Veblen’in “gösterişçi tüketim” (dışsal statü rekabeti) anlayışından Pierre Bourdieu’nün “sermaye” ve “habitus” kavramlarına uzanan bir çizgide ele almaktadır. Mevcut literatür bu geçişi çoğunlukla kavramsal bir genişleme olarak değerlendirirken, bu çalışma daha radikal bir tez geliştirmektedir: Veblen'in dışsal statü rekabetine dayanan, rasyonel ve mekanik modeli, modern tüketimin itici gücü olan sürekli yenilik arayışını ve içsel tatmin mekanizmalarını (öz-yanılsamacı hedonizm) açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Bu boşluk karşısında, Bourdieu'nün sistemi sosyal sermayeyi salt bir "ilişki ağı" olmanın ötesine taşıyarak onu, habitusun diyalektik olarak hem üreticisi hem de ürünü olan bir olgu haline getirmektedir. “Sosyal sermayenin habitusu” olarak adlandırdığımız bu içselleştirilmiş ilişki kurma ve sürdürme biçimi, birey-yapı ikiliğini aşarak, sosyal eşitsizliklerin “doğal” ve “kendiliğinden” yeniden üretiminin temel mekanizmasını oluşturur. Makale, bu ana tezi, Veblen'in eleştirisi ve Bourdieu'nün kapsamlı mimarisinin derinlemesine analizi üzerinden temellendirmekte; beğeni ve sembolik şiddet pratikleri üzerinden somutlaştırmakta ve nihayetinde postmodern "hep yiyenlik" (omnivorousness) ile dijital alan gibi çağdaş sınamalar bağlamında test etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik Beyan Bu makale, herhangi bir insan ya da hayvan deneyi içermemekte olup, etik kurul izni gerektiren bir araştırma kapsamında değildir. Çalışma, kuramsal bir analiz niteliğindedir ve yalnızca açık kaynaklı akademik literatürden yararlanılarak hazırlanmıştır. Araştırma sürecinde Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi’ne uygun hareket edilmiştir. Yazar: Dr. Öğr. Üyesi İnanç ALİKILIÇ ORCID: 0000-0001-9079-8420

Kaynakça

  1. Bennett, T., Savage, M., Silva, E. B., Warde, A., Gayo-Cal, M., & Wright, D. (2009).
  2. Culture, class, distinction. Routledge.
  3. Bourdieu, P. (1977). The economics of linguistic exchanges. Social Science Information, 16(6), 645–668.
  4. Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Routledge.
  5. Bourdieu, P. (1989). Social space and symbolic power. Sociological Theory, 7(1), 14–25.
  6. Bourdieu, P. (1990). The logic of practice. Stanford University Press.
  7. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power. Harvard University Press.
  8. Bourdieu, P. (1998). Practical reason: On the theory of action. Stanford University Press.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim Kuramları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

28 Ekim 2025

Kabul Tarihi

17 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 2 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Alikılıç, İ. (2025). Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine. İnterdisipliner Medya ve İletişim Çalışmaları, 2(4), 70-95. https://izlik.org/JA48SC47AK
AMA
1.Alikılıç İ. Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine. IMCS. 2025;2(4):70-95. https://izlik.org/JA48SC47AK
Chicago
Alikılıç, İnanç. 2025. “Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine”. İnterdisipliner Medya ve İletişim Çalışmaları 2 (4): 70-95. https://izlik.org/JA48SC47AK.
EndNote
Alikılıç İ (01 Kasım 2025) Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine. İnterdisipliner Medya ve İletişim Çalışmaları 2 4 70–95.
IEEE
[1]İ. Alikılıç, “Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine”, IMCS, c. 2, sy 4, ss. 70–95, Kas. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48SC47AK
ISNAD
Alikılıç, İnanç. “Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine”. İnterdisipliner Medya ve İletişim Çalışmaları 2/4 (01 Kasım 2025): 70-95. https://izlik.org/JA48SC47AK.
JAMA
1.Alikılıç İ. Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine. IMCS. 2025;2:70–95.
MLA
Alikılıç, İnanç. “Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine”. İnterdisipliner Medya ve İletişim Çalışmaları, c. 2, sy 4, Kasım 2025, ss. 70-95, https://izlik.org/JA48SC47AK.
Vancouver
1.İnanç Alikılıç. Tüketim Sosyolojisinde Sosyal Sermaye ve Habitus: Veblen’in Gösterişçi Tüketiminden Bourdieu’nün Diyalektik Üretimine. IMCS [Internet]. 01 Kasım 2025;2(4):70-95. Erişim adresi: https://izlik.org/JA48SC47AK

Açık Erişim
Dergimiz açık erişimlidir. Tüm içerik, kullanıcılar ve kurumları için ücretsiz olarak erişime açıktır. Okuyucular, kurumdan ya da yazardan izin almadan makaleleri okuyabilir, indirebilir, kopyalayabilir, paylaşabilir, yazdırabilir, bağlantı verebilir ve kullanabilir. Bu politika, BOAI (Budapeşte Açık Erişim Girişimi) açık erişim tanımına uygundur.